Səmin Bağçaban

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Səmin Bağçaban
ثمین باغچه‌بان
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
1925(1925-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Təbriz, İran Amir Kabir Flag.svg İran
Vəfat tarixi
19 mart 2008(2008-03-19)
Vəfat yeri İstanbul, Türkiyə Flag of Turkey.svg Türkiyə
Həyat yoldaşı Evelin Bağçaban
AtasıCabbar Bağçaban
Vətəndaşlıqİran İslam Respublikası
Türkiyə Respublikası (1984-cü ildən)
PeşələriBəstəkar
Musiqi
Yazıçı
Tərcüməçi
MilliyyətiAzərbaycanlı
İxtisasıMusiqiçi
TəhsiliTehran Konservatoriyası
Ankara Dövlət Konservatoriyası
Fəaliyyət illəri1944-2008
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Səmin Bağçaban (fars ثمین باغچه‌بان), (1925, 19 mart 2008) İran azərbaycanlısı olan musiqiçi, bəstəkar, yazıçıtərcüməçi.[1][2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1925-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdur. Səmin Bağçaban, İranda ilk dəfə olaraq uşaq bağçası və karlar üçün məktəb təsis edən Cabbar Bağçabanın oğludur. Atasının işlərinə görə ŞirazTehran şəhərlərində böyümüşdür.

Yazıçı, bəstəkar, tərcüməçimusiqiçi olmuşdur. 1984-cü ildə Türkiyəyə köçmüş və burada yaşamağa başlamışdır. Türkiyəyə gəldikdən sonra Ankaradakı təhsil illərindən tanıdığı türk opera müğənnisi və musiqiçisi Evelin Bağçaban ilə ailə həyatı qurmuşdur.[2]Türkiyə dövründə bir çox əsərlər yazmış və tərcümələr etmişdir. Bəstələdiyi musiqilərdən bir qismi İsveçrədə Mənuçöhr Şahbay tərəfindən ifa edilmişdir.[3]

2008-ci ilin 19 martında İstanbulda vəfat etmişdir.

Təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Atasının işlərinə görə müxtəlif şəhərlərdə yaşamış Səmin Bağçaban ilk və orta təhsilini də müxtəlif şəhərlərdə almışdır. İlk musiqi təhsilinə Tehran Musiqi Konservatoriyasında almışdır.[4] 1944-cü ildə Ankara Dövlət Konservatoriyasında təqaüdlə təhsil alma şansı qazanmışdır.[3] Buradakı təhsilini bitirdikdən sonra 1949-cu ildə İrana geri dönmüş və Konservatoriyada dərs deməyə başlamışdır. Gələcək həyat yoldaşı və opera müğənnisi Evelin Bağçabanla da burada təhsil alarkən tanış olmuşdur.[5]

Bəstələri[redaktə | əsas redaktə]

Karyerası ərzində İran xalq musiqisi və mifologiyası ilə bağlı bir çox bəstələri olmuşdur. Ən məşhur əsəri Rangin Kamoon (Göyqurşağı) adlanır. Bu əsər uşaqlar üçün kompozisiyaların kolleksiyalarından (xororkestr şəklində) ibarətdir. Səmin Bağçaban bu əsəri 1978-ci ildə Vyanada bəstələmişdir. Digər bəstələri:

  • Səs və piano üçün İran bəstələri

4 hissədən ibarətdir:

  1. Rübai No. 1: Do Zolfoonet (Sənin iki hörüyün) (1950), mətin: Baba Tahir ([[XI əsr]srfars şairi),
  2. To Ra Mikham (Mən səni istəyirəm), mətin: folklor,
  3. Sorood-e Saba (Səbanın nəğməsi) (1956), mətin Sədi (XIII əsr fars şairi),
  4. Gahvareh-ye Khali (Boş beşik) (1957), mətn: bəstəkarın özü.

Bu əsər 2018-ci ildə, bəstəkarın 10-cu ildönümü münasibətilə nəşr edilmişdir.[6]

  • Sholeyl (orkestr üçün)
  • Boumivar (orkestr üçün)
  • Chaharshanbeh-Souri

Bağçaban müxtəlif İran folk musiqisini xor oxumaq üçün bəstələmişdir. Onun bu bəstələrinin bəziləri Tehran Xoral qrupuFərah Xor qrupu tərəfindən 1960-1970-ci illərdə oxunmuşdur.[7]

Ədəbi yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

1948-1979-cu illər ərzində Bağçaban bəstəkar fəaliyyəti ilə yanaşı, həmçinin xüsusi kitabların tərcüməsi ilə məşğul olmuş və özü də əsərlər yazmışdır. Türk müəlliflərdən Nazim Hikmət, Yaşar KamalAziz Nesindən tərcümələr etmiş və İran cəmiyyətini onlarla tanış etmişdir.[8]

1963-cü ildə Lili Ahi, Turan Mirhadi, Abbas Yamini Şərifi kimi təhsil metodistləri və müəllimləri ilə birlikdə İran Uşaq Ədəbiyyatı Şurasını yaratmışdır. Bu şuranı yaratmaqda məqsəd isə İranda uşaq ədəbiyyatını təkmilləşdirmək olmuşdur.[9]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]