Sinifsiz cəmiyyət

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Sinifsiz cəmiyyət — müəyyən sosial-iqtisadi sinifləri olmayan cəmiyyət; kommunizmin məqsədlərindən biri[1][2]. Həmçinin bu termini ibtidai icma cəmiyyətlərinə şamil etmək olar. Marksist nəzəriyyədə mühüm konsepsiya[3].

Sinifsiz cəmiyyət baxışının mənşəyini bizim eramızdan çox əvvəl — yəhudi peyğəmbərlərində, Çin alimlərində və qədim yunan şairlərində tapmaq olar. Lakin Marks, Engels və ümumən marksist məktəb tərəfindən həyata keçirilən utopik sosializmdən elmi sosializmə keçidlə sinifsiz cəmiyyətin son məqsədi sinfi cəmiyyətə xas olan istismara, zülmə, insanlar arasında zorakılığa, özgəninkiləşdirməyə qalib gəlmək kimi təqdim olunmağa başladı. əməyin, insanların təcrid olunması, insan imkanlarının məhdudlaşdırılması və s. Sinif bölgüsü istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyətə əsaslandığı üçün bu vasitələrin ictimailəşməsi ilə sinifsiz cəmiyyət, yəni sosializm sıx bağlıdır[4].

Marksist tərif[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gnome-searchtool.svg Əsas məqalə: Kommunist cəmiyyəti

Marksist nəzəriyyədə ovçu-yığıcı qəbilə cəmiyyəti, ibtidai kommunizm sinifsiz idi. Hamısı bir qəbilə üzvləri kimi əsasən bərabər idilər və ibtidai istehsal üsulunun müxtəlif funksional istifadələri, nə qədər sərt və təbəqəli olsalar da, sadəcə öz saylarına görə sinfi cəmiyyət yarada bilməzdilər və yarada bilməzdilər. Kənd təsərrüfatına keçidlə məhsuldar qüvvələrin inkişafı prosesində artıq məhsul istehsal etmək, yəni təcili tələbatı ödəmək üçün lazım olandan artıq istehsal etmək imkanı yarandı. Marksizmə görə, bu həm də sinfi cəmiyyətin inkişafını mümkün edirdi, çünki artıq məhsul istehsalla məşğul olmayan hakim sinfi qidalandırmaq üçün istifadə oluna bilərdi.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Classless society - definition of classless society by The Free Dictionary". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05. (#parameter_ignored_suggest)
  2. "Communism | Definition of Communism by Merriam-Webster". 2021-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05. (#parameter_ignored_suggest)
  3. https://old.amu.ac.in/emp/studym/99994349.pdf
  4. "Classless Society - Rosa-Luxemburg-Stiftung". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05. (#parameter_ignored_suggest)

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]