Cəhri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
Cəhri
Ölkə Azərbaycan
Region Naxçıvan iqtisadi rayonu
Rayon Babək rayonu
Koordinatlar 39°20′54″N 45°24′56″E / 39.34833°N 45.41556°E / 39.34833; 45.41556Koordinatlar: 39°20′54″N 45°24′56″E / 39.34833°N 45.41556°E / 39.34833; 45.41556
Sahəsi 9.58[1] km²
Mərkəzin hündürlüyü 1 046 m
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Əhalisi 10 500[1] nəfər (2015)
Milli tərkibi Azərbaycanlılar
Saat qurşağı UTC+4, yayda UTC+5
Cəhri  — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Cəhri

CəhriAzərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunda kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Cəhri kəndi Babək rayonunun mərkəzindən 23 km, Naxçıvan şəhərindən isə 15 km şimalda, Cəhriçayın sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir. Oykonim xalq toponimik termini olan cəhir/cühür sözünün fonetik dəyişməsi olub, "çayın alçaq sahili" deməkdir[2].

Cəhri kəndi çox qədim yaşayış məskəni olmuşdur. Bunu onun hazırda yerləşdiyi ərazidə aparılan qazıntılar nəticəsində aşkar olunmuş kurqanlar və 2-3 min ilə qədər yaşı olan küp qəbirlər və qəbirlərdən çıxan gildən hazırlanmış qablar və müxtəlif məişət əşyaları sübut edir. 1904-1905 ci illərdə erməni soyğunlarına məruz qalmış, Araz-Türk Cumhuriyyətinin yaradılmasında əsas dayaq nöqtələrindən və stratejik mərkəzlərindən biri olmuşdur.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Cəhri kəndində 2 orta məktəb, xəstəxana, uşaq musiqi məktəbi, kitabxana, 2 rabitə şobəsi, 3 məscidi var.

Cəhri kəndindən şimalda İşıqlar adlı orta əsr yaşayış yeri qeydə alınmışdır.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Cəhri Didivar, Nəzərəbad, Şıxmahmud, Payız Vayxır, Xal-Xal və Şahbuz rayonunun Türkeş, Kəngərli rayonunun Xıncab və Təzəkənd kəndləri ilə qonşudur. Kənd Cəhri cayının kənarında cox əlverişli coğrafi məkanda salınmışdır. Şərq tərəfdən Qızıl dağ, qərb tərəfdən isə Qaş dağları ilə əhatə olunmuşdur. Mineral və şirin sulu bulaqları vardır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan Muxtar Respublikasının böyük yaşayış məntəqələrindəndir. Kəndin əhalisi 10500 nəfər (2015) təşkil edir. Nehrəmdən sonra ən böyük kənd hesab olunur. Əhalisi əsasən azərbaycanlılardan ibarətdir. Navkeçən, Salahlı, Cilovxanlı, Dəlmə, Çaybasar kimi qədim məhəllələri, Qızıldağ, Çimən kimi yeni məhəllələri mövcuddur.

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Qəzənfər Əkbərov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı. Naxçıvan Muxtar Respublikasının 3 Sovet İttifaqı Qəhrəmanından biridir.
  • Yusif Qasımov (Səfəralı oğlu)- Böyük Vətən müharibəsi Veteranı.
  • Şəhid Qulam Quliyev (1973-1992)
  • Şəhid Cəfər Cəfərov
  • Şəhid Məmmədov Rasim Əbdül oğlu - Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Qüsursuz xidmətə görə" II dərəcəli medalı ilə təltif edilib
  • Namiq Həsənov — Naxçıvan MR Ali Məclisinin sədri 1994-1995. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirinin müavini 1995-2000-ci illər.
  • Siyavuş Novruzov — Yeni Azərbaycan Partiyası icra katibinin müavini, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin İctimai Birliklər və dini qurumlarla iş Komitəsinin Sədri, Qarabağ və Əfqanıstan müharibəsi veteranı, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.
  • Eldar İbrahimov — Azərbaycanın siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikası I, II, III, IV, V çağırış Milli Məclisinin deputatı, Milli Məclisin Komitə sədri, iqtisadi elmlər üzrə elmlər doktoru.
  • Həsən Şirinov — Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəis müavini, polis general-mayoru
  • Hacı Fəxrəddin Səfərli —Tarix elmləri doktoru, Professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2017), Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Elm Xadimi, AMEA Naxçıvan Bölməsinin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun direktoru, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin deputatı
  • Vaqif İbrahimov — AMEA-nın müxbir üzvü (2017), Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi, professor
  • Hacı Qadir Qədirzadə — Tarix elmləri doktoru, professor, 2003-cü ildən AMEA Naxçıvan bölməsinin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavinidir
  • Məmmədəli Novruzov — Filologiya elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin Türkologiya Kafedrasının əməkdaşı, Cəhri kəndinin ilk elmlər doktoru
  • Abdulla Həsənov — Fizika-Riyaziyyat elmləri namizədi, dosent, Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar müəllimi
  • Əli Həsənov — Naxçıvan Dövlət Universitetinin Coğrafiya Kafedirasının müəllimi, Coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
  • Nəriman Orucəliyev — Naxçıvan Dövlət Universitetinin dosenti, pedaqoji elmlər namizədi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi, Naxçıvan MR Ali Məclisinin deputatı (rəhmətə gedib)
  • Qurban Məmmədov — Tanınmış hüquqşünas, "ÇALXAN MMC" hüquq firmasının direktoru
  • Əli Mahmudov — Naxçıvan MR Vergilər naziri(2017-ci ilədək)
  • Xaləddin Rüstəmov — Naxçıvan Şəhər Abadlıq və Təmir-Tikinti idarəsinin müdiri
  • Sahil Tahirli - Naxçıvan Televiziyası-nın sədri
  • Sərdar Cəlaloğlu — Azərbaycan Demokrat Partiyasının sədri
  • Qadir Əkbərov -Tarix Elmləri üzrə Fəlsəfə Doktoru
  • Əli Tahirov- biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
  • Nəcəf Novruzov - Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin İdarə rəisi. Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon Təşkilatının sədr müavini Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə medalı liə təltif olunub (2 mart 2015). İdman ustası. Dövrü mətbuatda 100-lərlə məqalənin müəllifi.
  • Cəmşid Hənifəyev - Səbail rayon Dövlət Yol Polisi Şöbəsinin (DYPŞ) rəisi, polis polkovnik-leytenantı
  • Qasım Qasımov- Uzun müddət yüsək vəzifələrdə çalışmış, tanınmış ziyalımız.
  • Kərim Qasımov- Uzun müddət yüsək vəzifələrdə çalışmış, tanınmış ziyalımız.
  • Bəxtiyar Qasımov- Uzun müddət yüsək vəzifələrdə çalışmış, tanınmış ziyalımız.
  • Бахруз Мамедов Qasım oğlu- İş adamı. Cəhri-Moskva Cəmiyyətinin Sədri
  • İsmayıl Həsənov - Naxçıvan Muxtar Respublikası Sosial Müdafiə Fondunun Babək rayonu şöbəsinin müdiri
  • Samir Məmmədov - Dövlət Sərhəd Xidməti rəisinin köməkçisi, sərhəd xidməti mayoru
  • Tahir Tağıyev - "Bakı-xəbər" qəzetinin təsisçisi, Baş redaktor müavini
  • Ziyad Quluzadə - Radio Kino Televiziya üzrə Fəlsəfə elmləri doktoru, Prezident təqaüdçüsü, gənc yazar.
  • Türkan Qadiirzadə - Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
  • Qahirə Məmmədova - Kimya üzrə fəlsəfə doktoru
  • Aydın Quliyev — "1993-1997-ci illərdə Naxçıvan Ali Məclisində şöbə müdiri, müşaviri, Bakı-Xəbər qəzetinin baş redaktoru"
  • Cəsarət Əhmədov — Qol Güləşi Federasiyasının prezidenti
  • [Hacı Faiq Fərəcov] - İlahiyyatçı.
  • Anar Qasımbəyli — Müğənni.
  • Nəriman Orucəliyev- Diplomat, İran İslam Respublikasının Təbriz şəhərində Azərbaycan Respublikasının Baş Konsulluğunun konsulu
  • İlhami Əliyev - tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, AMEA Naxçıvan Bölməsinin "Qədim və orta əsrlər tarixi şöbəsinin" müdiri
  • [Heydər Əsgərov] - Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin əməkdaşı
  • Fətəli Axundzadə - Naxçıvan Musiqi Kollecinin şöbə müdiri
  • Hacı Müslüm Axundlu - Din xadimi
  • Fətullayev Pərviz Ülkər oğlu - biologiya üzrə fəlsəfə doktoru

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əhali əsasən heyvandarlıq, taxılçılıq, tərəvəzçiliklə məşğul olur. 1 dəyirman, bir neçə çörək sexi və mebel sexləri mövcuddur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Əli Cabbarov (10.07.2015). "Şəhərləşən kəndlərimiz - Cəhri" (az). "Şərq qapısı" qəzeti. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2015-12-16 tarixində. https://archive.is/eTjKq. İstifadə tarixi: 2015-12-16.
  2. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. 2 cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, səh. 170  (azərb.)