İvan Ayvazovski

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İvan Ayvazovski
Հովհաննես Այվազովսկի
Иван Константинович Айвазовский
Aivazovsky portrait by Tyranov.jpg
Doğum tarixi 29 iyul 1817(1817-07-29)
Doğum yeri Feodosiya, Krım
Vəfat tarixi 5 may 1900 (82 yaşında)
Vəfat yeri Feodosiya, Krım
Dəfn yeri
Milliyyəti erməni
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti rəssam
Təhsili
  • İmperator Rəssamlıq Akademiyası[d] (1839)
Janrı Romantizm
Stili romantizm
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İvan Ayvazovski (rus. Иван Константинович Айвазовский, erm. Հովհաննես Այվազովսկի; 17 [29] iyul 1817, Feodosiya, Tavriya quberniyası[d][1]19 aprel [2 may] 1900 və ya 2 may 1900(1900-05-02)[2][3][4], Feodosiya, Tavriya quberniyası[d][1]) - erməni əsilli rus rəssamı.[5][6][7][8] Ayvazovskinin əsərlərinin yarıdan çoxunu dəniz mənzərələri təşkil edir. İvan Ayvazovski ümumdünya rəssamların arasında ən yaxşı dəniz mənzərələri yaradan rəssam hesab olunur.[9][10][11]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İvan Ayvazovski Krımda Qaradənizin sahilində yerləşən kiçik Feodosiya şəhərində kasıb erməni ailəsində dünyaya gəlmişdi. Simferopolda təhsil aldığı zaman, rəssamlıq qabiliyyətinə görə I Nikolay tərəfindən Sankt-Peterburq şəhərinə rəssamlıq təhsili almağa göndərilmişdir. 1836-cı ildə rəssamlıq təhsililini bitirdikdən sonra dövlət tərəfindən Avropaya göndərilmişdi. İllərlə davam edən səyahətlər zamanı müxtəlif ölkələrdə sərgiləri açılmışdı. Həmin dövrdə İvan Ayvazovski Avropada ən məşhur rus rəssamı hesab olunurdu. Ayvazovskinin 1844-cü ildə Rusiya İmperiyasına geri qayıtmasından sonra bu ölkənin hərbi donamasında işləməyə başladı. İşi ilə əlaqədər, olaraq Ayvazovskinin bir çox əsərləri dəniz mənzərələri təşkil etmişdir.

Fırtınaya düşmüş Meri. 1892. Yağlıboya. Ayvazovski Sənət Qalereyası, Feodosiya, Krım

1845-ci ildə Ayvazovski Osmanlı İmperiyasının paytaxtı İstanbul şəhərinə gəlmişdir. Burada sultan I Əbdülməcid tərəfindən Bəylərbəyi sarayında qarşılanmışdır. 1845 - 1890-cı illər ərzində Ayvazovski İstanbul şəhərinə dörd dəfə gəlmişdir. 1874-cü ildə ki, səfəri zamanı erməni əsilli memar Sarkis Balyanın Quruçeşmə adasında yerləşən malikanəsində bir aya yaxın qalmışdır. Burada qonağ olduğu bir ay ərzində I Əbdülməcid tərəfindən Dolmabağça sarayı üçün sifariş olunan tabloların hazırlanması ilə məşğul olmuşdur. 1890-cı ildə İstanbulla son səfəri zamanı sultan II Əbdülhəmidlə görüşündə Ayvazovski sultana iki əsərini hədiyyə etmişdir. 5 mindən çox tablo müəllifi olan Ayvazovskinin əsərləri dünyanın müxtəlif muzeylərində saxlanılır. Dolmabağça sarayı, Dəniz muzeyi, Hərb muzeyi, İrəvan dövlət muzeyi və Rum Ortodoks Patrikxanasında Ayvazovskinin əsərlərinin bir hissəsi saxlanmaqdadır. Bir qrup əsərləri isə şəxsi arivlərdə qorunur.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Айвазовский Иван Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.
  3. RKDartists
  4. Brockhaus Enzyklopädie
  5. Aivazovsky, Ivan — The Oxford Dictionary of Art, 2004.
  6. Айвазовский, Константин Константинович — Krugosvet Encyclopedia
  7. Айвазовский, Гайвазовский, Иван КонстантиновичGreat Soviet Encyclopedia
  8. Энциклопедия пейзажа (ОЛМА-ПРЕСС). Moscow. 2002. səh. 9.
  9. World's 10 greatest Seascapes - The Sea in paintings, theartwolf.com
  10. Russian Paintings Gallery - Aivazovskiy Ivan (1817-1900) - brief biography, russianpaintings.net
  11. Ivan Aivazovsky. About creativity of Ivan Aivazovsky | Русские художники. Russian Artists, tanais.info

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda İvan Ayvazovski ilə əlaqəli mediafayllar var.