Hadrut

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hadrut
Hadrout003.JPG
Gerb
Gerb
39°31′00″ şm. e. 47°01′48″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Xocavənd rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 720 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 4.100 nəf. (2015)
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Xəritəni göstər/gizlə
Hadrut xəritədə
Hadrut
Hadrut
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HadrutAzərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.[1]

Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən 2 oktyabr 1992-ci ildə işğal edilmişdir.

9 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində azad edilmişdir.[2][3]

Topinimikası[redaktə | əsas redaktə]

Oykonim İran dillərindəki ha (ara), du (iki) və rud (çay) komponentlərindən düzəlib, "iki çayın arası" mənasındadır[4]. Qəsəbənin adı fars dilində "hədi dü rud", yəni "iki çay arası" mənasına gəlir.

Cəbrayıl qəzası 1 Yanvar 1903-ci illər xəritəsi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin adı 1727-ci ildə Osmanlı qaynaqlarında Dizaq nahiyəsinin Haderud kəndi olaraq keçir.[5] Hadrut qəsəbəsinin 1939-cu ilədək adı Dizaq olmuşdur. Qozluçayın dərəsində, Arqu dağının ətəyində yerləşir. [6]

1930-cu ildə burada vəba epidemiyası var idi, onun müalicə olunmasına həkim Lev Zilber başçılıq edirdi[7]. 10 sentyabr 1939–cu ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin qərarı ilə respublikanın ərazi-inzibati bölgüsündə bir sıra dəyişikliklər edilib. Belə ki, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Dizak və Corabərt rayonları Hadrut və Mardakert rayonları adlandırılıb[8].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Hadrut şəhərinin əhalisinin faktiki sayı 2936 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 2974 nəfər təşkil edirdi[9].

Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsi əhalisinin milli tərkibi 1970-ci il
Etnik qrup Sayı, 1970 sa.[10] Nisbəti, 1970 sa.[10]
toplam 2 082 100 %
erməni 1 845 88.6 %
azərbaycanlı 137 6.6 %
rus 68 3.3 %
ukraynalı 18 0.9 %
digər 14 0.7 %

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (2019). "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (azərb.). stat.gov.az. 2020-04-16 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-04-16.
  2. "Hadrut qəsəbəsi və bir neçə kənd işğaldan azad edildi". qafqazinfo.az (azərb.). 9 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2020.
  3. "Azerbaijani Army liberates Hadrut settlement and eight villages from occupation - LIST". APA.az (ingilis). 9 October 2020. İstifadə tarixi: 9 October 2020. Villages, liberated by the Azerbaijani Army from occupation besides Hadrut settlement, have been revealed, APA reports. President Ilham Aliyev said in his address to the nation that besides Hadrut settlement, Chayli, Yukhari Guzlak, Gorazili, Gishlag, Garajali, Afandilar, Sur, and Suleymanli villages have been liberated from the occupation: "Operation is being executed fully", stressed head of state.
  4. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
  5. “Gence-Karabağ Eyâleti’nin Mufassal Defteri”
  6. "Hadrut". Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II. Bakı: "Şərq-Qərb". 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.
  7. Лев Зильбер ОПЕРАЦИЯ «РУДА»
  8. “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” xronoqrafında 10 sentyabr
  9. İnzibati-ərazi bölgüsü və cinsinə görə hazırki və daimi əhali - səh. 4
  10. 1 2 Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Гадрутский район (1970 г.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]