Böyük Britaniya azərbaycanlıları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Britaniya azərbaycanlıları
Sami Yusuf 2011 cropped.jpgSami Yusuf Elyar Fox 2014.jpgElyar Foks Michael Flanders and Donald Swann 1966.JPGDonald Suann
Ümumi sayı
6.220 (2011)[1]
Yaşadığı ərazilər
İngiltərə 6000 [1]
Şotlandiya 150 [1]
Uels 100 [1]
Şimali İrlandiya 70 [1]
Dili

Azərbaycan dili
ingilis dili

Dini

İslam

Qohum xalqlar

Türk xalqları

Qeyd
United Kingdom Census 2011


Böyük Britaniya azərbaycanlıları (ing. British Azerbaijani) — tarixi Azərbaycandan kənarda yaşayan etnik azərbaycanlıların təşkil etdiyi Azərbaycan diasporunun Böyük Britaniyada yaşayan hissəsinin adı. Əsasən Böyük Britaniyanın London, Mançester, Aberdin, Qlazqo, Liverpul, Nyukasl, BirminhemEdinburq şəhərlərində yaşayırlar.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Birinci mühacirət dalğası[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanlı İrandan Britaniyaya mühacirət etmişlər. Onlar əsasən İranda hakimiyyətə gələn rejimin rəhbərliyi altında yaşamaq istəməyənlər olmuşlar.[2]

İkinci mühacirət dalğası[redaktə | əsas redaktə]

İkinci dünya müharibəsi illərində Almaniyada xidmət edən və ya faşistlərə əsir düşən azərbaycanlıların bir qismi Britaniyaya mühacirət etmişlər.[3]

Üçüncü mühacirət dalğası[redaktə | əsas redaktə]

SSRİnin parçalanması və Qarabağ müharibəsindən azərbaycanlıların bir qismi Britaniyaya mühacirət etmişlər.[4]

2014-ci ilin mayın 22-də, İngiltərədə keçirilən yerli seçkilərin nəticələrinə görə Londonda Murad Həsənli Vestminster bələdiyyəsindəki Çörçill seçki dairəsində Leyboristlər Partiyasından bələdiyyə seçilmişdir.[5][6]

Coğrafi yerləşdirilmə[redaktə | əsas redaktə]

Ən çox azərbaycanlılar Londonda, İngiltərənin böyük şəhərlərinə və Midlends regionuna yerləşdirilib.[7] 2011-ci ilin Britaniyanın əhalinin siyahıya alınmasına görə, Böyük Britaniyada 6220 Azərbaycanda doğulmuş insan var, bunların 150-si Şotlandiyada yaşayır.[8]

Yer Şəhər Azərbaycanlıların sayı
1 London 5000[9]
2 Mançester
3 Aberdin
4 Liverpul
5 Birminhem
6 Edinburq
7 Nyukasl
8 Qlazqo

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ildən, Londonda “Azərbaycan Evi” adlı Mədəniyyət və Dostluq Mərkəzi fəaliyyət göstərir.[10] Qurulduğu gündən London “Azərbaycan Evi” Mədəniyyət və Dostluq Mərkəzində müxtəlif tədbirlər, mühazirə və çıxışlar, seminarlar, görüşlər, konfranslar, sərgi, film nümayişləri, konsert proqramları, təqdimatlar həyata keçirilib.

İncəsənət və əyləncə[redaktə | əsas redaktə]

Sami Yusuf Qlazqo Kraliyət Konsert Zalında.

2010-cu ildən, Azərbaycan incəsənət sərgiləri artımı olmuşdur.[11] Azərbaycan rəssamlarının əsərləri Londonda Sotebi sərgisində nümayiş olunub.[12][13]

Çoxsaylı Azərbaycan musiqiçiləri Britaniya pop musiqisində uğurlu olmuşdur. 2014-cu ildə, Elyar Foksun Do It All Over Again mahnısı Britaniya çartlarında 5-ci yerə sahib olmuşdur.[14] Sami Yusufun "My Ummah" albomu 4 milyon satılmışdır.[15]

Bayramlar və xüsusi günlər[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın dövlət bayramları və xüsusi günləri hər il Azərbaycan icması tərəfindən qeyd olunur.[16][17] 2008-ci ildən, Xocalıya ədalət beynəlxalq təbliğat-təşviqat kampaniyası ilə əlaqədar ölkədə aksiyalar keçirilir.[18][19]

Din[redaktə | əsas redaktə]

Londonda Əziziyə məscidi.

Azərbaycanda olduğu kimi, Britaniyada azərbaycanlıların əksəriyyəti müsəlmandır, ondan çoxu şiə, qalanı isə sünni məzhəbinə məxsusdur.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Britaniyada azərbaycanlılar arasında futbolfutzal daha populyardır. 2014-ci ildə, ölkədə fəaliyyət göstərən “Odlar Yurdu” təşkilatının təsis etdiyi “Baku United” futzal klubu İngiltərə çempionatında ikinci dəfə İngiltərə çempionatının qalibi olmuş və növbəti sezon İngiltərəni UEFA Futzal Kubokunda təkrar təmsil etmişdir.[20][21][22]

Mətbəx[redaktə | əsas redaktə]

Britaniya azərbaycanlıları arasında Azərbaycan mətbəxi və Yaxın Şərq mətbəxi daha populyardır. Londonda bir neçə Azərbaycan restoranı fəaliyyət göstərir.[23]

Görkəmli şəxslər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Nationality and country of birth by age, sex and qualifications Jan - Dec 2013 (Excel sheet 60Kb)". www.ons.gov.uk. Office for National Statistics.
  2. "Azərbaycan diasporunun məskunlaşma coğrafiyası" (Azerbaijanis). Diaspora.gov.az.
  3. Powell, John (2005). Encyclopedia of North American immigration. New York: Facts On File, 17–18. ISBN 978-1-4381-1012-7.
  4. Papazian, Dennis (2000). "Armenians in America" Nəşr edən: University of Michigan-Dearborn. Journal of Eastern Christian Studies 52 (3-4): 311–347. DOI:10.2143/JECS.52.3.565605. İstifadə tarixi: 25 November 2012.
  5. "2014 Westminster City Council Election Results". www.westminster.gov.uk.
  6. "Britaniya bələdiyyə seçkilərində azərbaycanlı qalib gəlib" (Azerbaijani). www.bbc.co.uk. BBC.
  7. "Xaricdəki diaspor təşkilatları" (Azerbaijani). azerbaijans.com.
  8. "Scotland Census's 2011". www.scotlandscensus.gov.uk.
  9. "АЗЕРБАЙДЖАНСКИЕ ВСТРЕЧИ В ВЕЛИКОБРИТАНИИ" (Russian). cabirnovruz.gen.az.
  10. "Azerbaijan House". www.azerbaijanhouse.org.
  11. "Art market: Azerbaijan in the spotlight". www.telegraph.co.uk.
  12. "Exploring Azerbaijan: In Pursuit of the Art of the Caucasus". www.sothebys.com. Sotheby's.
  13. "Azerbaijani art partakes at Sotheby’s art auction in London". www.azerbaijanhouse.org.
  14. "Elyar Fox > UK Charts". officialcharts.com/ Official Charts Company.
  15. "British composer, songwriter and producer, Sami Yusuf is taking the stage this weekend at Istanbul's Arena Mega". www.dailysabah.com.
  16. "Celebrating Azerbaijan’s Ancient Novruz Festival in London". theculturetrip.com.
  17. "Londonda Novruz bayramı tədbiri keçirilib (FOTO)" (Azerbaijani). az.trend.az.
  18. "В Великобритании почтили память жертв Ходжалы" (Russian). 1news.az.
  19. "Khojaly Commemoration Concert by TEAS at St John's Smith Square London". www.demotix.com.
  20. "Futsal club Baku United becomes champion of England". News.az.
  21. "BAKU SPOT ON IN FINAL". www.thefa.com. The Football Association.
  22. "Reed backs Baku United to move forward". www.uefa.com. UEFA.
  23. "Baku - review". www.standard.co.uk.