Kənarmeşə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənd
Kənarmeşə
A-Lankaran.PNG
Lənkəran rayonu
Ölkə Azərbaycan
Rayon Lənkəran rayonu
Koordinatlar 38°42′3″N 48°51′58″E / 38.70083°N 48.86611°E / 38.70083; 48.86611Koordinatlar: 38°42′3″N 48°51′58″E / 38.70083°N 48.86611°E / 38.70083; 48.86611
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni aç/bağla
Kənarmeşə  — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Kənarmeşə

Kənarmeşə (əvvəlki adı: Kənarəmeşə) — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Kənarmeşə, Seyidəkəran və Şilim kəndləri Aşağı Nüvədi qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Kənarmeşə kəndi olmaqla Kənarmeşə kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir[1].

Adının mənası[redaktə | əsas redaktə]

"Kənarmeşə" sözü azəri türkcəsidir. Əslində, kəndin adı talışca "Kanəvişə" (azərb. köhnə meşə), yaxud "Kənoəvişə" (azərb. məsafəcə kənarda yerləşmiş meşə) deməkdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin hazırkı inzibati-ərazi dairəsinin formalaşması XVIII əsrin ortalarına aid edilir. Lakin bundan xeyli əvvəl də bura insanların yaşayış yerləri olmuşdur.

XVIII əsrin ortalrında İran şahı Nadir şahın ölümündən sonra onun siyasi təqibə məruz qalmış tərəfdarı, əslən Gilan (bəzi mənbələrə görə Ənzəli) talışı olan şiə musəlmanı və axundu Aqqaşi(Ağa və ya Ağası) adlı ruhani və onun ailəsi təqiblərdən qaçaraq kəndin Qərb hissəsidə məskən salmaqla bu yerlərin ilk sivil sakinlərindən olmuşdur. Aqqaşi ailəsi kənddə əkinçiliyin əsasını qoymuşdur. Kənd icmasının əsasını qoymuş ilk oturaq ailə də bu ailə olmuşdur.

Əvvəlki adı Kənarəmeşə olmuş və 5 oktyabr 1999-cu ildən dəyişdirilərək Kənarmeşə adlandırılmışdır[2].

1943-cü ildə Tehran konfransına geden zaman İ.Stalin qatarla dəniz kənarından keçərkən dənizin gözəl olduğunu görür və burada meşə zolağı olduğu təqdirdə çox gözəl istirahət məkanı ola biləcəyini demisdir və meşə zolağı Kənarmeşənin 2 hissəsində salınır.Burada 80-ci illərdə artıq məktəbli düşərgələri fəaliyyətdə olur.Artıq günümüzdə bu istirahət mərkəzinin bəzi qalıqları qalıb sadəcə.Bundan əlavə Vel və Sütəmordov kimi dənizkənarı kəndlərdə də bu zolaq salınıb.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kənarmeşə kəndi şimaldan Lənkəranın Aşağı Nüvədi, cənub-qərbdən Seyidəkəran, cənubdan Vel, Xolmili kəndləri, şərqdən isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəddir.

Kənd rütubətli süptropik ərazidə yerləşir.

Kəndin ərazisi yaşilliqlarla örtülmüş düzənlik sahələrindən ibarətdir. Hazırda kəndin təbii meşə zolağı yoxdur. Yalnız dəniz sahilinə yaxın yerdə süni meşə zolağı salınmışdır. Kəndin iqlımi çox rütubətlidir. Kəndin qışı mülayim və yağmurlu keçir. Yayda havalar isti keçir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Lənkəran şöbəsi, Seyidəkəran kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Kənarəmeşə kəndində 25 evdə şiə etiqadlı müsəlman talışlardan ibarət 177 nəfər (93 nəfəri kişilər, 84 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.[3]

1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Kənarəmeşə kəndində əsasən etnik talışlardan ibarət hər iki cinsdən toplam 950 nəfər əhali yaşayırdı.[4]

Hazırda kənd əhalisinin əksəriyyətini talışlar və onların törəmələri təşkil edir.[Mənbə göstərin] Lakin kənd Cənub tərəfdən gələn tranzit yolun üstündə yerləşdiyi üçün vaxtaşırı olaraq Kənarmeşə kəndində müxtəlif xalqların nümayəndələri də məskən salmış və sonralar yerli talışlarla asimiliyasiya olmuşlar.

Dinə sitayiş[redaktə | əsas redaktə]

Kənd əhalisi islamın şiə məzhəbinə mənsubdurlar.[Mənbə göstərin] Kənddə 2 məscid fəaliyyət göstərir.[Mənbə göstərin] Burada məhərrəmlik ayı xüsusi keçirilir.

Məhəllələri[redaktə | əsas redaktə]

Hazırda kəndin Aqqaşi ailəsinə məxsus ərazisi Aqqaşinin oğlu Bağırın şərəfinə "Bağırəməhlə" adlanır. Kəndin şərq hissəsi, yəni dəniz qırağında yerləşən məhəlləsi isə "Tırkəməhlə" adlanır. Məhəllənin belə adlanmasına baxmayaraq burada yaşayan insanlar da özlərini talışlar adlandırır və talışca danışırlar.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Torpağı çox məhsuldardır. Qədimdə ərazinin əsasən, çox sıx meşə sahələrindən ibarət olması ilk vaxtlar bu yerlərin insanlarına geniş formada əkinçiliklə məşğul olmağa imkan vermirdi. Əksər kənd sakinləri Xəzər dənizinin balıq ehtiyatlarından istifadə etməklə və meşələrdə ov etməklə dolanırdı. Daha sonrakı dövrlərdə kənd əhalisi əsasən balıqçılıqlaçəltik becərməklə məşğul olmuşlar. Bundan əlavə, kənd camaatı bostançılıq və çöl quşlarının ovçuluğu ilə də məşğul olmuşlar. Sovet dövrünün ilk vaxtlarşnda da belə belə davam etmişdir. Lakin XX əsrin 60-cı illərinin sonunda kənd əhalisi məcburən tərəvəzçiliyə cəlb edilmişdir. Nəticədə çəltik sahələri isə məhv edilmişdir. Hazırda kənd əhalisinə Xəzər dənizindən ilin müəyyən vaxtlarında balıq ovlamaq qadağan edildiyindən onların bir qismi subtropik meyvə becərməklə və ticarətlə məşğuldurlar. Kəndin torpaqlarında müxtəlif cür suptropik bitki, hətta kivi də bitir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

İnfrastrukturu[redaktə | əsas redaktə]

Su - Təbii yolla torpaqdan cixan qurunt sularından istifadə edilir.Torpaqdan çıxan şirin su kəndin tələbatını tam qarşılayır.

Qaz - 2013-dən sonra kəndə təbii qazın verilməsi çəkilmiş yeni xəttlə davam etdirilir

İnternet - Kəndə internet provideri şəbəkəsi mövcüddur və əksər evdə internet quraşdırılıb

Yol - Kəndin yolu 2015-ci ildə president sərəncamı ilə yenilənib.Turizm əhəmiyyətli bəzi yollar hələdə təmirsizdir

Enerji - Təmir və hava şəraiti istisna olmaqla enerji daimidir

Məşhur şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]



  1. "Lənkəran rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının 25 oktyabr 2011-ci il tarixli Qanunu" (az). az.president.az. 23 dekabr 2011, 20:40. http://az.president.az/articles/3904. İstifadə tarixi: 2014-05-05.
  2. "Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati-ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ nömrəli Qanunu  (azərb.)
  3. Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г.. Изд. по распоряжению главноначальствующего гражд. частью на Кавказе Завкавк. стат. ком. - 1893
  4. "Кавказский календарь на 1915 год". Издан по распоряжению Наместника его Императорскаго Величиства на Кавказе, под редакцией А.А.Эльзенгера и Н.П.Стельмащука, Тифлис. Типография Канцелярии Наместника Е.И.В. на Кавказе, казённый дом. 1914./Оглавление: Глава — Отдел статистический: Список населенных мест Кавказа, стр. 132