Ənvər Əlibəyli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ənvər Əlibəyli
Ənvər Əliverdi oğlu Əlibəyli
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
1 aprel 1916(1916-04-01)
Doğum yeri Bakı
Vəfatı 7 may 1968 (52 yaşında)
Uşaqları Şəfəq Əlibəyli
Şəlalə Əlibəyli

Əlibəyli Ənvər Əliverdi oğlu — şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1939), tərcüməçi, ictimai xadim.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ənvər Əlibəyli 1916-cı il aprel ayının 1-də Bakıda dünyaya göz açmışdır. Əvvəl Tibb Texnikumunda, sonra ADU-nun çalışqan fakültəsində, APİ-nin filologiya fakültəsində təhsil almışdır. 1938-ci ildən İkinci Dünya müharibəsi başlayana qədər Azərbaycan radiosunda çalışmışdır. Tiflisdə Topçular Hərbi məktəbini bitirib, leytenant rütbəsi ilə könüllü olaraq ön cəbhəyə getmişdir. İkinci Dünya Müharibəsinin ilk günlərindən ordu sıralarında olan Ənvər Əlibəyli artileriya batareyasının komandiri olmuş, məşhur 416-cı Taqanroq atıcı diviziyasında ağır döyüş yolu keçmişdir. 1944-cü ildə ağır yaralandıqdan sonra yazıçı-jurnalist kimi döyüşdə iştirakını davam etmişdir. [1]

Ənvər Əlibəyli 1968-ci ildə Bakıda həyatının, yaradıcılığının yüksələn bir vaxtında dünyadan köçmüşdür. Məzarı Fəxri Xiyabandadır.

Ənvər Əlibəyli həm şair, həm də əsl insan kimi azərbaycanın yaddaşında qalacaq!

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

40-cı illərin axırında "İnqilab və mədəniyyət", "Təbliğatçı" jurnallarının məsul katibi olan Ənvər Əlibəyli 1948-1952-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının orqanı "Ədəbiyyat qəzetinin" redaktoru, 1952-ci ildən ömrünün axırınadək Respublika Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin sədri vəzifələrində işləmişdir. SSRİ Ali Sovetinin deputatı (7-ci çağırış) olmuşdur.[2] 1939-cu ildən Sovet Yazıçılar İttifaqının üzvü olan Ənvər Əlibəylinin şeir və poemaları rus dilinə, keçmiş SSRİ xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir.

Onun “Qaranquş” adlı ilk şeirlər kitabı 1947-ci ildə işıq üzü görür. Sonrakı illərdə xeyli kitabı nəşr olunur: “Sənin adınla”, “İlk məhəbbət”, “Dostluq körpüsü”, “Mingəçevir şeirləri”, “Dalğalar arasında”, “Elə xoşbəxtəm ki!”, “Nəğmələr”, “Bir kitab şeir”, “Ürəyimdəsən” və s. [3]

"Ədəbiyyat" (1964) novella-pyesinin müəllifi olan Ənvər Əlibəylinin "Seçilmiş əsərləri" 1975-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Rus dilində 1958-ci ildə nəşr olunmuş "За островом Артёма" kitabına müəllif seçmə şeirlərini toplamışdır. [4] PuşkinNekrasovdan tərcümələri vardır.

Ənvər Əlibəyli həm də bir neçə poemanın müəllifidir. “Samur dastanı“ poeması Samur çayının suyunu çəkib susuz çöllərimizə çatdıran inşaatçıların bəhrəli əməyindən bəhs edir. Əsərdə lirizm ilə epos maraqlı şəkildə bir-birinə qovuşur. “Bacı“, “Gözlər, ürəklər, əməllər“ poemaları 1941-1945-ci illərin hadisələrindən, “Dalğalar arasında“ poeması isə dəniz neftçilərinin sücaətindən, “Polad“, “Dostluq körpüsü“ yaxın keçmişin hadisələrindən bəhs edir.[5]

Azərbaycanım!

Özün kimi vüqarlıdır uca dağların,
Hüsnünə bir yaraşıqdır yaşıl bağların,
Bizimlə bir başlamışdır gözəl çağların,
"Yurdum, yuvan, məskənimsən”, Azərbaycanım,
Al bayraqlı vətənimsən, Azərbaycanım


El bilir ki, tükənməyən sərvətin vardır.
Sinən üstə ağ pambıqlı göy tarlalardır,
Buruqların dənizdə də qatar-qatardır,
"Yurdum, yuvan, məskənimsən”,Azərbaycanım,
Al bayraqlı vətənimsən, Azərbaycanım!

 
Sənə şirin arzum deyim, diləyim deyim,
Havam deyim, suyum deyim, çörəyim deyim,
İkiyə parçalanmış ürəyim deyim,
"Yurdum, yuvan, məskənimsən”, Azərbaycanım,
Al bayraqlı vətənimsən, Azərbaycanım!

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • Qaranquş (1947)
  • Sənin adınla (1950)
  • İlk məhəbbət (1956)
  • Elə xoşbəxtəm ki... (1964)
  • Gözlər, ürəklər, əməllər (1966)
  • Nəğmələr (1968)
  • Dostluq körpüsü
  • İlan və qurbağa

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bəxtiyar (film, 1955)
  2. Əzizə Cəfərzadə (film, 1999)
  3. Qara daşlar (film, 1956)
  4. Qızmar günəş altında (film, 1957)
  5. Mahnı qanadlarında (film, 1959)
  6. Zəncirlənmiş adam (film, 1964)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Mirəhmədov Ə. Azərbaycan jurnalist və naşirləri. Bakı: "Ərgünəş", 2013, 272 səh. s.66
  2. Mirəhmədov Ə. Azərbaycan jurnalist və naşirləri. Bakı: "Ərgünəş", 2013, 272səh. s.66
  3. Fərəcov S. “Səni tərənnüm edirəm, doğma Azərbaycanım”//Mədəniyyət.- 2011.- 1 aprel.- S. 11.
  4. Mirəhmədov Ə. Azərbaycan jurnalist və naşirləri. Bakı: "Ərgünəş", 2013, 272səh. s.66
  5. Fərəcov S. “Səni tərənnüm edirəm, doğma Azərbaycanım”//Mədəniyyət.- 2011.- 1 aprel.- S. 11.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]