Tofiq Quliyev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tofiq Quliyev
Tofiq Quliyev.jpg
Ümumi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Bilgəh, Bakı qəzası
Vəfat tarixi (82 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Dəfn yeri I Fəxri Xiyaban
Vətəndaşlığı
Milliyyəti Azərbaycanlı
Musiqiçi məlumatları
Fəaliyyəti bəstəkar, pianoçu, dirijor
Fəaliyyət illəri 1931–2000
Musiqi aləti piano
Təhsili
Mükafatları
"Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1964 "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 1958 Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1980
"İstiqlal" ordeni — 1997
"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni  — 1959 "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni  — 1977 "Xalqlar Dostluğu" ordeni  — 1987
"Şərəf Nişanı" ordeni  — 1971 "Əmək igidliyinə görə" medalı  — 1950 Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley medalı
Tofig Guliyev's signature.png
tofiqquliyev.musigi-dunya.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tofiq Ələkbər oğlu Quliyev (7 noyabr 1917(1917-11-07)[1][2], Bilgəh, Bakı qəzası4 oktyabr 2000(2000-10-04)[1][2], Bakı) — Azərbaycan bəstəkarı, pianoçu, dirijor, bir çox simfonik əsərlərin, kantataların, fortepiano əsərlərinin müəllifi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1964), Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tofiq Quliyev 1917-ci il noyabrın 7-də Bakı şəhərində mühəndis-iqtisadçı Ələkbər Quliyevin ailəsində anadan olub. Anası Yaxşı xanım Mahmudova Hacı Zeynalabdin Tağıyev'in qadın gimnaziyasında oxumuş və ilk azərbaycanlı hakimlərdən biri olmuşdur

Tofiq Quliyev 12 yaşında Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yanında peşə məktəbinə, 1934-cü ildə Konservatoriyaya daxil olub. Həm İ.S. Aysberqin sinfində fortepiano, həm də S.Q. Ştrasserin sinfində dirijorluq dərsi alıb və 1936-cı ildə Konservatoriyanı bitirib.

1931-ci ildə Asəf Zeynallının məsləhəti ilə M.Ə.Sabirin sözlərinə "Məktəbli" mahnısını bəstələyib. 1935-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında dirijorluğa başlayıb. 1936-cı ildə bəstəkar Z.Bağırovla birgə "Rast", "Segah", "Zabul", "Dügəh" muğamlarını fortepianoda hazırlayıb.

Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskva Dövlət Konservatoriyasına göndərilib. Tezliklə orada A. Tfasmanın rəhbərlik etdiyi orkestrdə pianoçu işləməyə başlayıb.

1939-cu ildə Bakıya qayıdıb və 1941-ci ildə "Qırmızı ordu" ansamblını yaradıb. 402-ci diviziyanın tərkibində çalışan ansambl üçün müxtəlif patriotik mahnılar yazıb. 1943-cü ildə iki yerə bölünən ansamblın "Qırmızı flot" hissəsinin rəhbəri olub.

Müharibədən sonra M. Əzizbəyov (dram), S. Vurğun (rus dram), M. Qorki (gənc tamaşaçılar) teatrları ilə əməkdaşlıq edib. XX əsrin 40-cı illərindən həm də kino sahəsində işləməyə başlayıb.[3] 1948-ci ildə Moskva Dövlət Konservatoriyasında təhsilini davam etdirib. 1951-ci ildə aspiranturaya daxil olub və A.Qaukun rəhbərliyi altında elmi iş müdafiə edib. Həmin il "Azərbaycan xalq rəqsləri" toplusunu hazırlayanlardan biri olub.

1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deməyə başlayıb. 1956–1958-ci illərdə bir neçə mahnısı "Azərbaycan mahnıları" musiqi cildinə salınıb. 1958-ci ildə Filarmoniyanın bədii rəhbəri, sonra direktoru olub. 1960–1970-ci illərdə bir çox beynəlxalq konfrans, festival, incəsənət günlərində iştirak edib.

XX əsrin 70-ci illərinin sonlarında bir çox uşaq və gənc musiqi müsabiqələrini, o cümlədən "Bakı payızı"nı yaradıb. 1969-cu ildən 1979-cu ilə qədər Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqına rəhbərlik edib. 1990-cı ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının idarə heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb.

Tofiq Quliyev 2000-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ev

Ailəsinə hədsiz dərəcədə bağlı olan Tofiq Quliyevin nəvəsi – Cəmilə Muradasilovaya həsr etdiyi fortepiano üçün "Cəmilənin albomu" uşaq pyesləri məcmuəsindən uşaq musiqi məktəblilərinin repertuarında geniş istifadə edilir. Bundan başqa, Cəmilə Muradasilova Tofiq Quliyevin bəstəkarı olduğu 2 filmdə – "Şir evdən getdi" və "Musiqi müəllimi" filmlərində çəkilib.

  • Kinorejissor Eldar Quliyevin atasıdır.
  • Ssenarist Nərminə Quliyevanın babasıdır.

Musiqi əsərlərinin notları PDF[redaktə | əsas redaktə]

Fəxri ad və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Mahnıları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Əhədoğlu, Y. "Belə bir ada da var" //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 27 iyun.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]