Azərkosmos

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Azərkosmos
Azerkosmoslogo.jpg
Tipi açıq səhmdar cəmiyyəti
Yaranma tarixi 3 may 2010
Yeri Bakı
Məhsulu peyk xidmətləri
Sayt azercosmos.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Azərkosmos açıq səhmdar cəmiyyəti — Azərbaycan peyk operatoru. Qafqaz regionundakı ilk peyk operatorudur. Tamamilə Azərbaycan hökumətinə məxsusdur.[1] Azerspace-1 telekommunikasiya peyki sayəsində Avropa, Afrika, Yaxın Şərq, Qafqaz və Orta Asiya müştərilərinə genişzolaqlı və yayım xidmətləri göstərir.[2] Azersky peyki ilə peyk görüntüləri və geoinformasiya xidmətləri də göstərir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ildə Nazirlər Kabinetinin iclasında Prezident İlham Əliyev "Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması və telekommunikasiya peyklərinin orbitə çıxarılması" ilə bağlı bir tapşırıq verdi.[3] Tapşırığın icrası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinə həvalə edildi.

Layihəni reallaşdırmaq üçün nazirlik tərəfindən Beynəlxalq Telekommunikasiya Birliyinə orbital mövqe ayırma prosesi üçün müraciət olundu. Eyni zamanda, 2009-cu ilin avqust ayında Prezident Əliyev Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə dövlət proqramının təsdiq edilməsi haqqında sərəncam imzaladı.[4] 2010-cu ilin may ayında Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi ilə Malayziyanın peyk operatoru olan Measat Satellite Systems şirkəti arasında ilk telekommunikasiya peykinin Malayziya hökumətinə məxsus 46°Ş orbital mövqeyə çıxarılmasına dair razılaşma əldə edildi. Telekommunikasiya peykinin hazırlanması məqsədilə elan edilmiş tenderin qalibi ABŞ-ın Orbital Sciences Corporation şirkəti, peykin orbitə buraxılması ilə bağlı raketdaşıyıcı şirkətin seçilməsi ilə bağlı tenderin qalibi isə Fransanın Arianespace şirkəti oldu.[5][6]

3 may 2010-cu ildə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamına əsasən Azərkosmos ASC yaradılmışdır.[7] 17 oktyabr 2017-ci ildə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin tabeliyindən çıxarıldı.[8]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında "Azərkosmos" ASC-nin peyk və telekommunikasiya xidmətlərinin ixracından gəlir 18,6 milyon dollar təşkil edib. “Azərkosmos” ASC-nin xidmət ixracından əldə etdiyi gəlir onun ümumi gəlirlərinin 87,5 faizini təşkil edib. 2019-cu ilin aprel ayında peyk xidmətlərinin ixracından 6 milyon dollar gəlir əldə edilib. "Azərkosmos" tərəfindən 17 ölkəyə, o cümlədən ABŞ, Malayziya, Fransa, Böyük Britaniya, BƏƏ və digər ölkələrə xidmətlər göstərilib.[9]

Peyk şəbəkəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şirkətin hazırkı peyk şəbəkəsi iki peykdən ibarətdir:

Xidmətlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Transponder icarəsi: transponderin tam iş dövründə icarəsi, transponderin çevik əməliyyatlar zamanı icarəsi, qısa müddətli tutumdan istifadə;
  • Televiziya yayımı: kanalların yayımı, peyk xəbərləri toplusu (SNG);
  • Telekommunikasiya: çox kiçik apertura terminalı (VSAT), uzaqdan əlaqə, peyk üzərindən İP.
  • Yer səthinin məsafədən müşahidə edilməsi: ağ-qara (PAN) şəkillərin çəkilməsi. rəngli (multi-spektral) şəkillərin çəkilməsi.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Skybrokers - Azercosmos". www.sky-brokers.com. 6 fevral 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  2. "AZERSPACE-1 SATELLITE". www.ukrinform.net (ingilis). 7 fevral 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  3. "İlham Əliyev Azərbaycanın ilk "Azərspace-1" telekommunikasiya peykinin orbitə buraxılması prosesini izləmişdir". president.az (azərb.). Azərbaycan Prezidenti. 2020-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-02-03.
  4. "Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə dövlət proqramının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı". Azərtac. 2021-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  5. "Regional kosmik sənaye mərkəzinə çevrilən Azərbaycan gələn ay üçüncü peykini orbitə buraxacaq". Azərbaycan Milli Kitabxanası. 2021-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  6. "Azerspace/Africasat-1a is prepared for Arianespace's first Ariane 5 launch in 2013". Arianespace. 7 fevral 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  7. ""Azərkosmos" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı". www.e-qanun.az. 18 May 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  8. ""Azərkosmos" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2010-cu il 3 may tarixli 885 nömrəli Sərəncamında dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". president.az (azərb.). 2020-11-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
  9. ""Azərkosmos" 19 ölkəyə 18,6 milyonluq xidmət ixrac edib". 2019-08-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-08-31.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]