Kənarmeşə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənarmeşə
38°42′03″ şm. e. 48°51′58″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Lənkəran rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 1.413 nəf.
Xəritəni göstər/gizlə
Kənarmeşə xəritədə
Kənarmeşə
Kənarmeşə

Kənarmeşə (əvvəlki adı: Kənarəmeşə) — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Kənarmeşə, Seyidəkəran və Şilim kəndləri Aşağı Nüvədi qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Kənarmeşə kəndi olmaqla Kənarmeşə kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin hazırkı inzibati-ərazi dairəsinin formalaşması XVIII əsrin ortalarına təsadüf edir.

XVIII əsrin ortalrında İranda Nadir şahın ölümündən sonra onun siyasi təqibə məruz qalmış tərəfdarlarından olan , əslən Ənzəli talışı olan şiə müsəlmanı və Aqqaşi (və ya Ağası) adlı ruhani və onun ailəsi təqiblərdən Xəzər dənizi vasitəsi ilə qaçaraq kəndin Qərb hissəsidə məskən salmaqla bu yerlərin ilk sivil sakinlərindən olmuşdur. Daha sonra Aqqaşinin ilk oğlunun adı olan Bağırın adından davam edilərək Bağırovlar kimi adlandırılmışdır. Aqqaşi ailəsi kənddə əkinçiliyin əsasını qoymuşdur. Kənd icmasının əsasını qoymuş ilk oturaq ailə də bu ailə olmuşdur.

Əvvəlki adı Kənarəmeşə olmuş və 5 oktyabr 1999-cu ildən dəyişdirilərək Kənarmeşə adlandırılmışdır.[2]

1943-cü ildə Tehran konfransına geden zaman İ.Stalin qatarla dəniz kənarından keçərkən dənizin gözəl olduğunu görür və burada meşə zolağı olduğu təqdirdə çox gözəl istirahət məkanı ola biləcəyini qeyd etmişdir və meşə zolağı Kənarmeşənin 2 hissəsində salınır. Burada 80-ci illərdə artıq məktəbli düşərgələri fəaliyyətdə olur. Artıq günümüzdə bu istirahət mərkəzinin bəzi qalıqları qalıb.Bundan əlavə Vel və Sütəmordov kimi dənizkənarı kəndlərdə də bu zolaq salınıb.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kənarmeşə kəndi şimaldan Lənkəranın Şilim, cənub-qərbdən Seyidəkəran, cənubdan Vel, Xolmili kəndləri, şərqdən isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəddir.

Kənd rütubətli subtropik ərazidə yerləşir.

Kənd əkinə əlverişli tam düzənlik ərazidə yerləşir. Hazırda kəndin təbii meşə zolağı yoxdur. Yalnız dəniz sahilinə yaxın yerdə süni meşə zolağı salınmışdır. Kəndin iqlımi çox rütubətlidir. Kəndin qışı mülayim və yağmurlu keçir. Yayda havalar isti keçir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

14 may — 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Lənkəran şöbəsi, Seyidəkəran kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Kənarəmeşə kəndində 25 evdə şiə etiqadlı müsəlman talışlardan ibarət 177 nəfər (93 nəfəri kişilər, 84 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.[3]

1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Kənarəmeşə kəndində əsasən etnik talışlardan ibarət hər iki cinsdən toplam 950 nəfər əhali yaşayırdı.[4]

Hazırda kənd əhalisinin əksəriyyətini talışlar və onların törəmələri təşkil edir.[Mənbə göstərin] Lakin kənd Cənub tərəfdən gələn tranzit yolun üstündə yerləşdiyi üçün vaxtaşırı olaraq Kənarmeşə kəndində müxtəlif xalqların nümayəndələri də məskən salmış və sonralar yerli talışlarla asimiliyasiya olmuşlar.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Torpağı çox məhsuldardır. Qədimdə ərazinin əsasən kolluqlar,bataqlıqlar və ağaclıqlardan ibarət olması ilk vaxtlar bu yerlərin insanlarına geniş formada əkinçiliklə məşğul olmağa imkan vermirdi. Əksər kənd sakinləri Xəzər dənizinin balıq ehtiyatlarından istifadə etməklə və ovçuluqla dolanırdı. Daha sonrakı dövrlərdə kənd əhalisi əsasən balıqçılıqlaçəltik becərməklə məşğul olmuşlar. Bundan əlavə, kənd camaatı bostançılıq və çöl quşlarının ovçuluğu ilə də məşğul olmuşlar. Sovet dövrünün ilk vaxtlarında da belə davam etmişdir. Lakin XX əsrin 60-cı illərinin sonunda kənd əhalisi məcburən tərəvəzçiliyə cəlb edilmişdir. Nəticədə isə çəltik sahələri məhv edilmişdir.

Hal-hazırda kəndin əhalisinin bir qismi müxtəlif dövlət idarələri və digər özəl şirkətlərində əmək fəaliyyəti ilə məşğuldurlar.Əsas hissə isə kənd təssərüfatı ilə məşğuldur. Burada başlıca sahə sitrus bitkilərinin yetişdirilməsidir(əsasən limon).Bundan əlavə kənddə xiyar və lobya yetişdirilməsi olduqca geniş yayılmışdır. Kənddə balıqçılıq tədricən yox olmağa meyillidir. Kəndin iqliminin uyğunluğu kənddə kivi yetişdirilməsinə də şərait yaradır,ancaq bu sahə kütləvi yox sadəcə istehlak məqsədilə mövcuddur.[Mənbə göstərin]

Məşhur şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Lənkəran rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının 25 oktyabr 2011-ci il tarixli Qanunu" (azərb.). az.president.az. 23 dekabr 2011, 20:40. İstifadə tarixi: 2014-05-05.
  2. "Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati-ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ nömrəli Qanunu Arxivləşdirilib 2013-06-26 at Archive.today  (azərb.)
  3. Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г.. Изд. по распоряжению главноначальствующего гражд. частью на Кавказе Завкавк. стат. ком. - 1893
  4. "Кавказский календарь на 1915 год". Издан по распоряжению Наместника его Императорскаго Величиства на Кавказе, под редакцией А.А.Эльзенгера и Н.П.Стельмащука, Тифлис. Типография Канцелярии Наместника Е.И.В. на Кавказе, казённый дом. 1914./Оглавление: Глава — Отдел статистический: Список населенных мест Кавказа, стр. 132