Tofiq Quliyev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox music.png
Tofiq Quliyev
Tofiq Ələkbər oğlu Quliyev
Tofiq Ələkbər oğlu Quliyev
Sənətçi məlumatları
Doğum tarixi7 noyabr 1917(1917-11-07)
Doğum yeri Bilgəh, Bakı qəzası, Bakı quberniyası, Xüsusi Cənubi Qafqaz Komitəsi
Vəfat tarixi 4 oktyabr 2000 (82 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Dəfn yeri I Fəxri Xiyaban
Peşələri Bəstəkar, pianoçu, dirijor

MükafatlarıAzərbaycan SSR dövlət mükafatı
"Şərəf Nişanı" ordeni"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)
"İstiqlal" ordeni
IMDbID 0474595

Quliyev Tofiq Ələkbər oğlu (7 noyabr 19174 oktyabr 2000) — bəstəkar, pianoçu, dirijor, bir çox simfonik əsərlərin, kantataların, fortepiano əsərlərinin müəllifi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1964), Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tofiq Quliyev 12 yaşında Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yanında peşə məktəbinə, 1934-cü ildə Konservatoriyaya daxil olub. Həm İ.S. Aysberqin sinfində fortepiano, həm də S.Q. Ştrasserin sinfində dirijorluq dərsi alıb və 1936-cı ildə Konservatoriyanı bitirib.

1931-ci ildə Asəf Zeynallının məsləhəti ilə M.Ə.Sabirin sözlərinə "Məktəbli" mahnısını bəstələyib. 1935-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında dirijorluğa başlayıb. 1936-cı ildə bəstəkar Z.Bağırovla birgə "Rast", "Segah", "Zabul", "Dügəh" muğamlarını fortepianoda hazırlayıb.

Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskva Dövlət Konservatoriyasına göndərilib. Tezliklə orada A. Tfasmanın rəhbərlik etdiyi orkestrdə pianoçu işləməyə başlayıb.

1939-cu ildə Bakıya qayıdıb və 1941-ci ildə "Qırmızı ordu" ansamblını yaradıb. 402-ci diviziyanın tərkibində çalışan ansambl üçün müxtəlif patriotik mahnılar yazıb. 1943-cü ildə iki yerə bölünən ansamblın "Qırmızı flot" hissəsinin rəhbəri olub.

Müharibədən sonra M. Əzizbəyov (dram), S. Vurğun (rus dram), M. Qorki (gənc tamaşaçılar) teatrları ilə əməkdaşlıq edib. XX əsrin 40-cı illərindən həm də kino sahəsində işləməyə başlayıb.[1] 1948-ci ildə Moskva Dövlət Konservatoriyasında təhsilini davam etdirib. 1951-ci ildə aspiranturaya daxil olub və A.Qaukun rəhbərliyi altında elmi iş müdafiə edib. Həmin il "Azərbaycan xalq rəqsləri" toplusunu hazırlayanlardan biri olub.

1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deməyə başlayıb. 1956-1958-ci illərdə bir neçə mahnısı "Azərbaycan mahnıları" musiqi cildinə salınıb. 1958-ci ildə Filarmoniyanın bədii rəhbəri, sonra direktoru olub. 1960-1970-ci illərdə bir çox beynəlxalq konfrans, festival, incəsənət günlərində iştirak edib.

XX əsrin 70-ci illərinin sonlarında bir çox uşaq və gənc musiqi müsabiqələrini, o cümlədən "Bakı payızı"nı yaradıb. 1969-cu ildən 1979-cu ilə qədər Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqına rəhbərlik edib. 1990-cı ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının idarə heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb.

Tofiq Quliyev 2000-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ailəsinə hədsiz dərəcədə bağlı olan Tofiq Quliyevin nəvəsi – Cəmilə Muradasilovaya həsr etdiyi fortepiano üçün "Cəmilənin albomu" uşaq pyesləri məcmuəsindən uşaq musiqi məktəblilərinin repertuarında geniş istifadə edilir. Bundan başqa, Cəmilə Muradasilova Tofiq Quliyevin bəstəkarı olduğu 2 filmdə – "Şir evdən getdi" və "Musiqi müəllimi" filmlərində çəkilib.

Musiqi əsərlərinin notları PDF[redaktə | əsas redaktə]

Fəxri adları və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR Xalq Artisti (1964)
  • Azərbaycan SSR Əməkdar İncəsənət Xadimi (1958)
  • Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı Laureatı
  • SSRİ Qırmızı Əmək Bayrağı Ordeni (iki dəfə)
  • SSRİ "Şərəf nişanı" ordeni
  • Xəzər Universitetinin fəxri doktoru
  • "İstiqlal" ordeni — 07.11.1997[2]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. İyirminci bahar (film, 1940)
  2. Səbuhi (film, 1941) - bəstəkar
  3. Qayğı (film, 1943)
  4. Bakı döyüşür (film, 1944)
  5. Qardaşlıq köməyi (film, 1944)
  6. Şəfa nəğməsi (film, 1944)
  7. Əbədi odlar ölkəsi (film, 1945)
  8. İran Azərbaycanının paytaxtında (film, 1945)
  9. Zəfər bayramı (film, 1945)
  10. Çağırışa cavab (film, 1947)
  11. Sovet Azərbaycanı (film, 1948)
  12. Sovet Azərbaycanı (film, 1950)
  13. Doğma xalqıma (film, 1954)
  14. Alagöz yaylağında (film, 1955)
  15. Bəxtiyar (film, 1955) - bəstəkar
  16. Görüş (film, 1955)- bəstəkar
  17. Qızmar günəş altında (film, 1957) - bəstəkar
  18. Bakı və bakılılar (film, 1957)
  19. Ögey ana (film, 1958)- bəstəkar
  20. Onu bağışlamaq olarmı? (film, 1959) - bəstəkar
  21. Telefonçu qız (film, 1962) - bəstəkar
  22. Möcüzələr adası (film, 1963) - bəstəkar
  23. Arabaçı Həsən (Tacikfilm, 1965) - bəstəkar
  24. Əbədi qardaşıq (film, 1965)
  25. Sən niyə susursan? (film, 1966) - bəstəkar
  26. Azərbaycan elmi (film, 1969)
  27. O qızı tapın (film, 1970) - bəstəkar
  28. Sovet Azərbaycanının 50 illiyi (film, 1970)
  29. Mahnı qanadlarında (film, 1973)
  30. Nəsimi (film, 1973) - bəstəkar
  31. 1001-ci qastrol (film, 1974) (tammetrajlı bədii film)
  32. Dərviş Parisi partladır (film, 1976) - bəstəkar
  33. Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976) - bəstəkar
  34. Şir evdən getdi (film, 1977) - bəstəkar
  35. Qayınana (film, 1978) - bəstəkar
  36. Əlavə iz (film, 1981) - bəstəkar
  37. Nəğməkar torpaq (film, 1981)
  38. Əzablı yollar (film, 1982) - bəstəkar
  39. Musiqi müəllimi (film, 1983) - bəstəkar
  40. Damğa (film, 1984)
  41. Layiqli namizəd (film, 1984)
  42. Tənha narın nağılı (film, 1984) - bəstəkar
  43. Cinayətin astanası (film, 1985)
  44. Sökmək asandır... (film, 1985)
  45. Xüsusi vəziyyət (film, 1986) - bəstəkar
  46. Küləyapardı (film, 1986)
  47. Mən Bakıda yaşayıram (film, 1986)
  48. Sürəyya (film, 1987) - bəstəkar
  49. Ürək nəğməsi (film, 1989)
  50. Nakəs (film, 1991) - bəstəkar
  51. Özüm və zaman haqqında (film, 1991)
  52. Qayıdış (film, 1992)
  53. Hər şey yaxşılığa doğru (film, 1997)
  54. Tikdim ki, izim qala. II film (film, 1997)
  55. Kədərimiz... Vüqarımız... (film, 1998)
  56. Tikdim ki, izim qala. III film (film, 1998)
  57. Məhv olmuş gündəliklər (film, 1999)
  58. Mirzə Babayev (film, 2001)
  59. Musiqişünas (film, 2001)
  60. Abşeron lövhələri (film, 2004)(qısametrajlı sənədli film)(AzTV) - musiqisindən istifadə edilən bəstəkar
  61. Oqtay Ağayev. Ötən günlər (film, 2004)
  62. Azərbaycan naminə (film, 2005)
  63. Unudulmuş qəhrəman (film, 2005)
  64. Ailəm (film, 2006)
  65. Bakı bağları. Qala Xaşaxuna qala (film, 2007)
  66. Bakı bağları. Mərdəkan (film, 2007)
  67. Bakı bağları. Türkan (film, 2007)
  68. Qəmbər Hüseynli (film, 2007)
  69. Absurdistan (film, 2008) (tammetrajlı bədii film) - musiqisindən istifadə edilən bəstəkar
  70. İstanbul reysi (film, 2010)
  71. Könül mahnıları. Bəstəkar Tofiq Quliyev (film, 2016) - musiqisindən istifadə edilən bəstəkar

Mahnıları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 813.
  2. "T. Ə. Quliyevin «İstiqlal» ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 noyabr 1997-ci il tarixli, 640 nömrəli Fərmanı  (azərb.)

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Əhədoğlu, Y. “Belə bir ada da var” //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 27 iyun.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]