Qlazqo

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Glasgow
Glasgow Montage.png
Gerb
Gerb
Xəritədə yeri
Glasgow Böyük Britaniya xəritəsində
Glasgow
Glasgow
Məlumatlar
Ölkə Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya
Bölgə Flag of Scotland.svg Şotlandiya
Ərazi 175,5 km²
Əhali 592,820 nəfər ((2010))
Əhali sıxlığı 8541 nəfər/km²
Telefon kodu +44 141
İnternet saytı http://www.glasgow.gov.uk/

Qlazqo (ing. Glasgow) — Şotlandiya vilayətinin (Şotlandiya Boyük Britaniya dövlətinin vilayətidir) ən böyük şəhəri. Şimal-qərb hissəsində yerləşir. Qlazqo Klayd çayının qərb sahilləri boyu uzanır.

Adı[redaktə]

Qlazqo sözü qədim Qal mənşəli olub kelt dilindəki Glaschu sözündən götürülmüşdür, tərcümədə "əziz yaşıl yer" mənasındadır.

Tarixi[redaktə]

Qlazqo 1881-ci ildə

Qlazqonun tarixi çox qədimdir. 2000 il bundan əvvəl təməli qoyulan şəhər möhtəşəm memarlığı ildə seçilir. Burada qədim binaları sökmürlər – onları bərpa edirlər. Öz tarixi ilə Qlazqo əhli fəxr edir və həmin tarixə hörmətsizlik edənin nə maddi, nə də mənəvi gələcəyi olmur. Şotlandiyalılıar çox qürurludurlar. İngilislərlə onlar ömür boyu müharibə ediblər. 1300 il bundan əvvəl «cəsur ürək» ləqəbini almış Vilyam Uollas 300 əsgərlə 1000 nəfərlik ingilis dəstəsinə mərdcəsinə müqavimət göstərmişdi. Amma əgər Uelsdə yerli camaat ingilislərə qarşı olan antipatiyanı xatirəsindən bu günə qədər silə bilməyibsə, şotlandiyalılar kin saxlamırlar. Onların hisləri transformasiya edərək, zarafat səviyysinə keçib. Şotlandiyalı ingilisi lağa qoyur, ingilis şotlandiyalını. Əgər uelslilər bir qədər aqressiv görsənirlərsə, şotlandiyalılır çox mehriban, çox üzügülər və çox qonaqpərvərdirlər. Amma eyni zamanda onlar dediyim kimi çox qürurludurlar və bu qürur üçün onların əsasları az deyil. Məsələn, buxarla işləyən ilk mühərriki şotlandiyalı Ceyms Vatt icad etmişdi. Başqa tarixi şəxs Çarlz Makintoş isə məşhur su buraxmayan material kəşf etmişdi. Vaxtilə makintoş plaşları dünyanın ən dəbdəbəli geyimləri sırasında fəxrlə birinci yeri tuturdu. Makintoş plaşlarını geyinənlər Britaniya yağışlarından sığortalanmış olurdular. Amma Çarlz Makintoş əslində dizayner yox, çox istedadlı memar idi. Və onun memarlıq şedevrləri bu gün də Qlazqo şəhərinə misilsiz yaraşıq verir. Qlazqo şəhəri hava şəraiti sarıdan heç də başqa Britaniya şəhərlərindən seçilmir. Ona görə yağış burada təbii fəlakət yox, adi bir haldır. Əksinə, günəşin çıxması nadir hal hesab olunur. Yalnız yay aylarında günlər nisbətən günəşli olur. Amma hətta yayda da səhərlər dumanlı və rütubətli olur. Günortaya yaxın isə günəş çıxmağa başlayır.

Qlazqo şəhəri 2014-cü ildə Commonwealth adlandırılan Britaniya Birliyi ölkələri Oyunlarının keçiriləcəyi yer seçilib.[1]

İqlim[redaktə]

Qlazqonun iqliminə Qolfstrim (Gulf Stream) cərəyanı çox təsir göstərir. Bahar və yay fəsilləri ümumiyyətlə günəşlidir. Payız və qış mövsümləri ümumiyyətlə yağışlı və küləklidir ancaq günəşli günlərə də rast gəlinir.

İqtisadiyyat[redaktə]

Qlazqo həm də ağır sənaye mərkəzi sayılır. Metallurgiya, gəmiqayırma sənayesi inkişaf etmişdir.

Rayonları və ətrafı[redaktə]

Qlazqonun rayonları

Şəhərin mərkəzi[redaktə]

Şəhərin mərkəzi şərqdən High Street ilə, cənubda Klayd çayı ilə, qərbdə M8 avtomagistralı ilə və şimalda Taunhed, Çarinq Kross, Kaukaddens və Anderston rayonları ilə həmsərhəddir.

Pərakəndə və teatr rayonu[redaktə]

Buxanan küçəsi.

Şəhərin mərkəzində küçələr Klayd çayının qrid sistemi üzərində əsaslanıb. Şəhərin ürəyi Corc Meydanı sayılır. Şəhərin cənubunda və şərqində Arqayl, Sokixol və Buxanan küçələri kimi ticarət məntəqələri yerləşir.[2]

Şəhərin əsas ticarət mərkəzləri Buxanan Qallereyası, Sant İnox Sentr, Prinses Skver və İtalian Sentr sayılır.[3][4]

Şəhərin mərkəzində Qlazqonun əsas mədəniyyət yerləri yerləşir: Teatr Royal, Pavillion Teatrı, Kings Teatrı, Qlazqo Royal Konsert Hol, Tron Teatrı, Qalleri of Modern Art (QoMA), Mitçell Kitabxanası və Laytxaus yerləşir. Dünyanın ən hündür kinoteatrı olan Sinevörld Renfryu küçəsində yerləşir. Şəhərin mərkəzində Qlazqo ali təhsil müəssisələrinin dördü yerləşir: Qlazqo Kaledoniya Universtiteti, Stratklayd Universtiteti, Şotlandiyanın Kral Konservatoriyası və Qlazqo İncəsənət Məktəbi.

Merçant Siti[redaktə]

Tolbut qülləsi Qlazqo Krossda.

Şərqdə Merçant Siti kommersiya və yaşayış rayonu yerləşir.

Maliyyə rayonu[redaktə]

Klayd Ark, və ya Skuinti Körpüsü.

Şəhər mərkəzinin qərb kənarında Blaytsvud Hill və Anderston rayonu tərəfində, Beynəlxalq Maliyyə Xidmətləri Rayonu (BMXR) yerləşir.[5] 1980-ci ildən bir çox müasir ofis blokları və çoxmərtəbəli inkişaflar tikintisi BMXR-i Böyük Britaniyanın ən böyük maliyyə rayonlarına çevirmişdir.

Britaniyanın 10 ən böyük sığorta kompaniyalarının 8-inin bazası və ya baş ofisi Qlazqoda yerləşir.

Vest End[redaktə]

Qlazqonun Vest Endində bohem rayonunda kafe, çay otaqları, bar, butiklər, apmarket hotel, klub və restoranlaru var.

İst End[redaktə]

Cənubi Qlazqo[redaktə]

Şimali Qlazqo[redaktə]

Mədəniyyət[redaktə]

Glasgow Royal Exchange Square gecə zamanı

Qlazko Şotlandiyanın mədəni mərkəzi və çoxsaylı festivalların keçirildiyi yer sayılır. Burada Hanterian muzeyi, Botanika bağı və zoopark yerləşir. Bütün Avropa şəhərlərində olduğu kimi, Qlazqoda da küçə artistləri ətrafa xüsusi kolorit verir. Musiqiçilər toylarda yox, öz məharətlərini küçələrdə nümayiş etdirirlər.

Şəhərin ən boyük meydanı "George square"dir. Turistik avtobuslar məhz bu meydanın yanınnan öz marşrutlarını başlayırlar.

Şəhərdə dünyanın ən hündür kinoteatr binası da yerləşir. Bu bina 62 metrdir və Ginnes rekordlar kitabina aid olunub.

Nəqliyyat[redaktə]

Qlazqoda ictimai nəqliyyat çox müasirdi və eyni zamanda çox qədim tarixlidir. İlk omnibus şəhərin küçələrində 1845-ci ildə, ilk metro isə həmin küçələrin altında 1896-cı ildə hərəkətə başlamışdı.

İdman[redaktə]

Dünya derbiləri sırasında yer alan və özünəməxsusluğu ilə seçilən "Seltik" və "Qlazqo Reyncers" bu şəhərdə məskunlaşır. Eyni zamanda derbi adı verilmiş bu oyunlarda bəlkə də qonşu olan, ancaq fərqli komandaları dəstəkləyən insanlar da qarşı-qarşıya gəlirlər.

Qardaş şəhərlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. "2014 il Commonwealth Oyunları Qlazqoda keçiriləcəkdir". BBCAzeri.com. http://www.bbc.co.uk/azeri/news/story/2007/11/071109_comon_.shtml. İstifadə tarixi: 29 Mart 2014.
  2. The Academy of Urbanism : Awards http://web.archive.org/web/20080119212642/http://www.academyofurbanism.org.uk/awards.htm Retrieved 28 May 2008
  3. "Retail Ranking from Experian". Business-strategies.co.uk. http://www.business-strategies.co.uk/upload/newsletter_oct07/retail_market_spotlight_autumn2007.pdf. İstifadə tarixi: 12 September 2009.[dead link]
  4. "Top of the Shops — Gerald Eve Publishes Prime Retail". Prnewswire.co.uk. 5 November 2004. http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=133843. İstifadə tarixi: 12 September 2009.
  5. "Let Glasgow flourish". Scotland: the official online gateway. http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/business/glasgow-flourish.html. İstifadə tarixi: 29 July 2008.