Roza Cəlilova

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
ROZA CƏLİLOVA
Roza İsmayıl qızı Cəlilova
Roza Cəlilova.jpg
Doğum tarixi: 1929(1929-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)

Cəlilova Roza İsmayıl qızı (d. 17.5.1929, Dəvəçi) - rəqqasə, xoreoqraf-baletmeyster, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti.

Həyatı[redaktə]

Roza Cəlilova 1945-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblında yaradıcılıq fəaliyyətinə başlamışdır. Onun repertuarında milli rəqslərmizlə bərabər ərəb, fars, hind və bir sıra başqa xalqların rəqsləri də böyük yer tutur. O, səhnə fəaliyyətinin 30 ildən artıq dövrü ərzində Kanadada, Çexoslovakiyada, Efiopiyada, Çində, ABŞda, Türkiyədə, İraqda, Mərakeşdə qastrol səfərlərində olmuşdur. Müxtəlif illərdə Naxçıvan, Şamaxı, Cəbrayıl, Saatlı, Lənkəran rayonlarının folklor rəqs kollektivlərinin yaradıcısı olmuşdur.

Milli mədəniyyət sahəsindəki uğurlarına görə R.İ.Cəlilova 1959-cu ildə Respublikanın Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. O, Ümumdünya festivallarının və Beynəlxalq müsabiqələrin laureatı və prezident təqaüdçüsüdür.

Kariyerası[redaktə]

Xalq artisti, rəqqasə, xoreoqraf-baletmeyster, şərəf ordenli, prezident təqaüd4üsü.

Azərbaycan milli xoreoqrafiya sənətinin görkəmli nümayəndisi Roza Cəlilova uzun bir yaradiciliq yolu keçib.

Roza Cəlilova 1929-cu il mayin 17-də doğulub. 1947-ci ildə Baki Xoreoqrafiya məktəbini bitirib. İki il M.F.Axundov adina Opera və Balet Teatrinin balet truppasinda çalişib. 1949-cu ildə təmayülünü dəyişərək M.Maqomaev adina Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasinin Mahni və Rəqs Ansamblina keçib. İlk baxişda bu gözlənilməz bir qərar kimi görünsə də, Roza Cəlilovanin sənət yönümünü dəyişməsinin mənəvi-psixoloji səbəbləri vardir. Əsas faktorlardan biri buydu ki, 40-ci illər Azərbaycan milli musiqisinin sürətlə çiçəkləndiyi dövrlər idi. 1965-ci ilə qədər ansamblinin rəqs qrupunda solist kimi fəaliyyətini davam etdirib, 1965-1975-cü illərdə isə qrupa rəhbərlik edib.

Roza Cəlilovada istedadla bərabər, Xoreoqrafiya Məktəbindən əxz etdiyi professional hazirliği da vardi. Mahni və Rəqs Ansamblinda bu onu bütün rəqaslardan fərqləndirirdi.Roza Cəlilova ilk rəqqas idi, hansiki səhnəyə professional hazirliği ilə gəldi. Bu keyfiyyətləri sayəsində rəqqasə iki il sonra sənətdə bir-birinin ardinca böyük uğurlara imza atmağa başladi.

Roza Cəlilovanin rəqqasə kimi ən üstün cəhəti professional rəqslə folkloru məharətlə birləşdirməsindəydi. Lirik süjeti, bədən plastikasi və kəpənək uçusunu xatirladan zərif əl hərəkətiylə rəqqasə hər bir rəqsində (Ağ çiçəyi , Lalə , Bənövşə , Qəşənqi , Qara göz və s.) mükəmməl, bitkin bir sənət əsəri yaradirdi.

Rəqqasə parlaq ifaçiliğiyla yanaşi, uzun illər xoreoqraf kimi də fəaliyyət göstərirdi. 1989-cu ildə həyata vəsiqə alan Gülüstan Mahni və Rəqs Ansambli isə tam mənada Roza Cəlilovanin sənət övladidir. Yüksək professional səviyyə və tərkibinə görə Gülüstan ansambli qisa zamanda populyarlaşaraq xarici ölkərərdən dalbadal dəvətlər almağa başlayir.

Gülüstan ansambl ilə bərabər Roza Cəlilova Baki Dövlət Universiitet nəzdində olan Sevinc rəqs ansamblinda da rəhbərlik edirdi.

Hal-hazirda pedaqoji fəaliyyətə keçərək Milli Konservatoriyanin nəzdindəki Gimnaziyada tələbələrə xoreoqrafiya sənətinin incəliklərini öyrədir. Həyatinin 60 ilini sevə-sevə həsr etdiyi rəqslə praktik bağliğini da birdəfəlik qirmir.

2009-cu ilin mayinda 80 yaşi tamam olan qocaman sənətçi üçün rəqs həyat bağidir.