Konstantin Sençixin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Konstantin Sençixin
rus. Константин Сенчихин
Fotoqrafiya
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
1905(1905-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Bakı, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 1985(1985-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
İşləri və nailiyyətləri
İşlədiyi şəhərlərBakı
Əsas tikililəriArtistlər Evi, Monolit, “Dinamo” İdman Kompleksi, Gənclik metrostansiyası, 20 Yanvar metrostansiyası
Şəhərsalma layihələri"Yalançı Bakı" layihəsi
Mükafatları"Azərbaycan SSR əməkdar memarı" fəxri adı "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)

Konstantin İvanoviç Sençixin (rus. Константин Иванович Сенчихин 1905, Bakı, Rusiya İmperiyası1985, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan SSR əməkdar memarı, şəhərimizdəki bir çox binaların müəllifi, Bakımetrolayihənin direktoru, "Yalançı Bakı" layihəsinin memarı.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Sençixin Konstantin İvanoviç 1905-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlib ömrünün sonunadək Bakı şəhərində yaşayıb. Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil alıb. Tələbə yoldaşları arasında məşhur Mikayıl Hüseynovun, Sadıq Dadaşovun adlarını çəkə bilərik.[1][1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Sençixinin ilk və həmdə diplom işi Sabunçuda tikilmiş Fabrik-mətbəxdir. Şəhərin digər tikililərindən öz üslubu ilə fərqlənən həmin binanın tikilişindən sonra Sençixini “Bakının Le Korbuzyesi” adlandırırlar. Sençixinin layihələri əsasında tikilmiş binalar özünə məxsusluğu ilə fərqlənirdilər. Fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində Bakı şəhərində onun layihələri əsasında Azərbaycan Tibb İnstitutunun binası, "Dinamo” İdman Kompleksi, Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin binası, Səməd Vurğun və Bakıxanov küçələrinin kəsişməsindəki yaşayış və inzibati binalar kompleksi, Lökbatanda Mədəniyyət Sarayı, “Monolit”, və “Artistlər Evi” tikmişdir.[1]


“Artistlər Evi”nin tikilməsi ilə bağlı maraqlı tarixçə var. Sençixin onu bu cür xatırlayır: 1938-ci ildə Moskvada Azərbaycan SSR mədəniyyəti dekadası keçirilir. Koroğlu” operasında əsas rolu Bülbül oynayır. Tamaşaçılar arasında yer alan Stalin operadan sonra deyir: “Bu cür istedadlı artistlər Bakıda yaxşı mənzillərdə yaşamalıdır”. Bundan sonra sovet hökuməti Bakıda artistlər və musiqiçilər üçün yaşayış binasının tikintisinə dərhal 3 milyon rubl vəsait ayırır”.[1]

"Yalançı Bakı" layihəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bu layihə haqqında müzakirələr hələ də gedir. Bəziləri bu layihənin ümumiyyətcə varlığına şübhə ilə yanaşırlar. Lakin bu layihənin olmaması ilə bağlı dəqiq söz deyən yoxdur. İkinci Dünya Müharibəsi ilə əlaqədar Bakı öz strateji mövqeyinə görə düşmənlərin hədəfinə çevrilir məhz buna görə də şəhərin mühüm və çoxsaylı sənaye obyektlərinin, ya da bütünlüklə paytaxtın maskalanması ideyası aktuallaşır. Beləliklə Dövlət Müdafiə Komitəsinin Baş Qərargahı müvafiq qərar qəbul edir və 36 yaşlı memar Sençixin şəhərin maskalanması xidmətinə rəis təyin olunur. Şəhəri həm gündüz həm də gecə vaxtı havadan izləmək üçün onun ixtiyarına xüsusi təyyarə verilir. Sençixin Bakıdan 30 kilometr aralıda yalançı şəhərin yaradılmasını layihələşdirir və deyilənlərə görə hətta reallaşdırır. Yalançı şəhərin miqyası real Bakının miqyasına uyğun gəlməli və uçuş edən təyyarələrdə heç bir şübhə yaratmamalıydı. Mənbələrə inansaq, layihələşdirmə və tikinti az vaxt ərzində həyata keçirilir. O burada avtomobillərin, şəhər tramvaylarının, qatarların hərəkətini imitasiya edən konstruksiyaları da qurur. Hazır olan layihəni yerli hökümət orqanları bəyənmir və Sençixin düşünür ki Moskvadan gələn xüsusi komissiya da bunu bəyənməyəcək və onu güllələyəcəklər. Lakin tam əksi baş verir onu işi çox bəyənilir deyilənə görə uçuş zamanı komissiya üzvləri bunun yalançı şəhər olduğunu bildiklərinə rəğmən əsl şəhərlə heç bir fərqin olmadığını görürlər. Nəticədə Sençixin böyük yükdən azad olur.[1]

Bakı metrosu[redaktə | əsas redaktə]

Konstantin Sençixin uzun illər boyu “Bakımetrolayihə”-yə rəhbərlik edib. Birinci xəttin texniki layihəsi hazır olduqdan sonra Sençixin Moskvaya SSRİ Nəqliyyat Nazirliyinə layihəni təqdim etməyə gedir. Lakin iclasda nazir təklif edir ki metroya ayrılan xərclər platformaların uzunluğunu və vaqonların sayının azaltmaqla azaldılsın. Lakin Sençixin bununla razılaşmır o qeyd edir ki Bakı sənaye şəhəridir və əhalisi sürətlə artır indi pula müəyyən qədər qənaət etmək sonradan xərclərin daha da artmasına səbəb olacaq. Əhali artdıqca platformaları və stansiyaları da böyütməyə vaqonları artırmağa ehtiyac yaranacaq mövcud stansiyanın böyüdülməsi isə daha çox xərc aparır nəinki yeni stansiyanın tikilməsi. Beləcə o naziri razı sala bilir və istədiyi məbləği alır. Birinci xəttin inşası bitdikdən sonra Sençixin Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olundu. Gənclik, Depo, Xətai20 yanvar metrostansiyaları Sençixinin layihələri əsasında tikilib. Onun son işi 20 yanvar metrostansiyası olmuşdur. Bu stansiyanın layihəsini o Tokay Məmmədovla birgə hazırlamışdı. O vaxt çox xəstə olduğuna görə stansiyanın layihəsini də xəstəxana da işləyirdi. Təəssüflər olsun ki layihəni sona çatdırsa da stansiyanın açılışna qədər dünyasını dəyişir.[1]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Сенчихин Константин Иванович - архитектор, бакинский Корбюзье

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Сенчихин Константин Иванович - архитектор, бакинский Корбюзье