Varşava Müqaviləsi Təşkilatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Varşava Müqaviləsi Təşkilatı
rus. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи
Warsaw Pact Logo.svg
Map of Warsaw Pact countries.png
Növü Hərbi-siyasi ittifaq
Yaranma tarixi 14 may 1955
Ləğvolunma tarixi 1 iyul 1991
Rəsmi dili rus, alman, polyak, macar, çex, rumın, bolqar
Mərkəzi Moskva, SSRİ
Üzvləri 7 üzv (əvvəl 8), 2 müşahidəçi ölkə

Varşava Müqaviləsi Təşkilatı (VMT) — 14 may 1955-ci ildə SSRİAvropadakı sosialist bloku dövlətləri tərəfindən imzalanan Varşava müqaviləsi əsasında yaranan hərbi ittifaq. Bu müqavilə NATO-nun yaradılmasına SSRİ-nin cavabı idi. Müqavilənin şərtlərinə görə müqaviləyə qoşulan ölkələr beynəlxalq münasibətlərdə güc nümayiş etdirmək və tətbiq etməkdən çəkinmək və müqaviləyə qoşulan ölkələrdən hər hansı birinə hərbi hücum olacağı təqdirdə ona bütün mümkün vasitələrlə, o cümlədən hərbi qüvvə ilə dərhal yardım etmək öhdəliyini götürürdülər.

Müqavilə Albaniya, Almaniya Demokratik Respublikası, Bolqarıstan, Çexoslovakiya, Macarıstan, Polşa, RumıniyaSSRİ arasında imzalanmış və 5 iyun 1955-ci ildə qüvvəyə minmişdir. Əslində Varşava Müqaviləsi əvvəllər SSRİ ilə Çexoslovakiya (1943), Polşa (1945), Bolqarıstan, Macarıstan ve Rumıniya (1948) arasında imzalanmış ikitərəfli müqavilələri tamamlayırdı. Almaniya Demokratik Respublikası Paktın hərbi qoluna 1956-cı ildə qoşuldu. 1962-ci ildə Albaniya SSRİ ilə siyasi ixtilaflarına görə təşkilatdakı fəaliyyətini dondurdu və 1968-ci ildə təşkilatın qoşunlarının Çexoslovakiyaya yeridilməsindən sonra onu tərk etdi.

SSRİ-də, MərkəziŞərqi Avropa ölkələrində baş verən sistem dəyişiklikləri səbəbindən 1991-ci ilin fevralında VMT üzvləri təşkilatın hərbi strukturlarının ləğv edilməsi barədə qərar qəbul etdilər. 1 iyul 1991-ci ildə isə Varşava Müqaviləsinin qüvvədən düşməsi barədə Protokol qəbul olundu, bununla da Varşava Müqaviləsi Təşkilatı öz fəaliyyətini dayandırdı.


Həmçinin bax[redaktə]