Muxtarov məscidi (Vladiqafqaz)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Muxtarov məscidi
rus. Мечеть Мухтарова
oset. Мухтаровы мæзджыт
MechetVladik.jpg
43°01′33″ şm. e. 44°40′33″ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya
Şəhər Coat of arms of Vladikavkaz.png Vladiqafqaz
Yerləşir Vladiqafqaz
Memar İosif Ploşko
Sifarişçi Murtuza Muxtarov
Tikilmə tarixi 1900—1908
Üslubu Misir stili[1]
Minarələri 2
Günbəzləri 1
Vəziyyəti yaxşı
İstinad nöm.1510010000
Mühafizə dərəcəsiFederal
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Muxtarov məscidi (rus. Мечеть Мухтарова, oset. Мухтаровы мæзджыт) və ya sadəcə Sünni məscidi (rus. Суннитская мечеть) — Rusiya Federasiyasında, Şimali Osetiya Respublikasının paytaxtı Vladiqafqaz şəhərində, Terek çayının sol sahilində tarixi məscid.

İnşa tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1900-1908-ci illərdə tanınmış Bakı milyonçuları Murtuza Muxtarov məscidin tikilməsinə maliyyə köməkliyi edir. «Priazovskiy kray» qəzetinin məlumatına görə 80 min rubla başa gələn məscidin 50 min rublunu məhz Bakı neft milyonçusu Murtuza ağa Muxtarov vermişdir. Bu səbədən məbədə Muxtarov məscidi adı verilmişdir. Məscidin layihə müəllifi polyak mənşəli memar İosif Ploşkodur.[qeyd 1] Məscidin tikintisi 14 oktyabr 1908-ci il tarixində tamamlanmışdır.

Memarlıq üslubu[redaktə | əsas redaktə]

Məscidin tikintisində layihə müəllifi İosif Ploşko qotik üslubundan istifadə etmişdir. Məscidin girəcəyi qot tağı (neştərəbənzər) ilə bəzədilmişdir. İki yaruslu, azan üçün eyvanı ola qoşa simmetrik minarələr girişin hər iki tərəfindən ucalmışdır. Minarələr və günbəz qızılı çubuqlar üzərində aypara ilə tamamlanır. Minarələrin hündürlüyü 33 m-dir. Məscid daxilində döşəmədən günbəzə qədər hündürlük 16.5 m-dir. Layihə zamanı Misirin paytaxtı Qahirə şəhərindəki Əl-Əzhər (970-972) və digər məscidlərin ornamentlərindən istifadə etmişdir. Tikinti zamanı istifadə olunan əhəng daşı Bakı ətrafındakı karxanalaradan aparılmışdır.[2] Bəzək və rəssamlıq əsasən də Х-ХII əsr Qahirə məscidlərini xatırladır. Dekorasiyasında ərəb əlifbası ilə Qurani-Kərimdən ayələr işlənmişdir.[3]. İki minarəsi və bir günbəzi olan məscidin giriş qapısı şimala tərəfdir. 1934-cü ildən etibarən tarixi abidə statusu alaraq qorunur. 1996-cı ildə partlayış zamanı ciddi dağıntıya məruz qalmışdır.

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bakı şəhərindəki Səadət Sarayı da həmin memar tərəfindən layihələndirilmişdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Михаил Рощин Ислам в Северной Осетии
  2. Şimali Osetiya Sosial Tədqiqat Mərkəzi, Rusiya Elmlər Akademiyasının Sosial və Siyasi Araşdırmalar İnstitutu Старый Владикавказ. Историко-этнологическое исследование
  3. Muxtarov Məscidi-Республика Северная Осетия-Алания

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]