Çapand
| Çapand | |
|---|---|
| 39°22′27″ şm. e. 47°08′38″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə |
 Azərbaycan |
| İqtisadi rayon | Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu |
| Rayon | Cəbrayıl rayonu |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Mərkəzin hündürlüyü | təqribən 315 m |
| Saat qurşağı | |
  Çapand | |
Çapand[1][2][3] — Azərbaycan Respublikasının[4][5][6] Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun[7] Cəbrayıl rayonunun Horovlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd[4][5][6].
Toponimikası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Coğrafiyası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Çapand kəndi rayon mərkəzindən[8] — Cəbrayıl şəhərindən[4][5][6][9] 14 km cənub-şərqdə, düzənlikdə[8], təqribən 315 m hündürlükdə yerləşir[10].
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1933-cü il üçün olan vəziyyətə görə, Horovlu, Çapand və Papı məskun yerləri ASŞC-nin Cəbrayıl rayonunun Horovlu kənd şurasının tərkibində idi[11].
Azərbaycan SSR 1961-ci il üçün olan vəziyyətə görə tərtib edilmiş inzibati ərazi bölgüsündə Cəbrayıl rayonunun tərkibində Çapand adında yaşayış məntəqəsi qeyd olunmur[12]. Azərbaycan SSR 1977-ci il üçün olan vəziyyətə görə tərtib edilmiş inzibati ərazi bölgüsündə də Cəbrayıl rayonunun tərkibində Çapand adında yaşayış məntəqəsi qeyd olunmur[9].
Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Çapand kəndi Horovlu kənd Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.[13]
Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə[14] Cəbrayıl rayonunun əraziləri 23 avqust 1993-cü ildə Ermənistan silahlı birləşmələri tərəfindən işğal edilmişdi[14][15]. Rayonun Çapand kəndi 1993-cü ilin avqust ayında işğal olunmuşdu[8].
İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı[16][17], 2 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilmişdi[18].
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]A.S.Ş.C. Xalq Təsərrüfat Uçotu İdarəsi (Az.XTUİ) tərəfindən 1933-cü ildə hazırlanmış "ASŞC inzibati bölünüşü"nə əsasən, 1 yanvar 1933-cü il üçün vəziyyətə görə, Cəbrayıl rayonunun Horovlu kənd şurasının Çapand məskun yerində 32 təsərrüfat və 116 sakin var idi. Kənd şurasının əhalisinin 99,8%-i türklərdən (azərbaycanlılardan) ibarət idi[11].
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasına əsasən, Çapand kəndində 2011-ci ildə 178 nəfər əhali qeydiyyatda idi[8].
İqtisadiyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Keçmişdə kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq təşkil edirdi. İşğal vaxtı kənd dağıntılığa məruz qalmışdı.[18]
2023-cü ildə xəbər verilmişdi ki, Baş planına əsasən, köhnə Horovlunun ərazisini əhatə edən Horovlu kəndi bir-birinə yaxın olan Çapand, Safarşa, Fuğanlı və Həsənqaydı kəndləri ilə birlikdə layihələndirilib[19][20]. Horovlu kəndinin təməli 4 may 2023-cü ildə qoyulmuş, 28 oktyabr 2025-ci ildə kəndin birinci mərhələsinin açılışı baş tutmuşdu[21].
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Cəbrayıl rayonu - Ümumi plan sxemi" (PDF). Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). səh. 50.
- ↑ "Mövcud vəziyyətin təhlili" (PDF). Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). səh. 16, 34, 36.
- ↑ "Google Maps". Google Maps (ingilis). İstifadə tarixi: 17 iyun 2026.
- 1 2 3 "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024". Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (az.). 2024. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
- 1 2 3 İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI, 2024 (PDF). BAKI: AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLƏT STATİSTİKA KOMİTƏSİ. Təsnifat T.Y.Budaqovun rəhbərliyi ilə Y.X.Yusifov, V.H.Məmmədəlizadə, L.H.Salamzadə və F.E.Qocayev tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. 2024. Səhifələr 41-42.
- 1 2 3 "İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI, 2024". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). 2024.
- ↑ "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası. 7 iyul 2021-ci il.
- 1 2 3 4 "ÇAPAND". Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (az.). İstifadə tarixi: 17 iyun 2026.
- 1 2 АЗӘРБАЈҸАН ССР. ИНЗИБАТИ-ӘРАЗИ БӨҜҮСҮ. 1977-ҹи ил ЈАНВАРЫН 1-нә ОЛАН ВӘЗИЈЈӘТӘ ҜӨРӘ ТӘРТИБ ЕДИЛМИШДИР (ДӨРДҮНҸҮ НӘШРИ). Бакы: АЗӘРНӘШР. Тәртиб едәнләр: Ч. Һ. Ибраһимов вә С. А. Мелников. Редаксија һејәти: А. М. Исајев, Б. Ә. Будагов, Г. Ә. Гејбуллајев. 1979. Səhifə 87.
- ↑ "Google Earth". earth.google.com. İstifadə tarixi: 17 iyun 2026.
- 1 2 Административное деление АССР. Б.: Издание АзУНХУ. Ответственный редактор ЛЕВИК Л. А. Техредактор АЛЬТШУЛЕР С. Е. Корректура: КУЛИЕВ А. и ЛУКОМНИК Г. 1933. Səhifə 24.
- ↑ АЗӘРБАЈҸАН ССР. ИНЗИБАТИ-ӘРАЗИ БӨЛҜҮСҮ. (1961-ҹи ил јанварын 1-нәдәк олан вәзијјәтә әсасән тәртиб едилмишдир). Бакы: Азәрнәшр. 1961. Səhifələr 136—138.
- ↑ "Azərbaycan Respublikasının Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Ağdaş, Ağsu, Ağcabədi, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Vartaşen, Quba, Qutqaşen, Daşkəsən, İmişli, Yevlax, Kəlbəcər, Kürdəmir, Gədəbəy, Goranboy, Laçın, Lerik, Lənkəran, Mirbəşir, Puşkin, Saatlı, Füzuli, Cəbrayıl və Şamxor rayonlarının, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Şuşa rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı". 2 may 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 sentyabr 2022.
- 1 2 Fuad CƏFƏROV "Azərbaycan Ordusu". ""Ordumuz, Silahlı Qüvvələrimiz böyük peşəkarlıq, qəhrəmanlıq göstərmişdir və işğalçıları Cəbrayıl şəhərindən qovmuşdur"". AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MÜDAFİƏ NAZİRLİYİ (az.). 4 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2025.
- ↑ "День города Джебраил". АЗЕРТАДЖ (rus). 4 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2025.
- ↑ "Vətən müharibəsinin xronikası: 22 oktyabr". AZƏRTAC (az.). 22.10.2021. İstifadə tarixi: 2026-06-04.
- ↑ "İKİNCİ QARABAĞ MÜHARİBƏSİ–VƏTƏN MÜHARİBƏSİ". Yeni Tərtər Qəzeti. İstifadə tarixi: 2 iyun 2026.
- 1 2 "Cəbrayıl rayonunun Çapand kəndi". AZƏRTAC (az.). 28.08.2022. İstifadə tarixi: 2026-06-17.
- ↑ "İlham Əliyev Horovlu kəndinin təməlini qoyub". Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi internet saytı (az.). 04 may 2023. İstifadə tarixi: 2026-06-17.
- ↑ "Cəbrayılın Horovlu kəndi iriməntəqə kimi dirçəldilir". Xalqqazeti.az (az.). 27 yanvar 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2024.
- ↑ "İlham Əliyev Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak edib". Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi internet saytı (az.). 28 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 27 may 2026.
