Paris Notr-Dam kilsəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Paris Məryəm Ana kilsəsi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Paris Notr-Dam kilsəsi
fr. Cathédrale Notre-Dame de Paris
Notre Dame de Paris DSC 0846w.jpg
Kafedralın qərb (əsas) fasadının görünüşü
Ölkə Flag of France.svg Fransa
Şəhər Grandes Armes de Paris.svg Paris
Yerləşir 6 Parvis Notre-Dame – place Jean-Paul-II, 750042 Paris, İl-de-Frans
Aidiyyatı Roma-Katolik kilsəsinin Paris arxiyeparxiyası
Memar Jan de Şell, Pyer de Montrey
Sifarişçi VII Lüdovik
Tikilmə tarixi 1163—1345
Üslubu Fransız qotik memarlığı
Hündürlük 69 metr (226 ft) (2 qüllə)
Uzunluğu 128 metr (420 ft)
Eni 48 metr (157 ft)
Qüllələri 1 (90 metr (300 ft))
Xeyirduası 1182
Moris de Sull
III Aleksandr
Vəziyyəti stabil
Fransa tarixi abidələri
Təyin edilib 1862
İstinad nöm. PA00086250
Kateqoriya Kilsə
Paris Məryəm Ana kilsəsi
Locator Dot2.gif
Paris Məryəm Ana kilsəsi
Commons-logo.svg Paris Notr-Dam kilsəsi Wikimedia Commonsdа

Paris Notr-Dam kilsəsi və ya Paris Məryəm ana kilsəsi (fr. Cathédrale Notre-Dame de Paris, fransızca: [nɔtʁə dam də paʁi]) — Paris şəhərinin mərkəzində yerləşən katolik kilsəsi Fransa paytaxtının başlıca simvoludur. Notr-Dam Paris arxiyeparxiyasının kafedral kilsəsidir[1]. O, Parisin ilk xristian kilsəsi hesab edilən, Müqəddəs Stefan bazilikasının yerində, daha doğrusu Site adasının şərq hissəsidə, dördüncü şəhər dairəsində yerləşir. Qotik üslublu kilsə 1163-1345-ci illərdə Paris yepiskopu Moris de Süllinin təşəbbüsü ilə ucaldılmışdır. İnşa edilmiş binanın altar hissəsi 1182-ci ildə təqdis edilmişdir; qərb fasadı və zəng qüllələrinin tikintisi XIII əsrin ikinci yarısında tamamlanmışdır. 1235-ci ildən etibarən kilsədə olduqca böyük həcmli dəyişikliklər icra edilmişdir; nef kontrforsların arasında yerləşən kapellalar abadlaşdırılmışdır (XIII əsrin ortaları), transeptin həcmi artırılmışdır (memarlar Jan de Şel və Pyer de Montrey), xor odalarına kapellalar, deambulatorilərə isə iri arkbutanlar əlavə olunmuşdur (memar Jan Ravi, XIV əsrdən etibarən). XIX əsrdə bərpaçı alim Ejen Violle-le-Dükün rəhbərliyi altında Böyük Fransa inqilabı zamanı zərər çəkmiş heykəltəraşlıq sıraları restavrasiya olunmuş, nefdəki vitraj rozettası bərpa olunmuş, dağılmış şpil isə yenisi ilə əvəz olunmuşdur[2].

Altıbucaqlı nervür qübbəyə malik Parisin ilk böyük kafedral kilsəsi, özündə roman üslubundan qotik tərzə keçidi bariz şəkildə nümayiş etdirir; uzununa doğru yerləşən ikiqat neflərin və üst qalereyaların (yəni tribunaların) mövcud olması mövcud fərziyyəni təsdiq edir. Qərb fasadına gəldikdə isə, o, həmin dövrün memarlıq kompozisiya ustalığından xəbər verir; kafedralın giriş portalları üzərində və kənarlarında yerləşən heykəltəraşlıq tərtibatı qotika sənətinin şah əsərləri hesab olunur. Kafedralın ən qədim portalı sayılan Müqəddəs Anna (XII əsrin sonları) və Böyük məhkəmə portalları çoxsaylı yenidənqurma işlərinə məruz qalmışdılar. Orjinal vitrajlar ancaq transept və əsas giriş üzərində quraşdırılmış rozettalarda qorunub saxlanılmışdır.

Dahi fransız yazıçısı Viktor Hüqonun eyniadlı tarixi romanı sayəsində kafedral dünyanın ən tanınmış abidəsinə çevrilir.

Kilsənin başlıca xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Discoverfrance.net". Discoverfrance.net. http://www.discoverfrance.net/France/Cathedrals/Paris/Notre-Dame.shtml. İstifadə tarixi: 31 May 2011.
  2. Eléonore Prieur (27/01/2014). "Eugène Viollet-le-Duc: celui qui imposa une flèche à Notre-Dame de Paris". Le Figaro. http://www.lefigaro.fr/culture/2014/01/27/03004-20140127ARTFIG00330-viollet-le-duc-celui-qui-imposa-une-fleche-a-notre-dame-de-paris.php.