Toğay Teymur xan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Toğay Temür xan
سکه طغاتیمور.jpg
Toğay Teymurun sikkələri
bayraqBorucigin sülaləsindən XII elxan (iddiaçı)
1337 — 1353
Sələfi Musa xan
Xələfi Loğman xan
Şəxsi məlumatlar
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Məşhəd
Sülalə Borucigin
Atası Mamay Kavun

Toğay Teymur xanBoruciginlərdən olan elxan olmağa iddiaçı (1338–1353)

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Toğay Teymur xan Mamay Kavun oğlu Hülaku xanın soyundan deyil, Çingiz xanın qardaşı Cuçi Qazarın nəslindəndir. Babası Çete tayfasının rəisi Baba Kavun idi.[1]

Hakimiyyət uğrunda mübarizəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əbu Səid Bahadur xanın ölümündən sonra Xorasan hakimi Şeyx Əli Quşçu onun elxanlığa namizəd kimi qəbul etdi. Digər əyanların da dəstəyi ilə Toğay Teymur Şərqi İranda hakimiyyətə başladı və öz adına pul kəsdirdi. 1337-ci ildə qərbə yürüş edərkən Tacəddin Həsən noyon tərəfindən məğlub edilmişdi. Həmin il Toğay Teymurun dəstəkçilərindən Arqun şah Şeyx Əlini və Tacəddin Həsən noyonun valisi Məhəmməd Mulayı öldürdü, Toğay Teymura dəstəyini bildirdi.

1338-ci ildə Həsən noyon Toğay Teymurdan kömək istədi. 1339-cu ildə Çobanilərə qarşı hücuma keçən Toğay Teymur xan Cəlairilər tərəfindən xan kimi tanındı. Bu hal 1344-cü ilədək belə davam etdi. Bundan əlavə 1337-ci ildə başlamış olan Sərbədarlar üsyanı böyüyürdü. Nəhayət 1353-cü ildə Toğay Temür Sərbədarların başçısı Yəhya Qəravi tərəfindən öldürüldü. Ölümündən sonra yerinə Loğman xan keçsə də, əsas güc Əmir Vəlidə idi.

Ailəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Oğulları

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Volume Six: The Timurid and Safavid Periods. Cambridge University Press, 1968. ISBN 0-521-20094-6

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]