Məzmuna keç

Yuxarı Məzrə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Yuxarı Məzrə
39°27′36″ şm. e. 46°57′18″ ş. u.HGYO
Ölkə  Azərbaycan
İqtisadi rayon Qarabağ iqtisadi rayonu
Rayon Xocavənd rayonu
Əhalisi
Əhalisi
  • 0 nəf. (2020-ci ildən)
Yuxarı Məzrə xəritədə
Yuxarı Məzrə
Yuxarı Məzrə

Yuxarı Məzrə[1][2][3][4] — Azərbaycan Respublikasının[5][6][7] Qarabağ iqtisadi rayonunun[8] Xocavənd rayonunun ərazisində ərazisi yerləşən[9] ləğv olunmuş kənd[10]. Ləğv olunmaqdan qabaq Cəbrayıl rayonunun Sarıcallı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd idi.[11]

Toponimikası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cəbrayıl ensiklopediyasına əsasən, "məzrə" toponimi ərəb dilində "əkin üçün yararlı yer", "şumyeri" "əkinyeri, tarla", "əkin yerləri əsasında yaradılan məntəqə, oba, kiçik yaşayış məntəqəsi", "düzən yerdə əkin", "suvarıla bilən əkin yeri" mənalarını daşıyır. Ensiklopediyaya əsasən, bu söz fars dilində də "əkinyeri" mənasını ifadə edir. Ensiklopediyaya əsasən, oykonimin tərkibindəki "yuxan" sözü onu eyniadlı digər yaşayış məntəqəsindən fərqləndirmək üçün coğrafi ada əlavə edilmişdi.[12]

Coğrafiya

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Keçmiş kəndin ərazisi Cəbrayıl rayonunun mərkəzindən[12] — Cəbrayıl şəhərindən[5][6][7][13] 11 km şimal-qərbdə, Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir[12].

Tarixi

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Yuxarı Məzrə kəndi Şükürbəyli kənd Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.[14]

Bu kənd keçmiş DQMV-yə daxil olmuş Hadrut rayonu içərisində yerləşirdi, amma Cəbrayıl rayonunun kəndi idi[15].

Qarabağda münaqişə[16] başlanandan sonra sonra Azərbaycan Respublikasının 26 noyabr 1991-ci il tarixli Qanunu ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin ləğv edilməsi, Hadrut rayonunun ləğv edilməsi, Martuni rayonunun Xocavənd rayonu adlandırılması, ləğv edilmiş Hadrut rayonunun ərazisinin Xocavənd rayonunun tərkibinə verilməsi qərara alınmışdı[17]. Bununla da, Cəbrayıl rayonunun Yuxarı Məzrə kəndinin ərazisi artıq Xocavənd rayonunun ərazisinin içərisində yerləşmiş oldu.

Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə[18] Cəbrayıl rayonunun əraziləri 23 avqust 1993-cü ildə Ermənistan silahlı birləşmələri tərəfindən işğal edilmişdi[18][19]. Topçubaşov Mərkəzinə əsasən, Yuxarı Məzrə kəndi 1992-ci ildə işğal edilmişdi[15]. Cəbrayıl ensiklopediyasına əsasən, Yuxarı Məzrə 1993-cü ildə işğal edilmişdi[12].

İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı[20][21], 2020-ci il noyabrın 7-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilmişdi[20][22][23]. Topçubaşov Mərkəzinə əsasən, Azərbaycan bölmələri bu kənd üzərində faktiki nəzarəti 20 oktyabrda ələ keçirmişdi[15].

2020-ci ildə dərc olunmuş “İnzibati Ərazi Bölgüsü Təsnifatı, 2019”-a əsasən, Yuxarı Məzrə kəndi Cəbrayıl rayonunun Sarıcallı kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibində idi[11].

5 dekabr 2023-cü il tarixli Qanunla Cəbrayıl rayonunun Yuxarı Məzrə kəndi ləğv edilərək Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrindən çıxarılmış[24], kəndin ərazisi[9] isə Xocavənd rayonunun inzibati ərazisinə verilmişdi.[24]

İqtisadiyyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Keçmişdə kəndin əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq və taxılçılıq təşkil edirdi. Kənddə kitabxana, ticarət obyekti var idi.[12]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ "Мазра". nakarte.me (rus). 24 dekabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 iyun 2026.
  2. ↑ "Google Maps". Google Maps (ingilis). İstifadə tarixi: 26 iyun 2026.
  3. ↑ "Cəbrayıl rayonu - Ümumi plan sxemi" (PDF). Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). səh. 50.
  4. ↑ "Mövcud vəziyyətin təhlili" (PDF). Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). səh. 16, 34, 36. 6 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 26 iyun 2026.
  5. 1 2 "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024". Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (az.). 2024. 11 may 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
  6. 1 2 İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI, 2024 (PDF). BAKI: AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLƏT STATİSTİKA KOMİTƏSİ. Təsnifat T.Y.Budaqovun rəhbərliyi ilə Y.X.Yusifov, V.H.Məmmədəlizadə, L.H.Salamzadə və F.E.Qocayev tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. 2024. Səhifələr 41-42.
  7. 1 2 "İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI, 2024". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). 2024. 16 may 2025 tarixində arxivləşdirilib.
  8. ↑ "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası. 7 iyul 2021-ci il. 2024-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2026-06-26.
  9. 1 2 "Cəbrayılda neçə qəsəbə və kənd var? - Yeni SİYAHI". Modern.az (az.). 14 mart 2024. İstifadə tarixi: 26 iyun 2026.
  10. ↑ "Azərbaycan Respublikasının Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Laçın və Şuşa rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). 5 dekabr 2023-cü il. 2024-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2026-06-26.
  11. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (az.). stat.gov.az. 2019. səh. 40. 16 aprel 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 aprel 2020.
  12. 1 2 3 4 5 Nazim Tapdıqoğlu (Vəlişov). CƏBRAYIL ENSİKLOPEDİYASI (Görkəmlişəxsiyyətlər, toponimlər, işğal xronologiyası, şəhidlər) (PDF) (az.). Bakı: "Təknur". 2013. Səhifələr: 551-552. ISBN 978-9952-445-28-2. 26 iyun 2026 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 26 iyun 2026.
  13. ↑ АЗӘРБАЈҸАН ССР. ИНЗИБАТИ-ӘРАЗИ БӨҜҮСҮ. 1977-ҹи ил ЈАНВАРЫН 1-нә ОЛАН ВӘЗИЈЈӘТӘ ҜӨРӘ ТӘРТИБ ЕДИЛМИШДИР (ДӨРДҮНҸҮ НӘШРИ). Бакы: АЗӘРНӘШР. Тәртиб едәнләр: Ч. Һ. Ибраһимов вә С. А. Мелников. Редаксија һејәти: А. М. Исајев, Б. Ә. Будагов, Г. Ә. Гејбуллајев. 1979. Səhifə 87.
  14. ↑ "Azərbaycan Respublikasının Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Ağdaş, Ağsu, Ağcabədi, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Vartaşen, Quba, Qutqaşen, Daşkəsən, İmişli, Yevlax, Kəlbəcər, Kürdəmir, Gədəbəy, Goranboy, Laçın, Lerik, Lənkəran, Mirbəşir, Puşkin, Saatlı, Füzuli, Cəbrayıl və Şamxor rayonlarının, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Şuşa rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı". 2 may 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 sentyabr 2022.
  15. 1 2 3 Həsənqarayev, Tural. "Erməni işğalı dövründə Cəbrayılda məskunlaşma və regionun "DQR" iqtisadiyyatında rolu". TOPCHUBASHOV center (az.). 10-02-2022. İstifadə tarixi: 2026-06-26.
  16. ↑ "Декларация о провозглашении Нагорно-Карабахской Республики". 7 noyabr 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 avqust 2012.
  17. ↑ "Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətini ləğv etmək haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası. 26 noyabr 1991-ci il. 2012-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-03.
  18. 1 2 Fuad CƏFƏROV "Azərbaycan Ordusu". ""Ordumuz, Silahlı Qüvvələrimiz böyük peşəkarlıq, qəhrəmanlıq göstərmişdir və işğalçıları Cəbrayıl şəhərindən qovmuşdur"". AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MÜDAFİƏ NAZİRLİYİ (az.). 4 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2025.
  19. ↑ "День города Джебраил". АЗЕРТАДЖ (rus). 4 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2025.
  20. 1 2 "Vətən müharibəsinin xronikası: 7 noyabr". AZƏRTAC. 07.11.2023. 2023-11-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-17.
  21. ↑ "İKİNCİ QARABAĞ MÜHARİBƏSİ–VƏTƏN MÜHARİBƏSİ". Yeni Tərtər Qəzeti. İstifadə tarixi: 2 iyun 2026.
  22. ↑ "Azerbaijan Development Gateway". web.archive.org. 14 noyabr 2008. 14 noyabr 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2023.
  23. ↑ "Prezident İlham Əliyev: Müzəffər Azərbaycan Ordusu daha 16 kəndi işğaldan azad edib". AZƏRTAC. 07.11.2020. 2020-11-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-17.
  24. 1 2 "Azərbaycan Respublikasının Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Laçın və Şuşa rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu" (az.). president.az (28 dekabr 2023 tarixində nəşr olunub). 5 dekabr 2023. 27 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2023.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Yuxarı_Məzrə&oldid=9113517"