Ələkbər Məmmədov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Futbol
Ələkbər Məmmədov
Копия Лучшие футболисты Азерб.2009 012.jpg
Ümumi məlumat
Tam adı Ələkbər Əmir oğlu Məmmədov
Doğum tarixi 9 may 1930(1930-05-09)
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi 28 iyul 2014 (84 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Boyu 172 sm
Çəkisi 69 kq
Mövqeyi hücumçu
Komanda haqqında məlumat
Klub karyerasını bitirib
Karyerası
Peşəkar karyerası*
1948—1953 Flag of the Soviet Union.svg Neftyanik Bakı 132 (47)
1954—1959 Flag of the Soviet Union.svg Dinamo Moskva 92 (41)
1960—1962 Flag of the Soviet Union.svg Neftyanik Bakı 25 (4)↑
Milli yığma**
1958—1959 Flag of the Soviet Union.svg SSRİ 4 (0)
Məşqçi karyerası
1963—1965 Flag of the Soviet Union.svg Neftyanik Bakı
1965 Flag of the Soviet Union.svg Neftyanik Bakı məşqçi köməkçisi
1971—1972 Flag of the Soviet Union.svg Neftçi Bakı
1993 Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Dövlət mükafatları

"Şöhrət" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni

* Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı .

** Rəsmi oyunlarda milli yığmanın heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.

Ələkbər Əmir oğlu Məmmədov (9 may 1930, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ - 28 iyul 2014, Bakı, Azərbaycan) — SSRİ və azərbaycanlı futbolçu və məşqçi, hücümçu mövqeyində oynuyurdu. SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1960), SSRİ-nin əməkdar məşqçisi (1990).

1955-ci ildə Dinamonun heyətində «San Siro» stadionunda İtaliyanın Milan komandasına 4 qol vurmuşdu[1] və 2014-cü ilin yanvar ayına qədər bunu edən başqa futbolçu yox idi. Bu nəticəni «Sassuolonun» futbolçusu Domeniko Berardi təkrarlamışdı[2].

SSRİ-nin ən yaxşı 33 oyunçu siyahısında iki dəfə 3-cü yeri ala bilmişdi (1956,1957)

Bioqrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Klub karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Ələkbər Məmmədov Bakının "Neftçi" (19481953, 19601962), Moskvanın "Dinamo" (19541959) komandalarında oynamışdır. SSRİ-nin yüksək liqasında 185 oyun keçirmiş, 56 qol vurmuşdur. 1954, 1955, 1957, 1959-cu illərdə SSRİ çempionu olmuşdur. Beynəlxalq oyunlarda iştirak etmişdir. O,4 sentyabr, 1955-ci ildə italiyanın "Milan" komandasının qapısına 4 qol vuraraq bunu edən ilk və hələki yeganə azərbaycanlı kimi tarixə keçdi[3].

Lev Yaşinın Dinamo-Milan oyunun haqqında xatirələri:

Ələkbər Məmmədov ...Milan. 1955-ci il,4 sentyabr. "San Siro" stadionu. Azərkeş sayı-100000,stadion ətrafında 10000 maşın. Moskvanın "Dinamo" komandası İtaliyaya gələn ilk sovet komandası idi. İtaliya o zaman dünyanın 2 qat dünya çempionu sayılırdı. Bu oyuna xüsusi olaraq İsveçrədən, Fransadan, AFR-dən futbol mütəxəssisləri gəlmişdir. İtaliyalı "Tifozi" 2 ay öncə «Dinamonu» necə 4:2 məğlubiyyət etdiyini yadlarına salaraq «moskviçlərin» necə italiya stadionunda darmadağan olacağını qabaqcıl həzzini alırdılar.

Birinci hissə. 25-ci dəqiqədə Qundar Nurdal, fenomen bombardir rekordunun sahibi (235 oyuna 225 qol), yüksək tullanaraq başı ilə topu Dinamonun qapısının yüksək küncünə göndərdi. 1:0. Stadionu fit sədaları və qələbə gurultuyla dağılırdı.

İkinci hissədə dinamoçular həmən hücuma keçirlər.

- Üç dəqiqədən sonra,Yuri Kuznetsovun ötürməsi ilə, Ələkbər Məmmədov gözəl zərbəylə «Dinamonun» cavab qolunu vurur.

Stadion diksindi və gözlənilməzlikdən donub qaldı...

İlk qoldan 13 dəqiqə sonra — Rıjkinin sürətli gedişi edir və topu cərimə meydançasının ortasına dəqiq göndərir və yenədə Məmmədov topa sahib olur və ani sıçrayışla qapıçıyla təkbətəyə çıxır, Ələkbər 16 metrdən soyuqqanlıqla Buffonun qapısını yarır. 2:1. Sadəcə iki dəqiqə keçirki,stadion yenə alqışlamağa başlayır, çünki Şabrov cərimə meydançasına daxil olur və ora yüyürüb gələn Məmmədova dəqiq ötürmə edir,o isə bir toxunuşla topu ram edir və qapıya göndərir. 3:1. Oyunun bitməsinə 20 dəqiqə qala, Y.Kuznetsovun müntəzəm ötürməsindən sonra, Məmmədov bu oyunda özünün... 4 qolunu vurur. Qonağların etdikləri azərkeşləri fəth edir, ev sahibi rəqibin qapısını şturm etməyə başlayır, amma, L.Yaşinin başçılığı altında olan müdafiə ayıq idi.

"Ələkbər son dərəcə texnikalı, orijinal keçişə sahib, meydanda yaxşı bələd olan futbolçu idi və əsl hücüm lideri idi.

Milli komanda karyerası[redaktə | əsas redaktə]

SSRİ yığma komandasının tərkibində 1958—1959-cu illərdə 4 oyun keçirmişdir. 1960-cı il futbol üzrə Avropa çempionatının seçmə oyunlarının iştirakçısı idi.

Məşqçilik karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Bakının «Neftyanik» komandasının 1963-1966 və 1971-1972-ci illərdə baş məşqçi kimi fəaliyət göstərirdi. Onun sayəsində «Neftçi» SSRİ yüksək liqaya qayıtdı və 1971-ci ildə SSRİ kubokunun yarımfinalçısı oldu

1993-cü ildə Azərbaycanın yığma komandasının baş məşqçisi olmuş, Bakının ali təhsil müəssisələrində işləmişdir.

Futboldan sonra həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ələkbər Məmmədov 1953-cu ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasını, 1959-ci ildə Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu, 1965-ci ildə ADU-nun jurnalistika fakültəsini bitirmişdir[4]. 1962-ildən Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda futbol kafedrasının müəllimi, 1965-ci ildən medinstitut kafedrasının müəllimi kimi işləyirdi. 1966-197O-ci illərində o həm Xalq təsərrüfatı institutunun kafedrasının müdiridi,həmdə Azərbaycan SSR maariflik nazirliyinin Bakı futbol məktəbinin direktoru idi. 1972-ci ildən Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı kafedrasının müdüri kimi fəaliyət göstərirdi,sonra isə həmən vəzifəni Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında davam etdirdi. 1993-cu ildə ona «Professor» elmi dərəcəsini aldı. O,Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının və Milli Olimpiya Komitəsinin icraiyyə komitələrinin üzvü idi[5]. Axrıncı iş yeri Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının idman hazırlığı kafedrasının müdirü idi.

O, 1960-cı ildə “SSRİ-nin əməkdar idman ustası”, 1990-cı ildə isə “SSRİ-nin əməkdar məşqiçisi” fəxri adına layiq görülmüşdür[4].

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Ələkbər Məmmədov 28 iyulda 2014-cü ildə 84 yaşında dünyasını dəyişmişdi. Onun meyidi öldükdən 3 gün sonra öz evində tapılmışdır[6]. Məmmədovun cənazəsi 2-ci Fəxri Xiyabanda dəfn edilib[7].

"Zalsburq""Qarabağ" oyununda xatirəsinin yad edilməsi


Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "“Milan”la görüş". http://anl.az/down/meqale/525/2010/may/119192.htm.
  2. "Həmyerlimizin "Milan" rekordunu qırdılar". http://www.stadium.az/?dil=az&cat=xeberler&id=32996.
  3. ""San Siro"-da poker". http://www.topsport.az/news/view/265/cennete-transfer.
  4. 4,0 4,1 “Milan”ın qapsına 4 qol vuran azərbaycanlı futbolçu kimdir?
  5. "icraiyyə komitələrinin üzvü". http://www.apasport.az/news/93765.
  6. "ölümündən 3 gün sonra xəbər tutulub.". http://gsr.fm/elekber-memmedov-vefat-edib/.
  7. "Məmmədovun cənazəsi". http://www.idmanx.az/az/SXHBQ4249SXQ.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Ələkbər Məmmədov ilə əlaqəli mediafayllar var.