Ətnə rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ətnə rayonu
Дом бая Вали.Село Большой Менгер (Олы Менгер) Апастовского района.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

56°16′ şm. e. 49°27′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 10 avqust 1930
Sahəsi
  • 681,4 km²
Hündürlük
120 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Ətnə rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ətnə rayonu (tatar. Ətnə rayonı, Әтнә районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın şimal-qərbində yerləşir. İnzibati mərkəzi Böyük Ətnə kəndidir.

Respublikanın Arça, Biektau rayonları və Mari El Respublikası (Morkinski rayonu) ilə həmsərhəddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayonun ərazisi 1920-ci ilə qədər Kazan və Tsarevokokşayski qəzaları, 1920-1930-cu illərdə isə Arça kantonuna daxil idi.

10 avqust 1930-cu ildə Tukayev rayonu olaraq qurulur. 1938-ci ildə Ətnə olaraq adlandırılır. 12 oktyabr 1959-cu ildə ərazinin Tukayev rayonuna (əvvəllər Kzıl-Yulski rayonu) verilməsi ilə ləğv edilir.

25 oktyabr 1990-cı ildə Arça rayonundan ayrılmaqla bərpa edilir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin milli tərkibi

Rayon respublikanın monoetnik rayonlarından biridir: əhalinin 98,6% -ni tatarlar təşkil edir.

Yerli hökümət[redaktə | əsas redaktə]

Rayon icra başçıları

Xakimov Qabdulaxat Gilumxanoviç

İcraiyyə Komitəsi rəhbərləri

Qayumov Airat Fanilevich

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda buğda, çovdar, yulaf, qarabaşaq yarması, arpa, darı, noxud becərilir. Ətlik və südlük maldarlıq və qoyunçuluq inkişaf etmişdir. Kənd təsərrüfatına xidmət edən AtnyaAqrohimservis və Atninskaya selxoztexnik müəssisələri fəaliuyyət göstərir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisindən Vısokaya Qora - Boyük Ətnə - Klyuçi-Sap, Böyük Ətnə - Arça, Morki - Paranqa. Rayon ərazisindən "Qərbi Avropa - Qərbi Çin" nəqliyyat dəhlizinin (Yoşkar-Ola - Şali (M-7) hissəsinin) magistral yol ərazisində inşa edilməsi planlaşdırılır.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

2014-cü ildə Bolşeatninski kənd inzibati vahidliyinə daxil olan Yeni Ətnə adlı yeni bir qəsəbə salınmışdır[2]..

2014-cü ildən bəri Ətnə rayonunun 12 kənd izibati vahidliyinə 47 yaşayış məntəqəsi daxildir.

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Rəşid Rahmati Arat - Türkoloq, dilçi alim, İstanbul Universitetinin professoru.

Vladislav Açalov - Sovet hərbi və siyasi xadimi.

Asqat Səfərov - Rusiya dövlət xadimi və siyasətçisi.

Fərid Təxaviyev (1930-1999) - Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Sibqat Hakim - Tatar şairi.

Şəhabəddin Mərcani (Şəhabəddin bin Bəhaəddin əl-Qazani əl-Mərcani, tatar. Шиһабаддин Мәрҗани, Şihabaddin Mərcani; 1818-1889) - tatar ilahiyyatçısı, filosof, tarixçi və maarifçi.

KİV[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda "Әтнә таңы" ("Əntə şəfəqi") adlı tatar dilində qəzet nəşr olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]