İlyushin İL-76

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ilyushin Il-76
IL-76MD - TankBiathlon2013 (modified).jpg
Tipi Nəqliyyat Təyyarəsi
Dizayner {{{dizayner}}}
İstehsalçı Tashkent Aviation Production Association
Baş konstruktor Ilyushin
İlk uçuş 25 Mart 1971
İstismara verilib 1974
Əsas istismarçılar Rusya Federasyonu Hava Kuvvetleri
Ukrayna Hava Kuvvetleri
Hindistan Hava Kuvvetleri
İran Hava Kuvvetleri

İstehsal sayı ~960

İL-76 ( NATO adı ilə : Candid ) Sovet İttifaqının İlyuşin konstruktor bürosu tərəfindən dizayn olunmuş dörd turbofan mühərrikli çox məqsədli təyyarədir. Kommersiya məqsədli yük daşıyan təyyarə kimi ilk dəfə 1967-ci ildə planlanmışdır. Bu təyyarə ağır və iri ölçülü yüklərin orta və uzaq məsafələrə daşınması üçün təyin olunmuşdur. Həmçinin bu təyyarəinin hərbi variyantları hava-idarəetmə məntəqəsi və havada-yanacaq dolduran kimi Asya və Avropa qitələrində geniş istifadə olunur.

İL-76-nı fərqliləşdirən xüsusiyyətlərindən biridə onun rampa sistemli yük bölməsi qapısının olmasıdır, bu isə xüsusi ilə kommersiya məqsədli yük daşınmada daha əhməiyyətli yer tutur. Çünki bu sistem bir çox iri ölçülü texnika və avadanlıqların, tırtıllı və təkərli texnikaların, bağlama şəklində olan yüklərin yük bölməsinə rahatlıqla daxil olunmasına kömək edir. Təyyarənin xüsusi modelləri də vardır ki, onlar yanğın söndürən kimi və çəkisizlik kabinası (zero-G) təlimlərində istifadə olunur. 

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Hərbi növləri

  • An Il-78MKI - Havada yanacaq dolduran
  • Il-76
  • Il-76D - ('D' modeli "Desantnyi", yəni "Desnat Daşıyan) quruq hissəsində isə müdafiə məqsədli atşə qurğusu mövcuddur.
  • Il-76K - Yuri Qaqarin adına Kosmonavt Hazırlığı Mərkəzinin Sıfır-G kosmonavt hazırlığı təyyarəsi (kosmonavtların hazırlığı üçün).
  • Il-76LL - Mühərrik Yoxlama təyyarəsi ( universal uçuş laboratoriyası.
  • Il-76M - Hərbi nəzliyyat versiyası (modernizasiya olunmuş) .
  • Il-76MD Hərbi nəqliyyat təyyarəsi (uzaq məsafəli uçuş).
  • Il-76MD-90 -  Daha səssiz və ekonomik Aviadvigatel PS-90 yüksək təzyiqli turbofan mühərriklərlə təhciz olunmuşdur.
  • Il-76MF - 6.6 metr daha uzun olan bu variyant PS-90 mühərrikləri ilə maksimum qalxış çəkisi 210 ton və 60 ton yük götürmə qabiliyyəti olan modeldir.
  • Il-76PP 
  • Il-76MD PS
  • Il-76T/Il-76TD - Hərbi məqsədlər üçün dizayn olunsada sonralar mülki mülki məqsədlərə uğunlaşdırıldı.
  • Il-78 - Havada yanacaq dolduran tanker.
  • Il-82 - Hava İdarəetmə Mərkəzi (alternativ təyinatlı IL-76 VKP-'version 65S').

Mülki Növləri

  • Il-76MGA - Kommersiya məqsədli yük təyyarəsi. D-30 mühərrikləri ilə təhciz olunmuşdur.
  • Il-76MD- Uzaq məsafəyə yük daşıyan.
  • Il-76T - Mülki yükərin daşınmasında təyinatlı kommersiya təyyarəsi.
  • Il-76TD - İL-76MD təyyarəsinin sivil ekvivalenti. İlk uçuşu 1982-ci ildə etmişdir, D-30 turbofan mühərrikləri ilə təhciz olunmuşdur
  • İL-76TD-90 - İL-76TD təyyarəsinin yeni nəsil Aviadvigatel PS-90 mühərrikləri və glass kabinə xüsusiyyətli versiyası.

Texniki göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

Ümümi xarakteristikaları[redaktə | əsas redaktə]

  • Ekipaj - 5 nəfər
  • Yük götürmə : 42 ton (Il-76M), 48 ton (Il-76TD), 60 tonnes (Il-76MD-90A)
  • Uzunluq : 46.59 metr (152 ft 10 in)
  • Qanadların uc nöqtələri arasındakı məsafə : 46.59 metr (152 ft 10 in)
  • Hündürlük : 14.76 metr (48 ft 5 in)
  • Qanadın sahəsi : 300.0 m² (3,229.2 ft²)
  • Boş çəkisi : 192,500 kg (Il-76TD-90) (203,962 lb)
  • Maksimal qalxma çəkisi : 395,000 kg (Il-76) (429,975 lb (Il-76TD-90))
  • Güc qurğusu : 4 × Aviadvigatel PS-90-76 turbofanları, 142 kN (32,000 lbf)  or 14,500 kgf hər birində

Göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Maksimal sürət : 900 km/s (490 kt, 560 mph) Mach 0.82 hündürlükdən asılı olaraq
  • Uçuş məsafəsi : 5,000 km (2,700 nmi) (Il-76MD-90A/TD-90VD üçün) 52 ton yüklənmə ilə; 4,000 km (Il-76M/T); 4,400 km (Il-76MD/TD), 4,200 km (Il-76MF/TF)
  • Uçuş hündürlüyü : 13,000 metr (42,700 ft)
  • Eniş zamanı minimal qaçış məsafəsi : 450 metr revers qurğusu ilə

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

hazırki İL-76 istifadəçiləri. (Qırmızı - Sadəcə Hərbi Məqsədlər üçün, Yaşıl - Mülki Məqsədlər üçün, Mavi - Hərbi və eyni zamanda Mülki Məqsədlər üçün
Ilyushin Il-76.svg
link=|alt=|border|22x22px Flag of the United Nations.svg BMT
Flag of Algeria.svg Əlcəzair
Flag of Angola.svg Anqola
Flag of Armenia.svg Ermənistan
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Flag of Belarus.svg Belarus
Flag of Burkina Faso.svg Burkina-Faso
Flag of Cambodia.svg Kamboca
Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg KDR
[[Şəkil:|border|22px]] Konqo Respublikası
Flag of Equatorial Guinea.svg Ekvatorial Qvineya
Flag of Hungary.svg Macarıstan
Flag of India.svg Hindistan
Flag of Iran.svg İran
Flag of Iraq.svg İraq
Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan
Flag of Kyrgyzstan.svg Qırğızıstan
Flag of Latvia.svg Latviya
Flag of Libya.svg Liviya
Flag of Mali.svg Mali
Flag of Moldova.svg Moldova
Flag of North Korea.svg KXDR
Flag of Russia.svg Rusiya
Flag of Serbia.svg Serbiya
Flag of Sierra Leone.svg Syerra-Leone
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Sudan.svg Sudan
Flag of Syria.svg Suriya
Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan
Flag of Ukraine.svg Ukrayna
Flag of the United States.svg ABŞ
Flag of the United Arab Emirates.svg BƏƏ
Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan
Flag of Yemen.svg Yəmən
Flag of Zimbabwe.svg Zimbabve Kategori:Jet uçakları