Şimali Qafqaz imamlığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şimali Qafqaz İmamlığı

rus. Северо-Кавказский имамат
avar Хьундасеб Кавказалъул имамат/Шималияб Кавказалъул имамат
ərəb. إمامة القوقاز
çeç. Къилбаседа-Кавказан имамалла
Şimali Qafqaz imamlığı bayrağı
Thirdimamateflag.svg
Şimali Qafqaz imamlığı xəritədə yeri
PaytaxtıDarqo, daha sonra isə Vedeno
Rəsmi dilləriƏrəbcə, Dargincə və digər Qafqaz dilləri
Dini
islam
Tarixi 
• Yaranması
= 1828/1829
• Süqutu
1859
Ərazisi
Sələfi
Xələfi
Avar xanlığı
Rusiya İmperiyası

Şimali Qafqaz İmamlığı - Şimali Qafqazda mövcud olmuş tarixi teokratik İslam dövləti. Dövlətə İmam rəhbərlik edirdi. Ən güclü dövrü İmam Şamilin rəhbərlik etdiyi illərə təsadüf edir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rusiyanın Şimali Qafqaza marağı XVI əsrdə KazanHəştərxan xanlıqlarını işgal etməsindən sonra Terek çayına doğru irəliləyərək orada hərbi məntəqələr qurması ilə başlayıb. Ancaq bölgənin Rusiyanın bir hissəsinə çevrilməsi prosesində ilk mühüm addım 1722-ci ildə I Pyotrun əmri ilə rus ordusunun Çeçenistana müdaxiləsi ilə atılıb. XVIII əsrin sonunda yeni vüsət alan bu proses XIX əsrdə daha da genişlənib. XVIII əsrdə Şeyx Mənsurun rəhbərliyində Müridizm hərəkatı ilə rus işğalına müqavimət göstərən yerli xalqların müqavimətləri isə 1829-1859-cu illəri əhatə edən “İmamlar dövründə” yeni vüsət alıb. Sırası ilə Qazi Məhəmməd, Həmzət bəyİmam Şamil liderliyində davam etdirilən müqavimətin uğursuzluğa düçar olmasından və 1877-1878-ci illərdəki RusiyaOsmanlı müharibəsindən sonra bölgənin Rusiyanın tam nəzarətinə keçməsi isə yerli əhalinin mühüm bir hissəsinin Osmanlıya köçməsi ilə nəticələnib.[1]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Dr. Nazim Cəfərsoy (Rusiya və Şimali Qafqaz)