Talış-Muğan Muxtar Respublikası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tanınmayan dövlət
Talış-Muğan Muxtar Respublikası
Toлъш-Mоғонә Mоxтaрә Рeспубликә
Azerbaijan districts Talysh-Mughan.png
Dövlətin iddia etdiyi ərazilər
 Flag of Azerbaijan.svg
Flag of Azerbaijan.svg 

Paytaxt Lənkəran
Dil(lər) Talış diliazərbaycanca
Sahəsi
  • 4.659 km²
İdarəetmə forması Muxtar Respublika
 ·  Ələkrəm Hümbətov

Talış-Muğan Respublikası[1] və ya Talış-Muğan Muxtar Respublikası — Azərbaycanın tərkibində qondarma muxtar respublika, 1993-cü ilin iyununda ölkənin cənubundakı yeddi rayonun ərazisində yaradılmış, qərargahı Lənkəran şəhərində yerləşən hərbi briqada tərəfindən nəzarət edilirdi. Faktiki olaraq 1993-cü ilin avqustunda süqut etdi.

Talış-Muğan Respublikasının yaradılmasının ilk təşəbbüskarı Azərbaycan Xalqlarının Bərabərliyi Partiyası olmuşdur. Həmin partiyanın ilk əvvəl Talış Milli Partiyası kimi yaradılmışdır. Tomas de Vaalın fikrincə Ələkrəm Hümbətovun bu addımında məqsəd Ayaz Mütəllibovu hakimiyyətə yenidən qaytarmaq idi.[2] Buna baxmayaraq Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarının əhalisi Ələkrəm Hümmətovun, eləcə də onun azsaylı tərəfdarlarının niyyətlərini rədd edirlər.[3]

Erkən hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

SSRİ-də Yenidənqurma illəri dəyişikliklər barədə illüziyaya səbəb oldu. Talışların yenidən öz qəzetləri peyda oldu, "Avesta" mədəni cəmiyyəti yarandı və Talış muxtariyyətini bərpa etmək məqsədi daşıyan Talış Milli Partiyası yaradıldı. 1980-ci illərin ikinci yarısında talışlar dəfələrlə Sov. İKP MK-ya müraciət edərək onlara muxtariyyət verilməsini xahiş etmişdilər. SSRİ-nin dağılmasından sonra AXC-nin Lənkəran bölməsinin liderləri polkovnik Ələkrəm Hümbətov və şair Əli Nasir AXC-nin proqramına Talış Muxtar Respublikasının elan edilməsi tələbini daxil etdilər.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]