Şotlandiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Şotlandiya (İngiliscə: Scotland, Qəlca: Alba) - Böyük Britaniya krallığına daxil ölkə. Şotlandiya özünün qalaları və dağlıq peyzajı ilə tamamilə başqa ölkə təəsüratını yaradır. Şotlandiyada 787 ada vardır, demək olar ki, hamısında əhali məskunlaşıb. Məşhur Haylənds ("yüksək yerlər") – ölkənin şimal-qərbində dağlar dənizlərlə, çəmənlər, meşələrlə əvəz olunan təkrarolunmaz təbii landşaftdır. Şotlandiya ətrafı okean və dəniz dünyada biloji canlıların ən çox yaşadığı su hövzəsi sayılır, orada 40 min növ var.

1707-ci ildən Birləşmiş Krallığın bir hissəsi kimi yaşayan, böyüyən və inkişafa çalışan Şotlandiya, Birləşmiş Krallığı meydana gətirən dörd böyük quru parçasından biridir. Hər nə qədər parlamenti Londona bağlı olsa da, Şotlandiyanın avtonom bir hüquq sistemi və kilsəsi mövcuddur.

Şotlandiyanin paytaxtı - Edinburqdur. Şotlandiyanın ən böyük şəhəri – Qlazqodur.

Şotlandiyanın tarixi[redaktə]

Antik era[redaktə]

Mezolit dövrü - Mezolit dövrünün ilk tayfaları indiki Şotlandiya ərasisinə şimaldan 6 min il öncə gəlmişlər. Onlar əsasən Şotlandiyanın dəniz kanarı zonalarında eləcədə Gebrid adasında məskunlaşardılar.

İyura adasında, Lussa Vudda tapılan üç üzükdən ibarət daşdan tikili Şotlandiya ərasizində tapılan ən qədim daşdan tikili hesab olunur.Çox güman ki, tikili sığınacağ üçün tikilmişdir.

Neolit dövrü Neolit dövrünün insanları ev üçün tikililər tikirdilər, meşələrdə ağac kəsimi və əkinçiliklə məşğuldular.

Kelt dövrü Keltlər-Qərbi avropanın aborigenləri. Vaxtıykən keltlər qərbi aralıq dənizinin qərbi və şimalında eləcə də Alp rayonlarında yaşyarmışlar. Antik dövrün yazıçıları keltləri 4 ən güdrətli varvar (quldur) millətinin siyahısında qeyd edirlər. Digər üçü skiflər, farslar və liviyalılardır. Ən iri kelt milləti indiki Fransa ərazisində yaşayan qallardır.

Feodal era[redaktə]

1-ci Robert zadəganlara Bannockburn döyüşündən əvvəl gostəriş verir.

1-ci Robert zadəgan və baronlardan başqa şəhər nümayəndələrini də parlamentə iştirak etməyə çağırdı. Daha sonra 1-ci Robertin nəvəsi 2-ci Robertdən başlayaraq, Stevard (daha sonra Stuart) xanədanı rəhbərliyə gəldi.

1424-1542 illərdə Şotlandiyada əkinçilik sahəsində inkişaf oldu. Torpaqdan yaxşı məhsul alındı. Şəhərlərin əhəmiyyəti artdı və xarici ticarət inkişaf etdi. 15-ci əsrdə qurulan St. Endryus, Qlazqo və Aberden universitetlərindən başqa, 1583-cü ildə Edinburq Universiteti quruldu. İngiltərənin şimalında danışılan dilə yaxın olan, amma latınca, fransızca və uelscə sözlərlə zənginləşən Şotlandiya dili bu dövrdə əhəmiyyətli şəkildə inkişaf etdi. İlk Şotlandiya mətbəəsi 1507-ci ildə Edinburqda işə başladı. O dövrdə memarlıq, toxuculuq inkişaf etdi.

1513-cü ildə Şotlandiya Kralı 4-cü Ceyms Fransa kralının müttəfiqi olaraq, İngiltərəni mühasirəyə aldı. Amma buna baxmayaraq məğlubiyyətə uğradı və döyüşdə öldü. Bundan sonra Şotlandiya Krallığı heç bir zaman gerçək mənada yenidən güclənə bilmədi. Ölkə yenidən zadəganların müharibələrinə səhnə oldu. Kral 4-cü Ceyms böyüdükdən sonra qabiliyyətli bir idarəçi olduğunu sübut etdi. Şotlandiyada 1532-ci ildə və bu gün də qüvvədə olan ən yüksək məhkəmə orqanını meydana gətirdi. O, 1542-ci ildə çox gənc yaşda öldü və bir həftəlik olan qızı Meri, onun yerinə taxta keçirildi. Bu vaxt ölkədə “islahat” deyə bilinən böyük dini dəyişikliklər oldu.

Şotlandiyadakı Katolik Kilsəsinin inkişafı dayanmışdı. Monastırların zənginliyinə qarşı, kilsələr yoxsullaşmışdı. Xalq dəyişmə tərəfdarı olan mütərəqqi din adamlarını dəstəklədi. 1560-cı ildə parlament kilsənin islahat qanunlarını qəbul etdi. Şotlandiyada papanın dini nüfuzuna son verildi. Katolik ayinləri qadağan olundu. Yenə 1560-cı ildə gənc kraliça Meri təhsil almaq üçün göndərildiyi Fransadan Şotlandiyaya gəldi. O, katolik olmalarına baxmayaraq, kilsə torpaqlarını zadəganlara və baronlara verərək onların dəstəyini təmin etməyə çalışdı. Şotlandiya protestant İngiltərəyə müttəfiq olmaq istəyən islahatçılarla Fransa tərəfdarı olan katoliklər arasında ikiyə bölündü. Taxtdan endirilən Meri 1568-ci ildə İngiltərəyə qaçdı. 1587-ci ilə qədər Merini İngiltərədə həbs etdirən İngiltərə Kraliçası Elizabet özünə qarşı edilən bir sui-qəsddə əli olduğu ittihamı ilə onu edam etdirdi.

İngiltərə ilə Şotlandiya arasında bundan sonra heç vaxt döyüş olmadı. 1603-cü ildə Elizabet öldükdən sonra Merinin protestant olaraq yetişdirilən oğlu Ceyms Kral 1-ci Ceyms adı ilə İngiltərə kralı oldu.

Şotlandiya ilə İngiltərə krallarının eyni olmasına qarşı ayrı parlamentlərə sahib olmağı bir əsr daha davam etdirdilər. Amma Kral Ceyms Şotlandiya parlamentinin və kilsəsinin, 5-ci Ceyms dövründə qazandığı azadlığa icazə vermədi.

1-ci Ceymsin oğlu 1-ci Çarlz əvvəllər Şotlandiya kilsəsinə qarşı çıxdı. Bu Şotlandiya ailə başçılarının və din adamlarının reaksiyasına səbəb oldu. Uzun müddət davam edən mübarizə dövründən sonra Çarlz 1641-ci ildə şotlandların reallaşdırdığı dəyişiklikləri qəbul etdi və Şotlandiya parlamentinə daha çox azadlıq tanıdı.

Şotlandlar İngiltərədə 1-ci Çarlzın vətəndaş müharibəsinin sonunda edam edilməsindən dərhal sonra Çarlzın oğlunu 2-ci Çarlz adı ilə kral elan edərək tac geyindirdilər. Bu dövrdə İngiltərənin başında Oliver Kromvel var idi. Kromvel şimala, Şotlandiya üzərinə getdi. Şotlandiya ordusunu məğlub edərək, Şotlandiyanı 10 il müddətinə İngiltərəyə tabe etdi.

2-ci Çarlz bəzi problemlərə qarşı Şotlandiyanı 25 il müddətində idarə etdi. Presbiteryenler (Protestant xristianlığın qolu olan Presbiteryen məzhəbinin davamçıları) ona qarşı bir neçə dəfə qiyam qaldırdılar. 1681-ci ildə qanun çıxardaraq, həm dini, həm də qanuni sahədə ən üstün güc olaraq bütün təbəqələrin özünü tanımasını zəruri etmək istəsə də, ən mülayim təbəqələrin nümayəndələri belə ona reaksiya verdilər.

Çarlzın 1685-ci ildə ölümündən sonra yerinə katolik olan qardaşı 7-ci Ceyms (İngiltərədə 2-ci Ceyms) keçdi. 1688-ci ildə ingilislər Ceymsin ölkədən qaçmasına nail oldular və sonrakı il protestant olan bacısı Meri ilə əri Uilyamı onun yerinə taxta çağırdılar. Şotlandlar da Şotlandiya kilsəsinin yenidən Presbyterian olması şərtilə, Şotlandiya taxtını Uilyam və Merini buraxmağa razı oldular. 1690-cı ildə çıxan bir qanunla Şotlandiya kilsəsinin Presbyterian olduğu qəbul edildi.

18-ci əsrə daxil olarkən İngiltərənin və Şotlandiyanın bəzi ortaq məqsədləri var idi. Hər ikisi də protestant bir kral istəyirdi və hər ikisi də Fransanı ölkələri üçün təhlükəli görürdü. 1702-ci ildə Uilyam və Merinin yerinə taxta keçən Kraliça Anna 1706-cı ildə iki krallığı birləşdirmə planını reallaşdırmaq üçün İngiltərə və Şotlandiyadan nümayəndələr təyin etdi. Əldə olunacaq razılığa görə, birləşən iki krallıq tək bayraq altında və tək bir parlamentlə idarə olunacaqdı. Hər kəs ticarətdə bərabər haqlara sahib olacaq, eyni vergiləri ödəyəcəkdi. Şotlandiya öz kilsəsinə, məhkəmələrinə və xüsusi qanunlarına sahib olmağı davam etdirəcəkdi. Şotlandiya parlamenti bu təklifləri Birləşmə Aktı adı ilə qəbul etdi. Daha sonra İngiltərə parlamenti də eyni qanunu qəbul etdi. Beləliklə, 1 May, 1707-ci ildə İngiltərə və Şotlandiya “Birlik sazişi” imzalayaraq, Birləşmiş Krallıq adı ilə tək bayraq altında birləşdi.

19-cu əsr[redaktə]

Şotland islahatı Aktı (1832) Şotland deputatların sayının artması və francayza orta sinif daha daxil etmək ucun genişlənmişdir. 19-cu əsrdə Qlazqo dünyanın ən böyük şəhərlərindən biri, Londondan sonra "imperiyasının İkinci Şəhər" kimi tanınan oldu.

20-ci əsr[redaktə]

Şotlandiya Britaniyanın tərkibində Birinci Dünya Müharibəsində böyük rol oynamışdır. 4,8 milyon əhalisi olan Şotlandiya müharibəye yarım milyon kişi göndərmiş, onların 25 faizi döyüş və ya xəstəlikdən vəfat etmiş və 150,000 nəfəri ağır yaralanmişdır.

Müasir dövrü (1945-ci ildən sonra)[redaktə]

1945-ci ildən sonra, Şotlandiyanın iqtisadi vəziyyəti xaricdən rəqabətə, səmərəsiz sənaye və sənaye mübahisələrinə görə tədricən pis olmuşdur.

2007-ci ildə Şotlandiya ilk dəfə olaraq Şotlandiya Milli Partiyasının (SNP) üzvü Aleks Salmond hakimiyyətə gəldi.

Şotlandiya Böyük Britaniyadan ayrılmaqla bağlı 2014-cü ilin 18 sentyabrında ümumxalq referendumu keçirəcək.

Coğrafiya[redaktə]

Şotlandiya ərazisi meşəlik və dağlıq relyefə malik olub, mütləq yüksəkliyi 0 m-dən (Atlantik Okean) 1344 m-ə Ben Nevis dağına qədərdir.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə]

Şotlandiya ərazisində 32 əyalət və bunlara daxil olan 439 rayon vardır.

Əyalətlər və Paytaxtları[redaktə]

Şotlandiyanın əyalətləri
Yer Paytaxt Ərazi (km²) Əhali
Aberdin Aberdin 6317 253 000
Aberdinşir Aberdin 182 222 800
Şərqi Eyrşir Kilmarnok 1275 122 700
Şimali Eyrşir Irvin 888 138 200
Cənubi Eyrşir Eyr 1230 112 800
Anqus Forfar 2184 116 000
Arqayl və Byut Loxqilpxed 7023 88 200
Qərbi Ayls Stornavey 3070 27 700
Qlazqo Qlazqo 175 593 200
Şərqi Dumbartonşir Kirkintillox 176 105 000
Qərbi Dumbartonşir Dambarton 176 90 700
Damfris və Qalovey Damfris 6446 151 300
Dandi Dandi 18.416 147 300
İnverklayd Qrinok 55 81 500
Klakmanşir Alloa 167 51 400
Şimali Lanarkşir Mazervell 476 337 800
Cənubi Lanarkşir Hemilton 1778 313 800
Şərqi Lotian Xaddinqton 666 99 700
Qərbi Lotian Livinqston 427 175 100
Midlotian Dalkit 2237 83 200
Morey Elqin 1025 93 300
Orkni Kirkvol 1025 21 400
Pert və Kinross Pert 5395 146 700
Renfryuşir Peysli 263 174 900
Şərqi Renfryuşir Qiffnok 168 90 600
Stirlinq Stirlinq 2243 90 200
Fayf Qlenrots 1340 365 200
Folkirk Folkirk 293 156 000
Xaylend İnverness 26119 232 100
Şetland Lervik 1471 23 200
Skottiş Borders Nyutaun Sent Bosvels 4727 113 900
Edinburq Edinburq 260 476 600

İqlim[redaktə]

Tayr, Şotlandiyada ən günəşli yerlərdən biridir.

Ölkənin relyefi kimi iqlim şəraiti də çox müxtəlifdir. Bu müxtəliflik ilk növbədə Şotlandiya ərazisinin mülayim və okeanik iqlim qurşaqlarının qovuşduğu sahədə yerləşməsi ilə əlaqədardır.

Flora və fauna[redaktə]

Şotlandiyanın fauna və florası zəngin olsa da, vaşaq, qonur ayı, canavar, sığınmorj kimi bəzi heyvan növlərin nəsli ovçuluqdan kəsilmişdir.[1] Şotlandiyada məskunlaşmış quş növlərindən Ağquyruq dəniz qartalına, Çay qaraquşuna, Qırmızı çalağana rast gəlmək olar.[2] Britaniyann 75 faiz sincabları Haylands ərazilərində areallaşmışdır.[3]

Ölkənin florası müxtəlif yarpaqlı və iynəyarpaqlı məşələrdən, bozkır və tundradan ibarətdir.[4]

Şotlandiya höküməti sahil xətti boyu bir neçə ərazidə dəniz qoruqları yaratmaq niyyətindədir. Marine Scotland qurumu hökümət adından bu məsələni Şotlandiya hökümətinin dəniz planlaşdırılması sənədinə daxil edib. İctimai müzakirələrə bu ilin iyulun 25-də start verilib.[5] Mühafizə olunan dəniz əraziləri Şotlandiyada artıq mövcud qoruqların siyahısına əlavə ediləcək. Bu layihədə Şotlandiya höküməti adından Marine Scotland, Şotlandiya Təbiət İrsi, Birləşmiş Təbiət Mühafizəsi Komitəsi və digər təşkilatlar əməkdaşlıq edirlər. Dəniz qoruqları qismində mühafizəsi nəzərdə tutulan 33 sahilyanı dəniz sahəsi təklif olunub.

Əhali[redaktə]

Şablon:Navbar-header
 % of bütün
Əhalinin
Əhali
Şotlandiyalı (Ağ) 84.0 4,445,678
Digər Britaniyalı (Ağ) 7.9 417,109
Irlandiyalı (Ağ ) 1.0 54,090
Ağ Qaraçı/Irland Qaraçı 0.1 4,212
Polyak 1.2 61,201
Digər Ağ etnik qruplar 1.9 102,117
Toplam Ağlar 96.0 5,084,407
Pakistanlı 0.9 49,381
Hindistanlı 0.6 32,706
Banqladeşli 0.1 3,788
Çinli 0.6 33,706
Digər 0.4 21,097
Asiyalı 2.7 140,678
Karibli 0.1 3,430
Qara 0.0 2,380
Karib və ya digər Qara 0.0 730
Karib və ya Qara 0.1 6,540
Afrikanlı 0.6 29,186
Digər Afrikanlar 0.0 452
Afrikanlı 0.6 29,638
Qarışıq və ya bir neçə etnik qruplar 0.4 19,815
Ərəb 0.2 9,366
Digər 0.1 4,959
Digər etnik qruplar 0.3 14,325
Bütün əhali 100.00 5,295,403

2013-ci il yanvar ayına olan rəsmi məlumata əsasən Şotlandiyada 5,327,700 nəfər əhali məskunlaşıb. Əhalinin 83%-ni şotlandiyalılar, 9%-ni ingilislər, 1.1%-ni polyaklar, 0.9% pakistanlılar, 0,6%-ni hindistanlılar, 0,6%-ni çinlilər təşkil edir. Bundan başqa Şotlandiyadan kənarda çoxlu sayda etnik şotland yaşayır.

Din[redaktə]

Şotlandiyada müxtəlif dini konfessiyalar fəaliyyət göstərir. Ən geniş yayılmış din xristianlıqdır. Şotlandların 54%-i xristiandır, ondan 32.4%-i protestant, 15.9%-i katolik məzhəbinə məxsusdur. Digər dinlər bunlardır: islamhinduizm.

Səhiyyə[redaktə]

Şotlandiyada səhiyyə əsasən "NHS Scotland" tərəfindən təmin edilir. 2010 və 2012 arasında Şotlandiyada anadan olanlar üçün həyat davamlılığı kişilər üçün 76,5 il, qadınlar üçün 80,7 il təşkil edir. Bu, Böyük Britaniyada dörd ölkədə ən aşağı həyat davamlılığı təşkil edir.

Siyasi sistem[redaktə]

Şotlandiya 1707-ci ildən İngiltərə ilə qanunla rəsmiləşdirilmiş ittifaqdadır, 1997-ci ildən isə məhdud muxtariyyət əldə edib. 1999-cu idən Şotlandiyanın öz parlamenti və icra hakimiyyəti fəaliyyət göstərir, lakin onların səlahiyyəti təhsil, mədəniyyət, səhiyyə, nəqliyyat, ətraf mühitin mühafizəsi və sair məsələlərlə məhdudlaşır.[6]

Silahlı qüvvələr[redaktə]

1707-ci ildən əvvəl, Şotlandiyanın Silahlı Qüvvələri olsa da, hazirda ölkənin bütün ordu qüvvələri (Atxol Xaylands alayından başqa) Britaniyaın Silahlı Qüvvələrinə tabedir. Ölkədə həmçinin Klayd çayında 4 ədəd "Traydent" silahlı Vanqard sinif ballistik raketli sualtı nüvə qayıqları var.[7]

Kraliyət Hava Qüvvəsinin iki cəbhə bazaları həmçinin Şotlandiyada yerləşir.

İqtisadiyyat və infrastruktura[redaktə]

Irn-Bru sərinləşdirici içki Şotlandiyanın ən tanınmış brendlərindən biridir.

Şotlandiya iqtisadiyyatı açıq qarışıq iqtisadiyyatdır.[8] Ölkə iqtisadiyyatı üçün yüksək ixtisaslaşmış işçi qüvvəsi, inkişaf etmiş infastruktur, böyük həcmdə kapital ehtiyatı, korrupsiyanın çox aşağı səviyyəsi xarakterikdir. Ölkə ixracatının əsas hissəsini sənaye ixtisasına aid məhsullar tutur.[9] Bunlar viski və müxtəlif elektronika, tekstil və metal məhsullarıdır.[10]

Şotlandiya iqtisadiyyatının İkinci dünya müharibəsindən sonra artım sürəti azaldı. Lakin sənaye sferasının reformasından sonra ölkə iqtisadiyyatının artım sürəti artıb.[11]

Şotlandiyada bank sektoru həmişə ingilis bank sistemindən asılı olmayaraq inkişaf etmişdir. Şotlandiya bankı 1695-ci ildə, İngiltərə Bankının yaradılmasından düz bir il sonra təsis edilişdir.[12]

Nəqliyyat[redaktə]

Şotlandiyada beş əsas beynəlxalq hava limanı var və onlar birlikdə 150 ​​beynəlxalq istiqamətə xidmət edir.[13] Şotlandiya avtomobil və əsas magistral yolları "Transport Scotland" tərəfindən idarə olunur.[14] Yol şəbəkəsinin qalan tərəfləri Şotlandiyanın yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən idarə olunur. Daimi bərə xidmətləri Şotlandiyada materik və bir çox adalar arasında fəaliyyət göstərir. Şotlandiyanın dəmiryolu şəbəkəsi ətrafında 340 dəmir yolu stansiyaları və 3000 kilometr trek yolu var.[15]

İdman[redaktə]

1872-ci ildə Qlazqoda futbol üzrə ilk beynəlxalq görüş keçirilmişdir və bu zaman Şotlandiya və İngiltərə yığmaları qarşılaşmışdı.[16] İdman oyunları içərisində Şotlandiyada ən geniş yayılan növü futboldur.[17] Atletizm, reqbi, velosiped, kriket ən müvəffəqiyyətli idmanlarıdır.

Şotlandiya qolf oyunun vətəni sayılır.[18]

Şotlandiyadan 13 dünya boks çempionu olmuşdur, bunlar: Aleks Artur , Ken Buxanan , Riki Berns , Pət Klinton , Skot Harrison , Coni Hill , Tensi Li , Benni Linç , Volter MakQovan , Caki Paterson , Murrey Sazerland , Cim Vat və Pol Veyr.

Təhsil[redaktə]

Şotlandiyaa ümumi orta məktəb təhsili üç pillədən - ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsildən ibarətdir və ümumi orta məktəb təhsili altı yaşdan başlanır.[19]

Universitetlər[redaktə]

Şotlandiyada ali təhsil tam orta təhsil və orta peşə-ixtisas təhsili bazasından cəmiyyətin və əmək bazarının tələbatı nəzərə alınmaqla yüksək ixtisaslı mütəxəssis hazırlığını təmin edir. Şotlandiyanın ən nüfuzlu təhsil müəssisələri QlazqoEdinburqda yerləşir.[20]

Şotlandiyanın ali təhsil müəssisələrində mütəxəssis hazırlığı üç tsikllidir:

Birinci tsikl – bakalavr;
İkinci tsikl – magistratura;
Üçüncü tsikl – doktorantura.

Mədəniyyət[redaktə]

Şotlandiyalı tuluq zurnaçısı tuluq zurnası çalır.

Bütün Kelt xalqları kimi, Şotlandiya dünyada interkelt tədbirlərdə iştirak edir. Şotlandiyada o cümlədən bir neçə musiqi festivalları keçirilir. Bunlardan "Celtic Connections" və "Hebridean Celtic Festival" saymaq olar.

"Şotlandiyada rəqs" hesabatına görə, 2011-ci ildə bir milyona yaxın adam son 12 ayda rəqs fəaliyyətində iştirak edib.[21]

Ədəbiyyat[redaktə]

XXI əsrin ortalarında parlayan Robert Berns yaradıcılığı ilə Şotlandiya ədəbiyyatında böyük bir mərhələ oldu və poeziya ilə bərabər nəsr və dramaturgiyanın da inkişafına təkan verdi.[22] Bu dövrün parlaq nümayəndəsi Robert Stevenson, Artur Konan Doyl yaradıcılığa dünya ədəbiyyatının obrazlarını gətirdi.[23]

XXI əsrdə Coan Roulinq Harri Potter seriyası ilə dünyada şöhrət qazanmışdır.

Musiqi[redaktə]

Şotlandiya musiqisində Şotlandiyada yaşamış keltlərin musiqi folkloru, sonralar isə Avropa mühacirlərinin musiqi mədəniyyəti öz əksini tapmışdır.[24]

Bayramlar[redaktə]

Bir çox xalqlarda olduğu kimi Şotlandların da milli bayramlarına Pasxa, MiladYeni il daxildir. Şotlandların bir sıra özünəməxsus bayramları da var. Şotlandiyada qeyd olunan bayramlardan ən maraqlısı Hellouindir. Bayram müasir Keltlərin adətləri əsasında hazırlanmışdır.

Bundan başqa, Robert Bernsin doğum günü qeyd edilir. Haqis (içalatdan ibarət Şotlandiya milli xörəyi), tuluq zurnası, tartan, viski və əlbətdə ki, Robert Byornsun şer və nəğmələri xatirə gecəsinin vacib atributlarından sayılırlar. Haqisin süfrəyə gətirildiyi zaman Robert Bernsin şotlandiya dilində yazdığı “Haqis odası” ifa edilir.

Turizm[redaktə]

2014-cü ildə beynəlxalq turizm saytı “TripAdvisor” tərəfindən Avropanın ən yaxşı adası seçilib. O, dünyanın ən yaxşı beş adasının olduğu Tayland, Çili və Madaqaskardakı rəqiblərini geridə qoyub.

Dövlət bayramları və xüsusi günlər[redaktə]

Rəsmi[redaktə]

Bayram Tarix
Yeni İl Günü 1 yanvar
Yeni İl Bayramı 2 yanvar
Yaxşı Cümə Xristian təqvimi ilə dəyişir.
May Günü 1 may
Yaz Bayramı Mayın son Bazar ertəsi
Yay Bayramı Avqustun birinci Bazar ertəsi
Sent Andryus Günü 30 noyabr
Milad 25 dekabr
Baksinq Günü 26 dekabr

İstinadlar[redaktə]

  1. Fraser Darling, F. & Boyd, J.M. (1969) Natural History in the Highlands and Islands. London. Bloomsbury.
  2. "State of the Park Report. Chapter 2: Natural Resources"(pdf) (2006) Cairngorms National Park Authority. Retrieved 14 October 2007.
  3. Gooders, J. (1994) Field Guide to the Birds of Britain and Ireland. London. Kingfisher.
  4. Integrated Upland Management for Wildlife, Field Sports, Agriculture & Public Enjoyment (pdf) (September 1999) Scottish Natural Heritage. Retrieved 14 October 2007.
  5. Şəkillərdə: Şotlandiyanın dəniz aləmi
  6. "Part II: The Scottish Administration". The National Archives (United Kingdom). http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1998/46/part/II. İstifadə tarixi: 2013-10-23. 
  7. (29 June 1987) Ministry of Defence and Property Services Agency: Control and Management of the Trident Programme. National Audit Office, Part 4. ISBN 0-10-202788-9.
  8. "Economy Statistics". The Scottish Government. http://www.scotland.gov.uk/Topics/Statistics/Browse/Economy/Q/pno/1. İstifadə tarixi: 26 May 2014. 
  9. Scottish Government. "Energy in Scotland: Get the facts". http://www.scotland.gov.uk/Topics/Business-Industry/Energy/Facts. İstifadə tarixi: 17 June 2013. 
  10. Macalister, Terry (2 March 2012). "Who would get the oil revenues if Scotland became independent?". The Guardian. http://www.guardian.co.uk/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/02/oil-revenues-if-scotland-became-independent. İstifadə tarixi: 14 October 2012. 
  11. BBC (16 April 2014). "Growth in Scottish Economy Slows". http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-27048036. İstifadə tarixi: 26 May 2014. 
  12. Scottish Government. "Labour Market Briefing - December 2013". http://www.scotland.gov.uk/Resource/0044/00441139.pdf. İstifadə tarixi: 30 December 2013. 
  13. "Barra Airport Today". Barra Airport. Highlands and Islands Airports. http://hial.rippleffect.com/barra-airport/about-us/barra-airport-today/. İstifadə tarixi: 19 September 2010. 
  14. The Scotsman 27 March 2007. "Special Report—Business Class"
  15. Transport Scotland – Rail www.transportscotland.gov.uk. Retrieved 10 July 2008.
  16. Soccer in South Asia: Empire, Nation, Diaspora. By James Mills, Paul Dimeo: Page 18 – Oldest Football Association is England's FA, then Scotland and third oldest is the Indian FA.
  17. Gerhardt, W.. "The colourful history of a fascinating game. More than 2000 Years of Football". FIFA. 10 August 2006 tarixində ilkin mənbəyindən arxivləşdirildi. https://web.archive.org/web/20060810202927/http://www.fifa.com/en/history/history/0,1283,1,00.html. İstifadə tarixi: 11 August 2006. 
  18. Keay (1994) op cit page 839. "In 1834 the Royal and Ancient Golf Club declared St. Andrews 'the Alma Mater of golf'".
  19. "A Guide to Education and Training in Scotland – "the broad education long regarded as characteristic of Scotland"". Scottish Government. http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/03/16743/19914. İstifadə tarixi: 18 October 2007. 
  20. , http://www.scan.org.uk/knowledgebase/topics/education_box1.htm 
  21. Şotlandlar rəqsi futboldan "üstün tutur"
  22. L. McIlvanney (Spring 2005). "Hugh Blair, Robert Burns, and the Invention of Scottish Literature". Eighteenth-Century Life 29 (2): 25–46.
  23. "Cultural Profile: 19th and early 20th century developments". Visiting Arts: Scotland: Cultural Profile.
  24. J. Porter, "Introduction" in J. Porter, ed., Defining Strains: The Musical Life of Scots in the Seventeenth Century (Peter Lang, 2007), ISBN 3-03910-948-0, p. 35.

Xarici keçidlər[redaktə]