Nəcəfqulu İsmayılov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nəcəfqulu
Nəcəfqulu İsmayılov.jpg
Doğum tarixi 15 mart 1923(1923-03-15)
Doğum yeri Bakı, Bakı qəzası, Azərbaycan SSR, ZSFSR, SSRİ
Vəfat tarixi 25 mart 1990(1990-03-25) (67 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Həyat yoldaşı Güllü Mustafayeva
Uşaqları Rəna İsmayılova
Sevinc İsmayılova
Fəaliyyəti rəssam, qrafika ustası
Təhsili Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbi
Janrı portret, peyzaj, karikatura, natürmort
Mükafatları "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 1963
İmza

Nəcəfqulu (tam adı: Nəcəfqulu Əbdülrəhim oğlu İsmayılov; 15 mart 1923(1923-03-15), Bakı25 mart 1990(1990-03-25), Bakı) — Azərbaycan rəssamı-qrafika ustası, "Kirpi" satirik jurnalının baş rəssamı və yaradıcılarından biri, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1963).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Nəcəfqulu İsmayılov 15 mart 1923-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1936–1940-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almış, Böyük Vətən müharibəsinin başlanması səbəbilə ali təhsilini davam etdirə bilməmişdir. Rəssam 1952–1979-cu illərdə "Kirpi" satirik jurnalında baş rəssam kimi çalışmışdır.[1]

Nəcəfqulu İsmayılov 1949-cu ildə rəssam Güllü Mustafayeva ilə ailə qurmuşdur. Orqan ifaçısı Rəna İsmayılovanın və skripkaçı Sevinc İsmayılovanın atasıdır.[2] O, 25 mart 1990-cı ildə vəfat etmişdir.[3]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Rəssam yaradıcılığı boyu qrafika ustası və rəngkar kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, "Kirpi" satirik jurnalı üçün karikaturalar, şarjlar və başqa qrafik əsərlər yaratmış, rəsm və plakatlar işləmiş, Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələrinə, Mirzə Ələkbər Sabirin "Hophopnamə"sinə illüstrasiyalar çəkmişdir.[4]

Nəcəfqulu İsmayılovun dəzgah rəngkarlığının portret, süjetli tablo və natürmort janrlarında bir sıra əsərləri vardır. Onun yaradıcılığında portret janrı əhəmiyyətli yerə malikdir. Onun bu qəbildən olan əsərləri sırasına "Qubalı Fətəli xan" (1947), "General Həzi Aslanov" (1949), "Sara Aşurbəyli" (1951), "Şair Mirzə Əli Möcüz" (1954), "Yazıçı Abdulla Şaiq" (1955), "Ana" (1967), "Yazıçı Cəlil Məmmədquluzadə" (1967), "Şair Səməd Vurğun" (1967), "Akademik Mikayıl Useynov" (1972), "Səttar Bəhlulzadə" (1973), "Üzeyir Hacıbəyov" (1975), "Nəsirəddin Tusi" və digər portretlər daxildir.[5]

Rəssamın süjetli tablo və mənzərə janrında yaratdığı əsərlərinə "Qrand-opera" (1960), "İçərişəhərdə küçə" (1960), "Səadət" (1970), "Realist rəssam" və başqaları daxildir.[5] O, "Qayğıkeş ferma müdiri", "Əsl şərəf lövhəsi belə olar", "Axır ki dil tapdıq", "Sözsüz" və başqa karikaturalarında qarşılaşdığı neqativ hallara olan münasibətini əks etdirmişdir.[4] Rəssam 1958-ci ildə tarixi mövzuda olan "Nəsiminin edamı" əsərini yaratmışdır.[6]

Nəcəfqulu İsmayılov "Kirpi" jurnalında çəkdiyi karikaturaların sözlərini də yazmışdır. O, bir sıra mədəniyyət xadimlərinin portretlərini yaratmış, Tahir Salahov, Mikayıl Abdullayev, Fikrət Əmirov, Cəlal Qaryağdı, Bəşir Səfəroğlu və başqalarının dostluq şarjlarını işləmişdir.[4]

Nəcəfqulu İsmayılov 1940-cı illərdən başlayaraq tarixi lövhələr, surətlər, habelə mədəniyyət xadimlərinin obrazlarını ilə respublika və Moskvada təşkil edilmiş rəssamlıq sərgilərində iştirak etmişdir.[7] Bakıda, Moskvada, Leninqradda fərdi sərgiləri açılmış və burada onun şəkillərindən ibarət bir neçə albom, kitablara çəkliyi illüstrasiyalar nümayiş etdirilmişdir.[3] Rəssam 1970–1982-ci illərdə Məhəmməd Füzulinin, Mirzə Ələkbər Sabirin, Üzeyir Hacıbəyovun misdən barelyeflərini də hazırlamışdır. Onun əsərləri Almaniyanın, Kanadanın, Livanın, Rusiyanın və digər ölkələrin sərgi salonlarında nümayiş olunmuşdur. Rəssamın "Kirpi" jurnalı üçün çəkdiyi bir çox əsər 1970-ci illərdə Bolqarıstanın Qabrovo şəhərində gülüşlə bağlı keçirilmiş beynəlxalq yarışmada sərgilənmişdir.[1]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 "Məşhur karikaturaçı rəssam Nəcəfqulu". "Azadlıq" qəzeti. 26 avqust 2013. səh. 14. 13 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2020.
  2. ""Həsən və Güllü" dastanı". "Mədəniyyət" qəzeti. 13 mart 2015. səh. 12–13. 12 iyun 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2020.
  3. 1 2 "Нәҹәфгулу (Н. Ә. Исмајылов)". № 11 (2406). Әдәбиjjат вә инҹәсәнәт. 30 март 1990-ҹы ил: сәһ. 7.
  4. 1 2 3 Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası (2017). Azərbaycan rəssamları haqqında qısa məlumat kitabçası. Bakı. səh. 72–73.
  5. 1 2 "Nəcəfqulu İsmayılovun sənət dünyası". "Mədəniyyət" qəzeti. 14 dekabr 2011. səh. 14. 13 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2020.
  6. 1 2 АСЕ, 1983. səh. 234
  7. Кәримова, 1964. səh. 122

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • "Нәҹәфгулу". Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы[10 ҹилддə]. VII ҹилд: Мисир – Прадо. Б.: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjасы. Баш редактор: Ҹ.Б.Гулијев. 1983. сəh. 234. (#invisible_char)
  • "Бахлулзаде Саттар Бахлул оглы". Т. IV (Художники народов СССР: Биобиблиографический словарь. В 6-ти томах). Искусство. Главный составитель и библиограф О. Э. Вольценбург. 1983: 561.
  • "Nəcəfqulu". Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. 13 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2020.
  • Кәримова, Р. (1964). Азәрбајҹан совет портрет бојакарлығы. Б.: Азәрбајҹан ССР Елмләр Академијасы Нәшријјаты. 178 сәһ. (#invisible_char)