Amaras

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Amaras
Xəritə
Xocavənd rayonu
Xocavənd rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Xocavənd rayonu

AmarasAzərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Amaras şəhəri iqtisadi baxımdan əlverişli olan Bərdə-Ərdəbil ticarət yoluna yaxın, üç yanı dağ yamacları ilə yörələnmiş dərədə salınmışdır. Batıdan doğuya axana kiçik Amaras çayı şəhəri iki hissəyə ayırmışdı. Amaras dərəsi doğuya uzanaraq Qarabağ düzənliyi ilə birləşir. Beləliklə də Amaras şəhəri Qarabağın düzənliyi ilə dağlığının kəsişdiyi yerdə salınmışdır. Bəzi dindarlara görə Qriqorinin qəbri də Amarasdadır. Hələ XIII yüzildə Amaras bağları ad qazanmışdır. XII-XIII yüzillərə aid nişan daşları üzərində memarlıq bəzəyi kimi istifadə edilmiş üzüm, nar, müxtəlif ağac şəkilləri yerli təsərrüfat sahələrinin sənətkarlığa güclü təsirini göstərir.

Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən 1993-ci ildə işğal edilmişdir.

Adın kökəni[redaktə | əsas redaktə]

"Amaras" adı ilə bağlı ermənilərin ən geniş təbliğ etdiyi bu adın ermənicə olması və ermənicə "yay iqamətgahı" anlamında olmasıdır. Ancaq araşdırıcılar bu adı da ermənicə deyil, erməniləşmiş sözdən törəndiyini yazırlar. Amarasın adını ilk dəfə V yüzildə Moisey Xorenli əsərində yazıb. Amaras adının əsərdə qeyd olunma səbəbi IV yüzilin 20-30-cu illərində hunların Qafqaza gəlişi ilə bölgədə gedən proseslərdən danışılarkən çəkilib. Moisey Xorenli onu "Amare", ondan sonrakılar isə "Amarei" və "Amaras" kimi yazmışlar. Yerli müsəlman əhali isə ora "Ağoğlan" adı vermişdir. Vaxtilə Z.İ. Yampolski "Ağoğlan" adının "Amaras" adı ilə müqayisədə daha qədim olduğunu yazmışdır. Həm də araşdırıcı bu adın günəşə sitayişlə bağlı yarandığını ehtimal edirdi.

Bundan başqabelə bir ehtimal da var ki, bu yerlərə bir neçə dəfə hun tayfaları da basqın etmiş, aralarla bir sürə bölgəyə yiyələnmişlər. Qaynaqların haylantürk, sonralar türk adlandırdıqları bu tayfa rəvayətə görə Muğanın güneyində "Ağ hun" adlı şəhər tikdirmişdi.

Arxeoloji araşdırmalar Amarasın hələ eramızdan xeyli əvvəl yaşayış yeri kimi var olduğunu təsdiq edir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Möhtəşəm Amaras monastrı bu kənddə yerləşir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]