Ağasadıq Gəraybəyli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Ağasadıq Gəraybəyli
Fotoqrafiya
İlk adı Ağasadıq Gəraybəyov
Doğum tarixi
15 mart 1897(1897-03-15)
Doğum yeri Şamaxı, Bakı quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 5 dekabr 1988 (91 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
AtasıAğaəli Gəraybəyov
VətəndaşlığıFlag of Russia.svg Rusiya İmperiyası
Flag of Azerbaijan 1918.svg AXC
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
PeşəsiAktyor
MilliyyətiAzərbaycanlı
Mükafatları"Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1940 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1936
"Lenin" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) "Oktyabr İnqilabı" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni
IMDb:ID 2172610
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Ağasadıq Ağaəli oğlu Gəraybəyli (15 mart 1897(1897-03-15), Şamaxı, Bakı quberniyası, Rusiya İmperiyası5 dekabr 1988(1988-12-05), Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1940).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ağasadıq Gəraybəyli 1897-ci ildə, Novruz bayramı qabağı Şamaxıda anadan olub. Atasını erkən itirib. Bakıya gələrək Əlisəttar kişi və Heyran xanımın ailəsində yaşayıb. Məktəbdə Cəfər Cabbarlı ilə bir sinifdə oxuyub. Hüseyn Ərəblinskidən, Mirmahmud Kazımovskidən dərs alıb. Hüseyn Ərəblinskinin sayəsində "Nicat", sonra "Səfa" həvəskar teatr dərnəklərinə üzv olub. 1921-ci ildə Cəlil Məmmədquluzadənin "Ölülər" pyesində kefli İsgəndər rolunu oynayıb. Üzeyir Hacıbəyovun qayğısı sayəsində teatr kursuna yazılıb. 200 müxtəlif rollarda, qrimlərdə, qiyafələrdə səhnəyə çıxıb: Nəriman Nərimanovun "Nadir şah", Üzeyir Hacıbəyovun "Arşın mal alan", Cəfər Cabbarlının "Sevil", "Od gəlini", "1905-ci ildə", sonralar "Vaqif", "Həyat", "On ikinci gecə", "Xanlar" və s. tamaşalarda rol alıb. 1940-cı ildə Azərbaycan SSR-nin xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. Teatrla yanaşı kinoda da maraqlı obrazlar canlandırıb. "Bəxtiyar"" filmində klub müdiri Ağabala, "O olmasın, bu olsun" filmində Rüstəm bəy bu obrazlardandır.[1]

1933-cü ildən ömrünün son gününə qədər Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında çalışıb. Şəhərin mərkəzində, Xaqani küçəsi 19-da yaşayıb. Burada Bülbüllə, xalq yazıçısı Mirzə İbrahimovla, xalq şairi Süleyman Rüstəmlə qonşu olub.

1988-ci il dekabrın 5-də Bakı şəhərində vəfat edib.

Azərbaycan Tibb Universitetinin rektoru, professor Gəray Gəraybəylinin babasıdır.

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

2007-ci ildə anadan olmasının 110 illiyi və səhnə fəaliyyətini 80 illiyi təntənəli şəkildə qeyd olunub. 8 noyabr 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında Ağasadıq Gəraybəylinin 120 illik yubileyi qeyd olunmuşdur. Yubileydə aktyorun obrazını Rafiq Əzimov ifa edib.[2]

Adlar və mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1 fevral 1936
  2. "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 4 may 1940
  3. "Lenin" ordeni
  4. "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni
  5. "Oktyabr İnqilabı" ordeni
  6. "Şərəf Nişanı" ordeni

Teatr yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

1925-ci il

  • 16 oktyabr-"Qan bayramı" (Etel Voyniçin "Ovod" romanı əsasında). Tərcümə: Xəlil İbrahim; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov.Ağasadıq Gəraybəyli-Keşiş;
  • 28 oktyabr-"Yüz faiz" (Epton Bill Sinkler). Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov. Ağasadıq Gəraybəyli-Kişi;
  • "Casus"("Dıqayevin işi")-Vasili Şkvarkin. Tərcümə: Əsəd Tahir; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov. Ağasadıq Gəraybəyli-Polkovnik Sudeykin;
  • 11 dekabr-"İmperatriçanın sui-qəsdi" ("Romanovlar sülaləsinin son günləri")-Aleksey Tolstoy. Səhnələşdirmə: Pavel Şşoqolyev; Tərcümə: Xəlil İbrahim; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Knyaz Yusupov;

1926-cı il

  • 13 aprel-"Üç il", Mirzə Sadıqov. Quruluşçu rejissor: İsmayıl hüseynov; Ağasadıq Gəraybəyli-Heydər bəy və Kəbir;
  • 29 oktyabr-"1881-ci il", (Nikolay Şapovalenko); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Birinci Nikolay;
  • 4 noyabr-"Tufan", (Vladimir Bill-Belotserkovski); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Bəhriyyəli (Matros);
  • 28 noyabr-"Şöhrət silahları", (Yurin). Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Vanqotti;

1927-ci il

  • 4 yanvar-"Anamın kitabı", (Cəlil Məmmədquluzadə); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Rüstəm bəy;
  • 28 yanvar-"Ölülər", (Cəlil Məmmədquluzadə); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-İsgəndər;
  • 3 mart-"Birinci Nikolay", (Nikolay Lerner. "Dekabristlər"); Tərcümə: Məmmədsadıq Əfəndiyev; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Zabit;
  • 17 noyabr-"Zəlzələ", (Pavel Romanov); Tərcümə: Məmmədsadıq Əfəndiyev; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Maldar bəy;

1928-ci il

  • 13 yanvar-"Pas", (Vladimir Kirşon); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Konstantin Teryoxin;
  • 15 mart-"Müsyö Jordan və Dərviş Məstəlişah", (Mirzə Fətəli axundov); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Şahbaz bəy;
  • 7 aprel-"Paris Notrdam kilsəsi", (Viktor Hüqo); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Arseni Rıdal; Ağasadıq Gəraybəyli-Febb;

1929-cu il

  • "Cancur Səməd", (Molyer); Ağasadıq Gəraybəyli-Baytal Əsəd;
  • "Küləklər şəhəri", (Vladimir Kirşon); Ağasadıq Gəraybəyli-General Mekston;
  • "Hind qızı", (Əbdülhəqq Hamid); Ağasadıq Gəraybəyli-Tomson;

1930-cu il

  • "İncə", (Anatoli Qlebov); Ağasadıq Gəraybəyli-Səlim;
  • "Qəzəb", (Yuri Yanovski); Ağasadıq Gəraybəyli-Qorxmaz;
  • "Morqanın qohumu", (Aleksandr Şirvanzadə); Ağasadıq Gəraybəyli-Jorj
  • "Qanlı səhra", (Sergey Bağdasarov); Ağasadıq Gəraybəyli-Edmund;

1931-ci il

  • "Yanğın", (Süleyman Rüstəm və Hacıbaba Nəzərli); Ağasadıq Gəraybəyli-Məmmədcəfər;
  • "Sevil", (Cəfər Cabbarlı); Ağasadıq Gəraybəyli-Balaş;

1932-ci il

  • "Kölgə", (Seyid Hüseyn); Ağasadıq Gəraybəyli-Əjdər Nəjad;

Bu tamaşalarla yanaşı Ağasadıq Gəraybəyli, "İşarə", "Gəlir yeri", "Tom dayının koması", "Gizli ər", "Hücum", "Küləklər" və s. tamaşalarda da oynayıb.

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qız qalası əfsanəsi (film, 1923)
  2. Hacı Qara (film, 1929)
  3. Sevil (film, 1929)-Balaş
  4. Dəcəl dəstə (film, 1937)-Yusifin atası
  5. Bakılılar (film, 1938)
  6. Fətəli xan (film, 1947)
  7. Bəxtiyar (film, 1955) - Ağabala
  8. O olmasın, bu olsun (film, 1956)
  9. Qızmar günəş altında (film, 1957)
  10. Uzaq sahillərdə (film, 1958)
  11. Bizim küçə (film, 1961)
  12. Leyli və Məcnun (film, 1961)
  13. Böyük dayaq (film, 1962)
  14. Romeo mənim qonşumdur (film, 1963)
  15. Arşın mal alan (film, 1965)
  16. İyirmialtılar (film, 1966)
  17. Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
  18. Əzim Əzimzadə (film, 1967)
  19. Poçt qutusu (film, 1967)
  20. Ulduzlar sönmür (film, 1971)
  21. Qızıl qaz (film, 1972)
  22. Bizim küçənin oğlanları (film, 1973)
  23. Ağasadıq Gəraybəyli (film, 1974)
  24. Putyovka (film, 1975)
  25. Diplom işi (film, 1979)
  26. İstintaq (film, 1979)
  27. Mən mahnı qoşuram (film, 1979)
  28. Solmaz bir bahar kimi (film, 1979)
  29. Məşədi İbad-80, yaxud köhnə tanışlar (film, 1980)
  30. Dua (film, 1982)
  31. Musiqi müəllimi (film, 1983)
  32. Nəvəmin nəvəsinin nəvəsi (film, 1985)
  33. Prima (film, 1992)
  34. Bizim qəribə taleyimiz (film, 2005)
  35. Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)
  36. Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 12.
  2. Lider TV (09.11.2017). "Xalq artisti Ağasadıq Gəraybəylinin 120 illik yubileyi qeyd olunub" (az). Youtube.com. https://www.youtube.com/watch?v=1YPD-3KaXO0&t=3m34s. İstifadə tarixi: 2017-11-09.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 53.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]