Uzunmeşə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Uzunmeşə

41°21′35″ şm. e. 48°21′55″ ş. u.


Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Quba
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 928 m
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni göstər/gizlə
Uzunmeşə xəritədə
Uzunmeşə
Uzunmeşə

Uzunmeşə (ləzg. Йаргъитам)— Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Alpan bələdiyyəsinin tərkibindədir[1].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Uzunmeşə XVIII əsrin axırlarına təsadüf edən kəndlərdən biridir. Uzunmeşənin tarixi abidələri siyahısına Uzunmeşə məscidini (XIX əsr) əlavə etmək olardı ki, 2006-cı ildə həmin abidə dağıdılıb və yerində yenisi ilə əvəz olunub. Kəndlilər təqribən 1918-1919 cu illərdə Amazasp adlı erməninin hücumlarına qarşı da mərdanə vuruşmuşlar. Həmçinin kənddə tarixi dəyirman, iki tarixi qəbiristanlıq və tarixi məlum olmayan yer adları mövcuddur. Uzunmeşə kəndi Quba rayonunun ən kiçik kəndlərindən biridir. Cəmisi 37 ev mövcuddur. Əcnəbi iş adamlarının və turistlərin ən çox ziyarət etdiyi yerlərdən biridir. Meşə dağ iqlimi bu kəndə də aiddir. Şah dağın ətək kəndlərindən sayılır. Burada qızılağac, palıd, ağcaqayın, qarağac və çox növ ağaclar və bitkilər yetişir. Heyvanlar aləminə gəlincə tülkü, canavar, ayı, dovşan, porsux, çaqqal, vaşaq, ceyran və müxtəlif növ quşlar mövcuddur. Bura həmçinin durnanı da əlavə etmək olar. Kənddə çoxlu məşhur bulaqlar da mövcuddur: Bədirxan, Dərəmərc, Balta bulaq, Qırx bulaq, Qulla, Aycamal bulağı və s. Kənddə Həcəfəndə baba kimi tanınan ziyarətgah da mövcuddur. Ziyarətgahın soyuq və təmiz suyu kənd əhalisi tərəfindən müalicəvi olduğu kimi bilinir. Long-Forest (Uzunmeşə) istırahət guşəsi Azərbaycana gələn bütün xarici turistlər arasında məşhurdur. Uzunmeşə kəndində Bələdiyyə evi, kənd klubu, stadion və 4 illik ibtidai məktəb mövcuddur. Uşaqlar təhsili davam etdirmək üçün qonşu kəndə getmək məcburiyyətində qalırlar.

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Uzunmeşə oyk., sadə. Quba r-nunun Alpan i.ə.v.-də kənd. Quruçayın sahilində, meşəliklə əhatə olunmuş dərədədir. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsi Uzunmeşə adlı yerdə salındığına görə belə adlandırılmışdır. Meşəyə isə bu ad onun formasına görə verilmişdir.[2]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Uzunmeşə kəndinin Alpan, Kürkün, Gəray, ÜçgünXuray (Qusar) kəndləri ilə torpaq sərhədi mövcuddur. Kənd meşələrlə əhatə olunmuşdur ki, adı da buradan götürülmüşdür. Şahdağın ətəklərində Quruçayın sol sahilində yerləşib. Qışda -20, -25, yayda +35 temperatur mövcuddur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Uzunmeşəlilərin əksəriyyəti Azərbaycanın böyük şəhərlərindən olan Bakı, SumqayıtQubada yaşayırlar. Sünni etiqadlı müsəlmanlardır. Əsas da Hənəfi məzhəbli dindarlar. Kəndin əsili Dağıstanın Axtı rayonunun Uxul kəndindən gəlmə sayılırlar. Uzunmeşəlilər arasında bir neçə tarixi nəsil mövcuddur. Bunlar Paxlalar, Qırıqlar, Sam-samlar və Katsaylardır. Paxlalar kəndə ilk gəlmiş nəsil hesab olunur. Kəndə ilk gəlmiş şəxs Əbil kişi (Paxlalar nəslindən) olmuşdur. Əbil kişi Axtı rayonu Şalbuz dağı ətəklərində olan Ərənlər nəslindən olmuşdur. İlk əvvəl kəndlilər Alpan bəylərinin əsarətində olub. Sonralar həmin torpaqları Alpan bəylərindən 1870-ci illərdə Nemət Laçınoğlu (kəndin ağası) almışdır (Sənədlər indiyə kimi qorunub saxlanılır.). Qırıqlar özlərini Qafqaza ilk gəlmiş ərəb sərkərdəsi Salman ibn Rəbiə əl-Bəxilinin və onunla yanaşı buraya gəlmiş 39 sərkərdənin nəslindən hesab edirlər. Bu nəsillər haqqında ən ətraflı məlumatı Bakıxanovun Gülüstani-İrəm əsərindən almaq olar. Uzunmeşədə 3 əsas məhəllə var ki, bunlar Küçə, Xarman və Taladır. Həmçinin Uzunmeşəlilər İspaniya, İngiltərə, Rusiya, Ukrayna, Belçika, Hollandiya, İsveçTayvanda yaşayır. Kənd əhalisinin əksəriyyəti təsərrüfatla məşğul olur. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 232 nəfər əhali yaşayır.[3]

Din[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə Uzunmeşə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir[4].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  3. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
  4. MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR - 2011-ci ildə qeydiyyatdan keçənlər. scwra.gov.az  (azərb.)