Şeyx Sərdar Hacıhəsənli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şeyx Sərdar Hacıhəsənli
Sərdar Akif oğlu Babayev
Doğum tarixi 12 mart 1974 (1974-03-12) (45 yaş)
Doğum yeri Azərbaycan SSR, Masallı rayonu
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan SSR --> Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti Azərbaycanlı
Atası Akif Babayev
Elm sahəsi Dinşünaslıq, İslamşünaslıq, İlahiyyat
Elmi adı İslam elmləri üzrə ekspert və tədqiqatçı
Təhsili "Əl-Mustafa (s)" Beynəlxalq İslam Universiteti
Tanınır Şeyx Sərdar

Şeyx Sərdar Hacıhəsənli (tam və əsil adı: Sərdar Akif oğlu Babayev; 12 mart 1974(1974-03-12), Masallı rayonu) — Azərbaycanlı ilahiyyatçı-alim, din xadimi[1], İslam elmləri üzrə ekspert və tədqiqatçı, Azərbaycan Ruhanilər Məclisinin (ARM) üzvü[2], Maide.Az saytının təsisçisi və baş redaktoru[2]

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Sərdar Akif oğlu Babayev 1974-cü ilin mart ayının 12-də Azərbaycan SSR-in Masallı rayonunda dünyaya gəlib.[3]

Rayonun əsil və nəcabətli ailələrindən birində böyümüş Sərdar 7 yaşında məktəbə getmiş və SSRİ dağılan dönəmdə rayonun 1N-li məktəbində orta təhsilini başa vurmuşdur. Altı uşaqdan ibarət mərhum məşhədi Akifin ailəsinin 5-ci övladı olan Sərdar hələ uşaq yaşlarından dinə meyilli olmuş və yeniyetmə çağlarında yerli ruhanilərin hüzurunda dini elmlərlə tanış olmağa başlamışdır. 15-16 yaşlarında Masallıda və eyni zamanda rayondan kənarda İslam maarifinin təbliğinə başlamış Sərdar, mübarək ramazan, məhərrəmsəfər aylarında xalqın ehtiyacını nəzərə alıb gün ərzində üç və bəzi hallarda dörd məclisdə moizə və dini ayinləri icra edirdi.[3]

Vaxtilə bölgədə din xadimi və gənc ruhani kimi tanınan Sərdar mənəviyyat və dini məlumatını genişləndirmək məqsədilə zəmanəsində yüksək əxlaqi və elmi səciyyələri ilə tanınmış mərhum ustad Molla Bəylərin hüzuruna nail olur. Çox tez bir zamanda zəkası və elmi həvəsi ilə ustadın diqqətini cəlb etmiş gənc Sərdar, təqribən ustadın ömrünün axırına qədər xüsusi şagird qismində ondan bəhrələnir. Molla Bəyləri həqiqi ustad və mənəvi ata, göstərişini isə özü üçün fərman qəbul edən Sərdar dini təhslini ali dərəcədə davam etdirmək məqsədilə İslam elmləri mərkəzi müqəddəs Qum şəhərinə yola düşür.[3]

Şeyx Sərdar 1992-ci ildə artıq Qum hövzəsində çox dəyərli alimlərin hüzurunda dini elmlərə yiyələnməkdə idi. Şeyx tanınmış tədqiqatçılar, müəllimlərmüctəhidlərdən təlim alır və ruhun tərbiyəsi ilə məşğul olurdu. Hövzənin məzunu Quran elmləri və təfsirdə Ayətullah Cavad Amulinin, nəzəri əxlaqda Ayətullah Məzahiri və mərhum Ayətullah Meşkininin, praktiki əxlaqda isə ustad mərhum Ayətullah Əhmədi Miyanəcinin dərslərində iştirak etməklə yanaşı, zaman-zaman məşhur alim və arif Ayətullah əl-üzma mərhum Şeyx Məhəmməd Təqi Behcətdən mənəvi qida almışdır.[3]

Höccətül-İslam Şeyx Sərdar 10 il uğurlu təzkiyyə və təhsildən sonra 2000-ci ildə Bişkek şəhərində yerləşən İran-Qırğızıstan İslam Universitetinə müəllim kimi dəvət alaraq beynəlxalq səviyyədə elmi fəaliyyətə başlayır.[3]

20-ci əsrin birinci yarısında QazaxıstanQırğızıstana sürgün olunmuş həmvətənlərimizin taleyinə biganə qalmayan Şeyx, Qazaxıstanın Xarici Dillər Universitetində tədris etməklə yanaşı Almatı, digər şəhər və kəndlərdə xalqın dini ehtiyaclarını ödəməyə çalışır və İslam dinini təbliğ edir. 8 il fəaliyyəti dövründə Orta Asiyada diqqət və məhəbbət qazanmış Şeyx Sərdarı dindarlar Rusiyanın bir çox şəhərlərinə dəvət edir və hörmətlə qarşılayırlar. Keçmiş SSRİ məkanında müstəqil düşüncələri və sağlam dini baxışları ilə toplumlarda tanınan alim və xətib 2008-ci ildən etibarən, Azərbaycanda xalqa xidmət etmək qərarı verir və nəhayət, uzun illər mühacirətdən sonra Şeyx Sərdar vətənə dönür.[3]

Masallıda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin cənub bölgəsi üzrə nümayəndəsi və qazisinin dəvəti ilə Masallı şəhər Cümə məscidində cümə xətibi kimi fəaliyyətə başlayır. Əhli-BeytQuran maarifini müsəlmanlara əlverişli forma və müasir üslubda çatdırmaq məqsədilə, Şeyx Sərdar 2014-cü ildə[4] bir qrup alim və din xadiminin elmi əməkdaşlığı ilə Maide.Az portalını təsis edir.[3]

Ömrünü İslama vəqf, həyatını müsəlman Azərbaycan xalqının dini maarifləndirməsinə həsr etmiş Azərbaycan Ruhanilər Məclisinin (ARM) üzvü Şeyx Sərdar təzyiqlərə baxmayaraq, hər zaman ümumxalq maraqlarını diqqət mərkəzində saxlamışdır. Şeyx cümə namazı tribunası və digər fürsətlərdən istifadə edib xalqın ümumi bəlası sayılan narkomaniya, israfçılıq, intihar, savadsızlıq, irqçilik, radikalizm, dinlərməzhəblər arası ixtilaf, rüşvətxorluq, islamofobiya, haqsızlıq, ədalətsizlik, məsuliyyətsizlik, məmur özbaşınalığı və s. ictimai fəsadlarla hər zaman mübarizə aparır, milli və mənəvi dəyərlərin cəmiyyət arasında dirçəlməsinə çalışır.[3]

Şeyx Sərdar İslamın müdafiəsində heç bir sərhəd tanımır. Daxildə və xaricdə İslam və İslam atributlarına qarşı təbkilər, zorakılıq və qeyri-qanuni addımlara heç zaman göz yummur və din əleyhinə bütün çirkin plan və xoşagəlməz qərarları qınayır, gündəmdə saxlayır, məntiq və müzakirə ilə neqativ halların qarşısını almağa üstünlük verir.[3]

Ailəlidir və 3 övlad atasıdır.[3]

2009-cu ildə Həccdə olmuş və bir neçə dəfə İraqda məsum imamlarimamzadələri ziyarət etmişdir.[3]

Həbsi və məhkəmə[redaktə | əsas redaktə]

2017-ci il fevralın 22-də Masallı rayon məhkəməsi ruhani Şeyx Sərdar barəsində 1 ay 7 gün həbs qəti imkan tədbiri seçib.[5][6][7] Vəkil məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyib. Sərdar Babayevə Masallı rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rafil Hüseynovun şikayəti əsasında saxlanılıb və ona qarşı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 168.1.3 maddəsi ilə dini təbliğat, dini ayin və mərasimlərin aparılması tələblərini pozma ittihamı irəli sürülüb.[3] 3 iyul 2017-ci ildə Masallı məhkəməsinin qərarı ilə 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.[2][8]

2017-ci ilin iyulunda Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin hüquqlarını müdafiə edən vəkillər Bakıda məhkəmənin müvəkkillərinə qarşı qərarından apelyasiya şikayəti veriblər. Ş.S. Hacıhəsənlinin vəkillərindən biri Cavad Cavadov bu xəbəri bildirərək deyib: "Şikayətdə Sərdar Babayevin əməlində cinayət tərkibinin olmaması əsası ilə bəraət verilməsi tələb edilib." Vəkil Cavadov əlavə edib: "Eyni zamanda bu həftə məhkəmə iclas protokolu ilə tanış olaraq qeydlər vermək niyyətindəyik."[9] 6 aprel 2017-ci ildə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsində Ş.S. Hacıhəsənlinin barəsində həbs qətimkan tədbirinin uzadılmasına dair Masallı rayon məhkəməsinin qərarından verilən apelyasiya şikayətinə baxılıb. Vəkil Cavad Cavadov qeyd edib ki, məhkəməyə gedən yol yenidən polis tərəfindən bağlandığından narazılıq edənlər olub: “Polis məni məhkəməyə aparan maşını yenidən buraxmaq istəmirdi. Vəkil olmadan məhkəmənin baş tutmayacağını anladıqdan sonra buraxdılar. Məhkəmə öncəki qərarı qüvvədə saxladı və Şeyx Sərdar Babayevin həbsdə qalmasına qərar verdi”. [10]

13 fevral 2018-ci ildə[11] Ali Məhkəmədə Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin (Babayev) həbsindən verilən kassasiya şikayəti üzrə məhkəmə baş tutub. Hakim Gülzar Rzayevanın sədrliyi ilə keçirilən prosesdə Ş.S. Hacıhəsənli, vəkil Cavad Cavadov, həmçinin media nümayəndələri, ictimai-siyasi xadimlər iştirak edib.Vəkil Cavad Cavadovun qaldırdığı vəsatətlərin heç biri məhkəmə tərəfindən təmin olunmayıb. Prosesdə Hacı Sərdar çıxış edərək günahsız olduğunu və həbsdə saxlanmasının hüquqa zidd olduğunu vurğulayıb: "Həbs edildiyimdən bu günə qədər keçirilən bütün məhkəmə proseslərində vəkillərin tərəfindən verilən haqlı vəsatətlərin heç biri təmin edilməyib. İstintaq orqanından həbsimin səbəbini soruşduqda mənə dedilər ki, cümə namazı qıldığım və xütbə söylədiyimə görə həbs edilmişəm. Əvvəlkilər kimi bu məhkəmədən də xüsusi bir gözləntim yoxdur. Çünki, həbs edilməyimin səbəbini hələ də başa düşə bilmirəm. Gah cümə namazı, gah xütbə, gah da xaricdə oxuduğumu əsas gətiriblər. Yəqin ki, İslam əxlaqını deyil, ateistliyi, bütpərəstliyi yaxud əxlaqsızlığı təbliğ etsəydim bəlkə də məni həbs etməyəcəkdilər.” Hacıhəsənli istintaq və məhkəmə proseslərinin hüquq normalarına uyğun aparılmadığını vurğulayıb. “Təsəvvür edin məhkəmədə şahidlərin dediyi ilə istintaqa verdiyi ifadələr bir-birini təkzib edir. Ancaq məhkəmə bunu nəinki nəzərə almır, hətta şahidlərə istiqamət verməkdən belə çəkinmir”. Hakim Şeyx Sərdarın çıxışını yarımçıq kəsib. Müşavirədən sonra hakim Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinin qərarını qüvvədə saxlayıb.[12]

2018-ci ilin sentyabr ayında Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsində (AİHM) Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin şikayəti üzrə prosesə start verilib.[13] Məhkəmə kommunikasiyaya prosesinə başlayıb. AİHM Azərbaycan hökumətinə Ş.S. Hacıhəsənlinin işi üzrə Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının (AİHK) pozulmuş maddələri ilə bağlı suallar ünvanlayıb. Belə ki, AİHM AİHK-nın 3 (işgəncələrin qadağan edilməsi), 5.1, 5.3, 5.4 (azadlıq və toxunulmazlıq hüququ), 6.2 (təqsirsizlik prezumpsiyası), 9 (fikir, vicdan və din azadlığı), 10 (fikri ifadə etmək azadlığı), 11 (yığıncaqlar və birləşmək azadlığı), 14 (ayrı seçkiliyin qadağan olunması) maddələrinin pozulmasını əsas gətirərək hökumətdən bununla bağlı açıqlama tələb edib.[14]

Azərbaycan ruhaniləri[15][16], Azərbaycan Ruhanilər Məclisi[17][18], “Qələm” Yazarlar Birliyi[19], Azərbaycan İslam Partiyası[20], Dini Etiqad və Vicdan Azadlıqlarının Müdafiə Mərkəzi (DEVAMM)[21][22], Ümumdünya Əhli-beyt (ə) Assambleyası[23], Azərbaycanın ictimaiyyət təmsilçiləri[24][25] və s. təşkilat və şəxslər Şeyx Sərdarın həbsinə qarşı çıxmış və məhkəmənin qərarını qanunsuz adlandırıblar.[26]

Məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

  • "`YENƏ HƏMİN XƏTDİR, HƏMİN KOORDİNAT`"(azərb.)). maide.az. 2013-06-07. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  • "Bizi öz ünvanımızla mühakimə edin!"(azərb.)). maide.az. 2013-06-07. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  • "Silahımız əqidəmiz, dayağımız Rəbbimizdir!"(azərb.)). maide.az. 2013-06-07. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  • "Quran və Ziyalı"(azərb.)). maide.az. 2013-06-07. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Hacı İlqar və Hacı Sərdar mərcəyi-təqlidlərinin qonağı oldu"(azərb.)). deyerler.org. 2016-12-07. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  2. 1 2 3 "Şeyx Sərdar 3 il azadlıqdan məhrum edildi"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-03. 2017-07-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Şeyx Sərdar Hacıhəsənli kimdir?"(azərb.)). islamazeri.com. 2018-12-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-30.
  4. "HAQQIMIZDA"(azərb.)). maide.az. 2018-12-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-30.
  5. Oktay Quliyev (2017-02-22). "Ruhani Şeyx Sərdar Hacıhəsənli polis tərəfindən saxlanılıb"(azərb.)). interaztv.com. 2017-02-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-18.
  6. ""Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin barəsində bir ay yeddi gün həbs qətimkan tədbiri seçilib""(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-02-24. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  7. Kənan (2017-02-24). "Masallıda tanınmış Şeyxin müəmmalı həbsi"(azərb.)). musavat.com. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  8. "Sərdar Babayev azadlıqdan məhrum edildi"(azərb.)). meydan.tv. 2017-07-03. 2019-01-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
  9. "Şeyx Sərdar haqda qərardan apelyasiya şikayəti verilib"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-26. 2017-07-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  10. "Şirvan Apelyasiya məhkəməsi Şeyx Sərdar Hacıhəsənlini həbsdə saxladı"(azərb.)). islaminsesi.info. 2017-04-06. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  11. "Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin məhkəməsi təxirə düşüb"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2018-01-30. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  12. "Şeyx Sərdar Hacıhəsənli: İnsanlara əxlaqı təbliğ etdiyim üçün həbs edilmişəm"(azərb.)). deyerler.org. 2018-02-13. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  13. "Sardar Akif oglu BABAYEV against Azerbaijan and 2 other applications"(ing.)). hudoc.echr.coe.int. 2018-09-04. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  14. "Avropa Məhkəməsi Şeyx Sərdarın işinə start verdi"(azərb.)). maide.az. 2018-09-24. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  15. "Azərbaycan ruhaniləri Hacı Sərdar Hacıhəsənlinin həbsindən narahatdır"(azərb.)). maide.az. 2017-02-27. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  16. "Azərbaycan ruhaniləri Hacı Sərdar Hacıhəsənlinin həbsindən narahatdır"(azərb.)). interpress.az. 2017-02-27. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  17. "ARM ŞEYX SƏRDAR BARƏSİNDƏ ÇIXARILAN MƏHKƏMƏ QƏRARINA ETİRAZ ETDİ"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-04. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  18. "ARM Şeyx Sərdar barəsində çıxarılan məhkəmə qərarına etiraz etdi"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-04. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  19. ""Qələm" Yazarlar Birliyi Sərdar Hacıhəsənlinin azadlığını tələb edir"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-06. 2018-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  20. "AİP Şeyx Sərdar Hacıhəsənli barəsində çıxarılan məhkəmə hökmünə etiraz etdi"(azərb.)). azeri.sahartv.ir. 2017-07-03. 2017-08-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-27.
  21. "DEVAMM Hacı Sərdar Hacıhəsənlinin həbsini insan haqlarının pozulması kimi qiymətləndirir"(azərb.)). maide.az. 2017-02-23. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-14.
  22. "DEVAMM Hacı Sərdar Hacıhəsənlinin həbsini insan haqlarının pozulması kimi qiymətləndirir"(azərb.)). birlik.az. 2017-02-23. 2019-01-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  23. "Ümumdünya Əhli-beyt (ə) Assambleyası Şeyx Sərdarın həbsini pislədi"(azərb.)). maide.az. 2017-03-04. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  24. "İctimaiyyət təmsilçiləri Hacı Sərdar Hacıhəsənlinin azadlığa buraxılması üçün müraciət etdi"(azərb.)). maide.az. 2017-03-31. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  25. "Известные представители азербайджанской общественности обратились по поводу освобождения гаджи Сардара Гаджигасанлы"(rus.)). maide.az. 2017-03-31. 2019-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-13.
  26. "Qazağıstsanda yaşayan azərbaycanlılar Şeyx Sərdar Hacıhəsənlinin həbsi ilə bağlı bəyanat yayıb"(azərb.)). maide.az. 2017-02-28. 2019-01-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Şeyx Sərdar Hacıhəsənli ilə əlaqəli mediafayllar var.