Nəsimi (film, 1973)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Nəsimi
Nəsimi (1973).JPG
Rejissor: Həsən Seyidbəyli
Ssenari müəllifi: İsa Hüseynov
Operator: Rasim İsmayılov
Rəssam: Məmməd Hüseynov
Mais Ağabəyov
Bəstəkar: Tofiq Quliyev
Səs operatoru: Akif Nuriyev
Montaj rejissoru: Tamara Nərimanbəyova
Rollarda: Rasim Balayev - Nəsimi
İsmayıl Osmanlı - Nəimi
Xalidə Quliyeva - Fatma
Kamal Xudaverdiyev - Yusif
Tofiq Mirzəyev - Dövlət bəy
Almaz Əsgərova - Şəms
Səməndər Rzayev - Şirvanşah İbrahim
Məmmədrza Şeyxzamanov - Şeyx Əzəm
Yusif Vəliyev - Teymurləng
Muxtar Maniyev - Miranşah
Filmi səsləndirənlər: Şahmar Ələkbərov - Dövlət bəy (Tofiq Mirzəyev) (titrlərdə yoxdur)
Əzizağa Qasımov - Qara əmi (Sadıq Həsənzadə) (titrlərdə yoxdur)
Janr: dram
tarixi
bioqrafik
İlk baxış tarixi: 5 iyun, 1974
Dil: azərbaycanca
Ölkə: Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
İstehsalçı qurum: Azərbaycanfilm
Filmin növü: tammetrajlı bədii film
Rəng: rəngli
Vaxt: 96 dəq.
İl: 1973
Film çəkilən yerlər: Abşeron (bəzi tarixi abidələrin fonu)
Bakı
Atəşgah, Suraxanı rayonu, Bakı
Şirvanşahlar sarayı, Bakı
Qobustan
Mərəzə kəndi, Qobustan
Əlincə qalası, Naxçıvan
Nardaran kəndi, Siyəzən
Şamaxı
Livan
Buxara, Özbəkistan
Xivə, Özbəkistan
Səmərqənd, Özbəkistan
Hələb, Suriya
Dəməşq, Suriya
Texniki məlumatlar: 10 hissə
2505 metr
genişekranlı
35 mm

Nəsimi — Rejissor Həsən Seyidbəylinin filmi.[1]

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Film Azərbaycan xalqının görkəmli şair və filosofu, hürufi təriqətinin nəğməkarı, insan zəkasının, istedadının və hisslərinin gözəlliyinin tərənnümçüsü İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 600 illiyinə həsr olunmuşdur.[2]

Film haqqında[redaktə | əsas redaktə]

  • Film aktyor Rasim Balayevin kinoda ilk işidir.
  • Film "Kodak" kinolentinə çəkilən ilk Azərbaycan filmidir.
  • Filmin çəkilişindən 2 il əvvəl YUNESKO-nun qərarı ilə böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 600 illiyi qeyd edilmişdi. Kinematoqrafçılar da Azərbaycan xalqının mədəni həyatında böyük hadisə olan bu yubiley münasibətilə "Nəsimi" bədii filmini çəkmişlər.
  • Həm elmi, həm tarixi, həm də etnoqrafik cəhətdən dəqiqliyi saxlamaq üçün filmin müəllifləri çəkilişlərə görkəmli nəsimişünasları, filoloqları, sənətşünasları dəvət etmişlər.
  • Titr: "Bu film orta əsrlərin zülməti içərisində günəş kimi parlayan böyük Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri İmadəddin Nəsiminin mürəkkəb və faciəli taleyindən bəhs edir. XIV əsrin axırı XV əsrin əvvəllərində Azərbaycan xalqı bir tərəfdən yadelli işğalçıların, digər tərəfdən bir-birilə aramsız müharibələr aparan yerli feodallarla irticaçı ruhanilərin zülm və talanlarına məruz qalmışdı. Nəsimi yalnız dövrünün ictimai haqsızlıqlarına qarşı çıxan şair və insan ləyaqətini müdafiə edən humanist filosof olaraq qalmamışdı; onun yaradıcılığında islam qaragüruhu ilə mibarizə aparıb öz dövründə mütərəqqi rol oyanayan, eyni zamanda əsrin mütərəqqi, idealist dünyagörüşü təsirindən tamam azad olmayan hürufilik hərəkatının bir çox ideyaları da öz əksini tapmışdı. Film Nəsimi irsinin bizim üçün daha qiymətli ideyaları zülmə və istibdada qarşı üsyan motivləri əsasında yaradılmışdı".
  • Film İsa Hüseynovun "Məhşər" romanı əsasında çəkilib.
  • Film 2010-cu ildə bərpa edilmişdir.[3]

Festivallar və mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

1)1974-cü ildə Bakıda VII Ümumittifaq kinofestivalı
  • Kinolentə Tarixi Mövzuda Ən Yaxşı Filmə görə Mükafat verilmişdir.
  • Ən Yaxşı Kişi Rolunun İfasına görə aktyor Rasim Balayevə II Mükafat verilmişdir.[4]

Filmin heyəti[redaktə | əsas redaktə]

Film üzərində işləyənlər[redaktə | əsas redaktə]

Ssenari müəllifi: İsa Hüseynov
Quruluşçu rejissor: Həsən Seyidbəyli
Quruluşçu operator: Rasim İsmayılov
Quruluşçu rəssam: Məmməd Hüseynov, Mais Ağabəyov
Bəstəkar: Tofiq Quliyev
Səs operatoru: Akif Nuriyev
Rejissor: Əşrəf Mamayev, Akif Rüstəmov
Qrim rəssamı: V. Bereznyakov
Geyim rəssamı: Elçin
Montaj edən: Tamara Nərimanbəyova
Rejissor assistenti: Adil İsmayılov (III), Səməd Lazımov, X. Cəfərov, X. Şirinov, Gülbəniz Əzimzadə
Montaj üzrə assistent : Esmira İsmayılova
Operator assistenti: Yuri Varnovski, V. Tibirov, F. Sekandçed, V. Romanov
Rəssam assistenti: Tamilla Dağıstanlı
Quraşdırılmış səhnələrin operatoru: Həmzə Əhmədoğlu
Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı: Mirzə Rəfiyev
Redaktor: İntiqam Qasımzadə, Nataliya Şneyer
Məsləhətçi: Əli Fəhmin (leksika üzrə), M. Quluzadə (Nəsiminin yaradıcılığı üzrə), Z. Quluzadə (fəlsəfə üzrə), T. Musəvi (tarix üzrə), R. Əfəndiyev (etnoqrafiya üzrə)
Çalır: SSRİ Kinematoqrafiya Komitəsinin Orkestri
Dirijor: D. Ştilman
Filmin direktoru: Daniil Yevdayev, Bəşir Quliyev

Rollarda[redaktə | əsas redaktə]

Nesimi1.jpg
Rasim Balayev - İmadəddin Nəsimi
İsmayıl Osmanlı - Fəzlullah Nəimi
Xalidə Quliyeva (Xalidə Qasımova kimi) - Fatma
Kamal Xudaverdiyev - Yusif
Tofiq Mirzəyev - Dövlət bəy
Almaz Əsgərova - Şəms
Səməndər Rzayev - Şirvanşah I İbrahim
Məmmədrza Şeyxzamanov - Şeyx Əzəm
Yusif Vəliyev - Teymurləng
Muxtar Maniyev - Miranşah
Əbdül Mahmudov - dərviş
Ə.Atakişiyev
Tariyel Qasımov - hürufi
Gümrah Rəhimov
Əfrasiyab Məmmədov - Teymurun döyüşçüsü
Səyavuş Şəfiyev - Mahmud
Hafiz Fətullayev
Sadıq Həsənzadə - Qara əmi
Dadaş Kazımov - Əli
Mayak Kərimov - Mirəli
Telman Adıgözəlov - hürufi
Məmməd Əlili - Mirzə
Əhməd Əhmədov
Ramiz Məlikov - sui-qəsdçi
Sadıq Saleh
K. Rəsulova
F. Sekandçed
R. İbrahimova
N. Zeynalova
R. Rüstəmov
Elxan Ağahüseynoğlu - Bahadır
Rəna Səlimova - rəqs edən (titrlərdə yoxdur)
Nadir Əzməmmədov (titrlərdə yoxdur)
Fərəc Fərəcov - mürid

Filmi səsləndirənlər[redaktə | əsas redaktə]

Şahmar Ələkbərov - Dövlət bəy (Tofiq Mirzəyev) (titrlərdə yoxdur)
Əzizağa Qasımov - Qara əmi (Sadıq Həsənzadə) (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Teymurləngin ordusunda çətir tutan “əsgər”: Rasim Balayev və Xalidə Quliyeva “Nəsimi” filminin kadrarxası məqamlarından danışır //Azadlıq.- 2015.- 2 fevral.- S.14.
  2. Afaq Qasımova. Yeniyetmələrin tarixi şəxsiyyətlərin nümunəsində tərbiyə edilməsi. Bakı: Nurlan, 2006. - səh. 142.
  3. “İki film bərpa edilib” [Kinorejissor Həsən Seyidbəylinin yubileyi münasibətilə bərpa olunub Dövlət Film Fonduna daxil olan "Dədə Qorqud" və "Nəsimi" filmləri barədə] //Ayna.-2010.- 19 iyun.- səh.19.
  4. Lider TV (08.08.2016). "Səda - Rasim Balayevin doğum günüdür (08.08.2016)" (az). Youtube.com. https://www.youtube.com/watch?v=kV0a6eYWUi4. İstifadə tarixi: 2016-08-10.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • "Kino yenilikləri" qəzeti. 11 yanvar 1974-cü il.
  • C. Məmmədov. "Coşqun ilham". "Kommunist" qəzeti. 3 yanvar 1981-ci il.
  • Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
  • Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 34; 154; 269; 383.
  • E.Quliyev, C.Mirzəliyev. Rasim Balayev. Bakı: 1999, səh. 16.
  • Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.
  • Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 143; 180; 196-198; 258.
  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.
  • Ayxan. "Nəsimi" və "Dədə Qorqud" bərpa olundu: Hər iki film Filmfonda verilib //Ekspress.- 2010.- 19-21 iyun.- S. 12.
  • Aydın Dadaşov. "Bizim kino". Həsən Seyidbəylinin "Nəsimi" filmi haqqında. 16.01.2016

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]