Tahirə Tahirova

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tahirə Tahirova
Tahirə Tahirova.jpg
bayraqAzərbaycan SSR 2-ci xarici işlər naziribayraq
aprel 1959 — 23 noyabr 1983
Sələfi Mahmud Əliyev
Xələfi Elmira Qafarova
bayraqAzərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədr müavinibayraq
1963 — 1968
bayraqAzərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Elm və Texnika Dövlət Komitəsinin sədribayraq
1957 — 1959
bayraqAzərbaycan SSR Həmkarlar İttifaqının sədribayraq
1954 — 1957

Partiya Pin of the Flag of CPSU.png Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1927-1991)
Təhsili Azərbaycan Sənaye İnstitutu
Doğum tarixi 7 noyabr 1913(1913-11-07)
Doğum yeri Bayramalı, Mərv qəzası, Zakaspiysk vilayəti, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi 26 oktyabr 1991 (77 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Dəfn yeri II Fəxri Xiyaban
Həyat yoldaşı Abdulla Bayramov
Uşaqları qızı: Elvira; oğlu: Rauf

Təltifləri "Lenin" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni SU Order of Friendship of Peoples ribbon.svg "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni

Tahirə Əkbər qızı Tahirova (7 noyabr 1913, Bayramalı, Zakaspiysk vilayəti, Rusiya imperiyası - 26 oktyabr 1991, Bakı, Azərbaycan) - Azərbaycan SSR-in xarici işlər naziri (1959-1983).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tahirə Əkbər qızı Tahirova 1913-cü il noyabr ayının 7-də Rusiya imperiyasının Zakaspiysk vilayətinin (indiki Türkmənistan) Mərv qəzasında, Bayramalı kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunu (AzSİ) bitirmiş və bununla da neft sənayesi üzrə ali təhsil alan ilk azərbaycanlı qadın-mütəxəssis olmuşdur.

Əmək fəaliyyətinə 1936-cı ildən elmi işçi kimi başlamış, daha sonra 1940-cı ildə Azərbaycan Neft Elmi-Tədqiqat İnstitutuna direktor təyin olunmuşdur. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsində çalışdığı 1942-ci ildən etibarən II Dünya müharibəsi illərində cəbhənin fasiləsiz neft təchizatına cavabdeh idi. 1949-cu ildə isə partiya işindən AzSİ-nin "Neft yataqlarının istismarı kafedrası"nda elmi-pedaqoji fəaliyyətinə qayıdaraq, 1953-cü ildə texniki elmlər namizədi dərəcəsini alır. 1959-cu ildə SSRİ XİN-in Diplomatik Akademiyasını bitirir.

1954-1957-ci illərdə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının sədri, 1957-1959-cu illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Elm-Texnika Komitəsinin sədri, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Dövlət Elmi-Tədqiqat İşlərini Əlaqələndirmə Komitəsinin sədri, 1959-1983-cü illərdə Azərbaycan SSR xarici işlər naziri və paralel olaraq, 1963-1968-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini işləmişdir.

1968-ci ilədək olan dövrdə o, SSRİ-nin müttəfiq respublikalarında (BMT-də öz nümayəndəlikləri olan Ukrayna SSR və Belorusiya SSR istisna olmaqla) mövcud olmuş qaydaya əsasən, xarici işlər nazirinin vəzifəsini digər vəzifələrlə yanaşı icra etmişdi. Lakin Tahirovanın səyləri nəticəsində Azərbaycan Ukrayna və Belorusiyadan sonra ilk müttəfiq respublika oldu ki, bu vəzifə o biri nazir vəzifələri kimi ayrıca vəzifə şəklində icra olunmağa başladı. Beləliklə, 1968-ci ildə öz xahişi ilə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsindən azad olunaraq bütün gücünü diplomatik fəaliyyətə həsr etmişdir.

O, nazir işlədiyi müddətdə Azərbaycan diplomatlarının SSRİ-nin səfirliklərində işləməsinə, Diplomatik Akademiyada oxumalarına diqqət yetirmişdir.

Bundan əlavə, o, Sovet hökumət və parlament nümayəndə heyətlərinin üzvü olaraq, BMT Baş Assambleyasının iclaslarında iştirak edərək, eləcə də, Azərbaycan SSR-ə səfər edən yüksək səviyyəli qonaqları qəbul edərək, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzunun yüksəlməsinə çalışırdı. 1976-cı ildə Tahirə Tahirova diplomatik fəaliyyətdə xüsusi xidmətlərinə görə SSRİ xarici işlər nazirliyinin təqdimatı ilə "Xalqlar Dostluğu" ordeni ilə təltif olunmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin 4-cü çağırış, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 3, 5-7-ci çağırışlarının deputatı olmuşdur.

Türk, ingilis və rus dillərini bilirdi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu, Tahirovlar, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2007, №1, səh.18-25

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikimənbədə Tahirə Tahirova ilə əlaqəli məlumatlar var.