Anatoli Banişevski

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Futbol
Anatoli Banişevski
rus. Анатолий Банишевский
Anatoliy Banishevskiy (1967).png
Ümumi məlumat
Tam adı Anatoli Andreyeviç Banişevski
Ləqəbi Banya
Doğum tarixi 23 fevral 1946(1946-02-23)
Doğum yeri Bakı, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Vəfat tarixi 10 dekabr 1997 (51 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİFlag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Boyu 174 sm
Çəkisi 78 kq
Mövqeyi hücumçu
Komanda haqqında məlumat
Klub
Karyerası
Peşəkar karyerası*
1964—1978 Flag of the Soviet Union.svg Neftçi Bakı 288 (136)
Milli yığma**
1965—1972 Flag of the Soviet Union.svg SSRİ 50 (19)
Məşqçi karyerası
1981—1983 Flag of the Soviet Union.svg Neftçi Bakı
Beynəlxalq medallar
Avropa çempionatları
Gümüş Belçika 1972
Dövlət mükafatları

"Şöhrət" ordeni

* Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı .

** Rəsmi oyunlarda milli yığmanın heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.

Anatoli Andreyeviç Banişevski (d. 23 fevral 1946, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ - ö. 10 dekabr 1997 Bakı, Azərbaycan) — Ukrayna əsilli Azərbaycan futbolçusu və məşqçisi.

Anatoli Banişevski UEFA-nın versiyasına görə 2004-cü ildə Azərbaycanda son 50 ilin ən yaxşı futbolçusu seçilib.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Erkən illəri[redaktə | əsas redaktə]

Anatoli Banişevski 1946-cı il fevralın 23-də Bakıda kökü Polşaya gedib-çıxan ukraynalı ailəsində anadan olub.[1]

Futbolçu karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Klub karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Uşaq futboluna Bakının “Lokomotiv” klubunda başlayıb.[2] Razində (indiki Bakıxanov qəsəbəsi) "Lenin komsomolu" adına stadionda "Lokomotiv"lə "Spartak"ın oyunu keçirilirdi. "Neftyanik" (indiki "Neftçi") baş məşqçisi Boris ArkadyevƏləkbər Məmmədov da oyuna baxır, ən perspektivli oyunçuları seçirdilər.[2] Lokomotiv 4:3 hesabı ilə qalib gəlsə də, rəqibin qapısına vurulan topun üçünü də Banişevski vurmuşdu.[2] Banişevskinin böyük futbola sıçrayışı bax, həmin oyundan başladı.[2] 16 yaşında "Neftyanik"ə cəlb olunan Banişevski 1963-cü ildə komandanın əsas heyətində debüt edib.[3] O, peşəkar karyerası ərzində - 1963-cü ildən 1978-ci ilədək yalnız "Neftçi" klubunda çıxış edib.[3] "Neftçi"nin 1966-cı ildə futbol üzrə SSRİ ççempionatının bürünc medalını qazanmasında onun böyük əməyi olub.[3] 1966-cı ildə “Neftyanik” bürünc medal qazanandan sonra Heydər Əliyev ona ev vermişdi.[2]

Ümumiyyətlə, Anatoli Banişevski SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində 212 matçda (81 qol), birinci liqada isə 76 qarşılaşmada (40 qol) forma geyinib.[3]

Milli komanda karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Banişevski SSRİ yığmasının məşqçi korpusunun da diqqətindən kənarda qalmayıb. Parlaq oyun nümayiş etdirən hücumçu 19 yaşında Nikolay Morozov tərəfindən SSRİ yığma komandasına cəlb edilib.[3] 1965-ci ildə Moskvada keçirilən SSRİ – Braziliya oyununda Banişevski oyunun qurtarmasına 15 dəqiqə qalmış Valentin İvanovu əvəz elədi.[2] Bu onun ilk debütü oldu.[2] Tezliklə Banişevski məşqçilərin ümidlərini doğruldub və yığmada keçirdiyi 3-cü oyunda het-trikə imza atıb.[3] Banişevski 1966-cı ildə İngiltərədə keçirilmiş 1966 FİFA Dünya Kubokunda da iştirak edib.[3] 1968 və 1972-ci illərdə təşkil olunmuş Avropa çempionatlarına da qatılan Banişevski son yarışda gümüş mükafata layiq görülüb. SSRİ yığmasının heyətində 50 oyun keçirmiş hücumçu 19 dəfə fərqlənib.[3]

Məşqçi karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Karyerasını başa vurduqdan sonra bir müddət işsiz qalan Banişevski 1981-ci ildə məşqçi fəaliyyətinə başlayıb.[3] Onun ilk klubu "Neftçi" olub. Keçmiş komandasına iki mövsüm rəhbərlik etmiş A.Banişevski 1983-cü ildə "Neftçi"dən ayrılmaq qərarına gəlib.[3] O, 1984-1988-ci illərdə Burkina-Fasoda məşqçi vəzifəsində çalışıb.[3]

Son illəri[redaktə | əsas redaktə]

1979-cu ildən başlayan şəkərli diabet ona çox əziyyət verirdi.[2] 1988-ci ildə xəstəlik onda artıq kəskinləşdi.[2] Hətta komaya da düşdüyü vaxtlar olurdu.[2] O, iynədən dəhşətli dərəcədə qorxurdu.[2] Ona spirtli, soyuq içkilər, yağlı və qızardılmış yeməklər olmazdı. Lakin, o, evdən kənarda bunlara nəzarət etmirdi.[2]

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Anatoli Banişevski 1997-ci il dekabrın 10-da Bakıda vəfat edib.

Şəxsi həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1966-cı ildə Anatoli Banişevski İrina Banişevskaya ilə ailə həyatı qurmuş və 1996-cı ildə boşanmışdı.[2] Milena və Marina adlı qızları var.[2]

Aktyor Andrey Mironov və müğənni Vladimir Vısotski ilə çox yaxın münasibətləri vardı.[2]

İrsi[redaktə | əsas redaktə]

2 fevral 2007-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Anatoli Banişevskinin yaşadığı ünvanın qarşısına xatirə lövhəsi vurulub.[4]

Ədəbiyyatda[redaktə | əsas redaktə]

Haqqında çəkilən filmlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. 9 nömrəli oyunçu (film, 2007)
  2. Azərbaycan futbolunun əfsanələri. Anatoli Banişevski (film, 2012)

Təltif və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Anatoli Banişevski - 70". news.atv.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 3 oktyabr 2016 tarixində. http://news.atv.az/az/social/60957-anatoli-banisevski-70. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2016.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 "“Anatoli Banişevski əvvəl hərəkət edir, sonra fikirləşirdi”". www.anspress.com. Arxivləşdirilib: [2] saytından 10 oktyabr 2016 tarixində. http://www.anspress.com/heyat-terzi/27-03-2011/anatoli-banisevski-evvel-hereket-edir-sonra-fikirlesirdi. İstifadə tarixi: 10 oktyabr 2016.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 "Azərbaycanın futbol əfsanəsi - Banişevski". muallim.edu.az. Arxivləşdirilib: [3] saytından 10 oktyabr 2016 tarixində. http://muallim.edu.az/www.old/arxiv/2010/46/48.htm. İstifadə tarixi: 10 oktyabr 2016.
  4. "​Bu gün Anatoli Banişevskinin yubileyidir". report.az. Arxivləşdirilib: [4] saytından 3 oktyabr 2016 tarixində. http://report.az/futbol/bu-gun-anatoli-banisevskinin-dogum-gunudur/. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2016.
  5. "A.A.Banişevskinin “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI". idman.com.az. Arxivləşdirilib: [5] saytından 3 oktyabr 2016 tarixində. http://idman.com.az/news.php?id=263. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2016.
  6. "Anatoli Banişevski Azərbaycanda yüzilliyin futbolçusu seçildi". news.lent.az. Arxivləşdirilib: [6] saytından 10 oktyabr 2016 tarixində. http://news.lent.az/news/67443. İstifadə tarixi: 10 oktyabr 2016.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]