Pyotr Kropotkin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Peter Kropotkin circa 1900.jpg


Pyotr Alekseyeviç Kropotkin (rus. Пётр Алексеевич Кропоткин; d. 9 dekabr 1842 – ö. 8 fevral 1921) — anarxizmi müdafiə edən rus fəalı, alim və filosof idi.

Aristokratik torpaq sahibi ailəsində anadan olmuş, hərbi məktəbə qatılmış və sonradan bir neçə geoloji ekspedisiyada iştirak edərək Sibirdə zabit vəzifəsində çalışmışdır. O, 1874-cü ildə fəaliyyətə görə həbs edilib və iki ildən sonra həbsxanadan qaçmağa müvəffəq olub. Növbəti 41 ilini İsveçrədə, Fransada (təxminən dörd il həbsdə olduğu) və İngiltərədə sürgündə keçirmişdir. 1917-ci ildə Rusiya inqilabından sonra Rusiyaya qayıtmış, lakin Bolşevik dövlət sosializm forması ilə məyus olmuşdur.

Kropotkin mərkəzləşdirilmiş kommunist cəmiyyətin mərkəzi hökumətdən azad və özünü idarə edən icmaların, işçi müəssisələrinin könüllü birliklərinə əsaslanan bir təşəbbüslə çıxış edirdi. Çoxlu kitab, broşura və məqalələr yazmışdır. Ən tanınmış əsərləri isə Çörəyin fəthi, Tarlalar, fabriklər və seminarlardir. Onun əsas elmi təklifi isə Qarşılıqlı yardım kitabında öz əksini tapmışdır.