Səddam Hüseyn

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Səddam Hüseyn
ərəb. صدام حسين عبد المجيد التكريتي‎‎
Saddam Hussein at trial, July 2004.JPEG
bayraqİraqın 5-ci prezidenti
16 iyul 1979 — 17 aprel 2005
Sələfi Əhməd Həsən əl-Bəkr
Xələfi Cəlal Talabani
bayraqİraqın 15-ci baş naziri
30 may 1994 — 17 aprel 2003
Sələfi Əhməd Hüseyn əs-Samarrayi
Xələfi İbrahim əl-Cəfəri (2005-dən)
bayraqİraqın 11-ci baş naziri
16 iyul 1979 — 23 mart 1991
Sələfi Əhməd Həsən əl-Bəkr
Xələfi Sədun Həmmadi
Şəxsi məlumatlar
Partiya Baas (1957-dən)
Təhsili 1) Qahirə Universiteti
2) "Müntəziriyə" Universiteti
Doğum tarixi 28 sentyabr 1937(1937-09-28)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 30 dekabr 2006(2006-12-30)[4][1][…] (69 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi asma[d]
Dəfn yeri
Atası Hüseyn ət-Tikriti
Anası Səbha Tulfa
Həyat yoldaşları 1) Sacidə Talfa
2) Samirə Şahbəndər
3) Nidal əl-Həmdani
4) Vəfa əl-Molla əl-Huveyş
Uşaqları 1-ci evlilikdən:
oğlanları: Udey, Qusey
qızları: Raqad, Rəna, Hala
2-ci evlilikdən:
oğlu: Əli
Hərbi xidmət
Rütbəsi marşal
Döyüşlər

Saddam Hussein Signature.svg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Səddam Hüseyn (ərəb. صدام حسين عبد المجيد التكريتي‎‎), Səddam Hüseyn Əbdülməcid ət-Tikriti; (28 sentyabr 1937(1937-09-28)[1][2][…], Al-Awja, İraq Krallığı[d]30 dekabr 2006(2006-12-30)[4][1][…], Kadhimiya[d], Bağdad) — İraq dövlət və siyasi xadimi, İraqın 5-ci prezidenti (1979-2005), 11-ci və 15-ci baş naziri (1979-19911994-2003), 1979-cu uldən Baas partiyasının İraq bölməsinin rəhbəri və İnqilabi komandanlıq şurasının sədri (1968-1979-cu illərdə sədr müavini), marşal (1979).

1980-ci ildə onun rəhbərliyi altında İraqın İrana qarşı başlatdığı müharibə və 1991-ci ildə Küveyti işğal etməsindən sonra İraqın neft ixracına tətbiq edilən BMT embarqosu və ABŞ tərəfindən Küveytin azad edilməsi üçün həyata keçirilən “Səhrada tufan” əməliyyatı İraqın 1970-ci illərdə nail olduğu iqtisadi dirçəlişin nəticələrini heçə endirdi.

2003-cü ildə ABŞBöyük Britaniyanın rəhbərliyi altındakı çoxmillətli koalisiya qoşunlarının İraqı işğal etməsi nəticəsində hakimiyyətdən devrilmiş, həmin il dekabrın 13 - də Tikritdə həbs olunmuş və İraq məhkəməsinin 2006 - cı il 5 noyabr tarixli qərarı ilə ölümə məhkum edilmişdir.2006-cı il dekabrın 30-da İraq Ali Məhkəməsinin qərarına əsasən insanlıq suçundan asılaraq edam edilmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Səddam Hüseynin Gəncliyi

Səddam Hüseyn Əbdülməcid əl-Tikriti 28 aprel [5]tarixində İraqın Tikrit şəhərinin çoban ailəsində doğulub.Atası Hüseyn Əbdülməcid əl-Tikriti oğlu doğulmadan vəfat etmişdi.Bir müddət atasının kim olduğunu bilməyən Balaca Səddam öz əmisini atası bilirdi.Çünki Əmisi öz qardaşının arvadı ilə evlənmiş və qardaşının övladlarını himayəsi altına almışdı.Böyüyən Səddam Hüseyn dayısı Xairallah Talfanın yanına gedir.17-20 yaşına qədər Səddam Bağdad universitetinin hüquq fakultəsində təhsil alır.1957-ci ildə BƏƏS partiyasına üzv olur.1959-cu ildə həmin illərfə İraqın Baş naziri Əbdülkərim Qasıma sui-qəsddə iştirak edir.Sui-qəsddə yaralanan Səddam Hüseyn birinci Suriyaya sonra Misirə qaçır.Misirdəki Qahirə Universitetində (1962-1963) təhsil almağa başlayır.Sonra BƏƏS partiyasının İraqda hakimiyyət partiyasına çevrilməsindən sonra İraqda təhsilini davam etməyə qərar verir.

1963-cü ildə onu böyüdən dayısının qızı Sacidə Talhaf ilə evlənir, ondan 3 qızı:Rəna,Rəqhad və Hala, 2 oğlu:Udey və Qusey anadan olur.2 dəfə evlənən Səddam Hüseynin Əli adlı övladı olur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və s. Record #118835300 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  2. 1 2 3 4 BnF identifikatoru: açıq data platforma — 2011.
  3. 1 2 SNAC — 2010.
  4. 1 2 http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/6218485.stm
  5. Doğulduğu tarix tam məlum deyil, Ancaq bəziləri 17 aprel tarixində doğulduğunu təxmin edirlər