Portal:ABŞ kinematoqrafı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

CINEMA OF THE UNITED STATES

Amerika Birləşmiş Ştatları kinosu və ya ümumiyyətlə istifadə edilən Hollivud termini, 20-ci əsrin əvvəllərindən bu yana dünya miqyasında kino üzərində dərin bir təsiri olan ABŞ qeydiyyatlı kino sektorudur.

Bu sektorun keçmişi dörd əsas dövrə bölünür: səssiz film dövrü, klassik Hollivud kinosu, Yeni Hollivud və müasir dövr. Fransız Lümyer qardaşları müasir kinonun banisi kimi qəbul edilmələrinə baxmayaraq, sürətlə inkişaf edən bu sektorda Amerika kinosu ən dominant güc halına gəlmişdir.

1920-ci illərdən bu yana, Amerika kino sənayesi hər il hər hansı başqa bir ölkədən daha çox hasilat əldə edir. Hollivud müasir Amerikanın simvolu, ideoloji aləti və bu dövlətin dünya arenasında imicinin formalaşmasının başlıca vasitəsidir.

Bugün doğulub:

Bugün ölüb:

Aylar üzrə tarix:

yanvarfevralmartaprelmayiyun

iyulavqustsentyabroktyabrnoyabrdekabr


RATED G.svg — Film hər bir yaşdan olan auditoriya nümayəndəsi üçün baxmağa tövsiyə olunub. Bir qayda olaraq bu cür filmlərin süjetlərində, erotika, seks, narkotik səhnələri yoxdur, bu kateqoriyadan olaq zorakılıq səhnələri isə çox azdır.

RATED PG.svg — Azyaşlı uşaqların bu kateqoriyaya aid kinolara baxdığı zaman valideynlərin onlarla birgə iştirakı tövsiyə olunur. Bir qayda olaraq, bu kateqoriyadan olan filmlər seks və narkotik səhnələrini özündə ehtiva etmir, zorakılıq və dəhşət səhnələri isə minimum sayda olur. Lakin filmin bəzi süjet nöqtələri uşaq qavrayışı üçün qeyri-münasib ola bilər.

RATED PG-13.svg — Kinofilmin seyr edilməsi zamanı 13 yaşa qədər olan şəxslər ilə birlikdə valideynlərin olması vacibdir. Bir qayda olaraq, bu kateqoriyaya aid filmlərdə zorakılıq və narkotik səhnələri tez-tez müşahidə olunur, seks səhnələri isə əsasən olmur.

RATED R.svg — Kinofilmin seyr edilməsi zamanı 17 yaşa qədər olan şəxslər ilə birlikdə valideynlərin və ya müşayiət edən böyüklərin olması çox önəmlidir. Bir qayda olaraq, bu kateqoriyaya məxsus filmlərdə "yaşlı" xarakterli materiallar saxlanılır. Həmçinin bu kateqoriyaya tez-tez zorakılıq və narkotik səhnələrini ehtiva edən kinolentlər də aid edilir.

Nc-17.svg — 17 yaşından aşağı olan şəxslərə bu kateqoriyadan olan filmlərə baxmaq məsləhət görülmür. Bu kateqoriyaya aid filmlər çoxlu sayda zorakılıq, seks səhnələri, eləcə də qeyri-normativ leksikanı özündə birləşdirir. Bununla belə, bu kateqoriyaya daxil edilmiş filmlərə "pornoqrafik və ya tərbiyəsiz" klişelərini təqdim etmək düzgün deyil.


Merilin Monro "Playboy" jurnalının üz qabığına çəkilən ilk qadın idi.


«Hollivud - Ayova ştatından olan əyalətçilərin bir-birlərini kinoulduz hesab etdikləri yerdir.»Fred Allen
ABŞ müstəqil kinematoqrafı termini, böyük kinokompaniyalardan kənarda mövcud olan Amerika kino sənayesinin bir hissəsini ifadə edir. Cəsarətli yaradıcılıq eksperimentləri və filmlərin kiçik büdcələri müstəqil amerika kinosunun fərqləndirici cəhətləri hesab edilir. Hollivud kinematoqraflarından fərqli olaraq, müstəqil amerika kinosunun populyarlığı ABŞ-da olduqca azdır, kakin onun populyarlığı, Kanadada və Avropada yəqin ki, ABŞ-la müqayisədə qat-qat daha çoxdur.

Əsl "müstəqil" filmlər - cəsarətlə eksperiment aparır və çox vaxt mühafizəkar dəyərlər ilə sərbəst şəkildə başa gəlirlər. Heç bir riyakarlıq, xurafatlıq və ən əsası da heç bir siyasi və ya dini tabuluqdan burada söz gedə bilməz - müstəqil filmlərində göstərilən süjet təbii, gündəlik, ya da əksinə, tam sürrealistik və absurd olmalıdır.

Heç kəsə sirr deyil ki, müstəqil kinonun seks və zorakılıq səhnələri kütləvi kinoya yol verilən həddi tez-tez keçir. Ona görə də yetkinlik yaşına çatmayanları müstəqil kino seanslarına baş çəkmələrinə icazə verilmir. Yəqin ki, məhz bu səbəbdən bir çox məşhur Hollivud ulduzları bu cür müstəqil kinolarda çəkilməyə razılaşmırlar. Yeri gəlmişkən, bəzi aktyorlar "müstəqil" filmlərdə çəkilməyi əksinə olaraq özlərinə şərəf hesab edir və bu istiqamətdə məşhurlaşmağı üstün bilirlər.

Nümayəndələri: Ketrin Bigelou, Qas Van Sent, Cim Carmuş, Con Karpenter, Rocer Korman, Coel Koen, İte Koen, Devid Linç, Stiven Soderberq, Kventin Tarantino, Endi Uorhol, Hel Hartli.


HSutvald2.svg Seçilmiş məqalələr: Yaşayan ölülərin gecəsiAlatoranQozbel dağAvqustun 5 günüAlatoran. Saqa. Yeni AyHarri Potter və Fəlsəfə daşıAmerikansayağı gözəllikKüləklə sovrulanlarTənha kişiEv qulluqçusuBozun əlli çalarıBəziləri isti sevirDəmir adamQara cəngavərAvatar: Aanq haqqında əfsanəKoralinaHomerin fobiyası

HS Cscr-featured.svg Yaxşı məqalələr: Kellan LatsHellouin 3Qarağac küçəsində qarabasmaÖlümcül dostMadaqaskar 3BitlcusQaranlıq mələyiYaramaz qızlarUtancMumiyaHellouinİmitasiya oyunuOKerolKim PossiblBiri var idi, biri yox idi (II mövsüm)Biri var idi, biri yox idi (III mövsüm)Amerikan qorxu hekayəsi: Qatil evBoksçu HomerSkvidvard TentikalsCoker (Qara cəngavər)


Çarli Çaplin

Kinorejissorlar: Vudi AllenTim ByortonMel BruksCorc KyukorStiven SpilberqKoen qardaşlarıKris Kolambus

Aktyorlar: Keri QrantCorc KluniCeyms StüartMarlon BrandoKlark QeyblÇarlz ÇaplinConni DeppQreqori PekCon Ueyn

Aktrisalar: Bett DeyvisOdri HepbernRita HeyvortQreta QarboMeril StripMerilin MonroElizabet TeylorKeyt BlanşettMarlen DitrixQreys KelliNikol Kidman

Kinooperatorlar: Kerrol BellardAdam QrinberqKristofer DoylEdvin Porter

Bəstəkarlar: Cerri QoldsmitCon KarpenterHenri Mançini

Ssenaristlər: Alan AldaPiter BiqlZalman KinqDevid MirkinÇak LorriDevid MemetKodi Diablo

Kinotənqidçilər: Riçard KorlissEndryu SarrisManola DarqisPiter TreversBosli Krouter


Şöhrət xiyabanının ümumi görünüşü

Kino şirkətləri: 20th Century FoxColumbia PicturesMetro-Goldwyn-MayerParamount PicturesTouchstone PicturesUniversal PicturesWarner Bros.Walt Disney

Kino mükafatları: OskarQızıl QlobusSaturnSAG mükafatıQızıl MoruqMTV Movie AwardsGənc HollivudMüstəqil Ruh

Hollivud Şöhrət xiyabanı: Kino sənayesinə olan töhfəyə görə laureatların siyahısı

Təşkilatlar: Kinematoqrafiya Sənəti və Elmləri akademiyasıAmerika Film İnstitutuLi Strasberq Film və Kino İnstitutuAktyor studiyasıAmerika kinoşirkətlər assosiasiyasıABŞ Kinotənqidçiləri Milli Şurası

Müxtəlif: ABŞ ssenaristlər gildiyasının tətiliHeys KodeksiBlüm - Birns anlaşmasıAmerika kinoassosiasiyasının reytinq sistemiKatolik legionu


Movie Theatre, 1917.JPG
  • 1892-ci ilTomas Edison tərəfindən kineskopun icad edilməsi ilə ABŞ-da kino sənayesinin yaradılması.
  • 1903-cü il — "Qatarın müthiş qarəti" adlı ilk vestrn janrında film çəkilir. Rejissor qismində Edvin Porter çıxış edir.
  • 1907-ci ilLos-Anceles şəhərində kütləvi kinoistehsala start verilir.
  • 1910-cu il — ABŞ kinostudiyaları və jurnalları vasitəsilə, kinoaktyorlar dünya şöhrətini əldə etməyə başlayırlar.
  • 1911-ci il — Hollivudda "Horlis Kentavr film kompani" adlı ilk studiyanın əsası qoyulur. Onun ardınca isə, 1915-ci ildə Karl Liml və Tomas İnsin rəhbərliyi altında digər studiyalar da yaradılır.
  • 1913-cü il — Hollivudda kino sənayəsinin yaranması
  • 1915-ci il — D.U. Qriffitin müəllif olduğu və ABŞ-da vətəndaş müharibəsindən bəhs edən "Millətin doğuluşu" adlı tarixi epopeyanın ekranlara çıxarılması.
  • 1917-ci il — ABŞ kino mühəndisləri cəmiyyətinin üzvləri tərəfindən kinoplyonkalar üçün 35 mm. formatında standart qəbul edilir.
  • 1922-ci il — Ekranlara ilk primitiv rəngli (mavi rəngi olmayan qırmızı-yaşıl qammalı plyonkalar) filmin nümayiş olunması.
  • 1924-cü il — "Metro" və "Goldwyn Pictures" şirkətlərinin birləşməsi və vahid "Metro-Goldwyn-Mayer" şirkətinin təsis olunması.
  • 1927-ci il — Nyu Cersi ştatının Pennsauken şəhərində ilk açıq səma altında kinoteatrın açılış mərasimi təşkil olunur.
  • 1928-ci il — Uolt Disney "Villi paroxodu" adlı ilk cizgi filmini ekranlaşdırır (cizgi filmin baş qəhrəmanı Mikki Maus olur).
  • 1929-cu il — Hollivudun tanınmış "Roosevelt" otelində ilk "Oskar" mükafatının təqdimolunma mərasimi keçirilir.
  • 1932-ci il — İlk dəfə Uolt Disney tərəfindən multiflikasiya filmində tətbiq olunan "Texnikolor" adlı üçrəngli texnologiya tərtib olunur.
  • 1934-cü il — "La Cucaracha" adlı ilk tamrəngli qısametrajlı filmin ekranlarda nümayiş olunması.
  • 1934-cü il — Erməni əsilli amerikalı rejissor Ruben Mamulyan "Bekki Şarp" adlı ilk tammetrajlı və rəngli film ekranlaşdırır.
  • 1937-ci il — Uolt Disney davametmə müddəti 82 dəqiqə olan "Ağbəniz və yeddi cırtdan" adlı ilk tammetrajlı cizgi filmini ekranlaşdırır.
  • 1939-cu il — Geniş ekranlara "Küləklə sovrulanlar" və "Öz ölkəsinin sehrbazı" adlı Hollivudun iki möhtəşəm filmi çıxarılır.
  • 1941-ci il — Ekranlara kino sənəti üçün önəmli va novator addım hesab edilən rejissor Orson Uellsin "Vətəndaş Keyn" filminin çıxarılması.
  • 1941-ci il — ABŞ-da kommersiyalı üçölçülü (stereo) kino və genişekranlı sineskop istifadəyə verilir.
  • 1980-ci il — Mühüm filmlərin əksəriyyəti "Dolby" stereosistemlərinin köməyi ilə yaradılmağa başlayırlar.
  • 2010-cu il — Ceyms Kemeronun məşhur "Avatar" filmi ekranlarda nümayiş olunur. Filmdə tətbiq olunan 3D texnologiyaları, daha sonrakı illərdə yaradılmış digər kino- və teleproqramlarda geniş şəkildə istifadə olunur.





Debbie Reynolds colour Allan Warren.jpg
Debbi Reynolds
Aktrisa və müğənni
1 aprel 1932 — 28 dekabr 2016


Amerika kinosunun ulduzları
Woody Allen at the Tribeca Film Festival.jpg
Vudi Allen
1900–1989
Astaire, Fred - Never Get Rich.jpg
Fred Aster
1899–1987
Argo Paris premiere.png
Ben Afflek
1972
Kim Basinger (1990).jpg
Kim Beysinger
1953
Kathy Bates at PaleyFest 2014 - 13491414615 crop.JPG
Keti Beyts
1948

İnqrid Berqman
1915-1982
HalleB2.jpg
Holli Berri
1915-1982
EllenBurstyn07TIFF.jpg
Ellen Börstin
1932
Cate Blanchett face 3.jpg
Keyt Blanşett
1969
Humphrey Bogart publicity.jpg
Hamfri Boqart
1899-1957
Clara Bow portrait 2.JPG
Klara Bou
1905-1965
Marlon Brando.jpg
Marlon Brando
1924-2004
Jeff Bridges (Berlin Film Festival 2011) 5.jpg
Ceff Brices
1949
Yul Brynner Anna and the King television 1972.JPG
Yul Brinner
1920-1985
Adrien.Brody(cannesPH) 140x190.jpg
Edrien Broudi
1973
SandraBullockMay09.jpg
Sandra Bullok
1964
Kevin Bacon by David Shankbone.jpg
Kevin Beykon
1958

Loren Bekoll
1924-2014
Anne Bancroft Chrysler Theatre 1964.jpg
Enn Benkroft
1931-2005
Drew Barrymore headshot by David Shankbone.jpg
Dryu Berrimor
1975
Gabor, Zsa Zsa.jpg
Ja Ja Qabor
1917-2016