Saba rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Saba rayonu
Тулушка2 (Сабинский).JPG
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

56°01′ şm. e. 50°28′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 10 avqust 1930
Sahəsi
  • 1.097,7 km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Saba rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Saba rayonu (tatar. Саба районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayon respublikanın şimalında yerləşir. Rayonun inzibati mərkəzi şəhər tipli Baylar Saba qəsəbəsidir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Rayon respublikanın şimalında yerləşir. Baltaç, Kukmara, Teləçe, Arça rayonları ilə həmsərhəddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1920-ci ilə qədər rayonun ərazisi Mamadış və Layiş qəzalarının, 1920-ci ildən Mamadıış kantonunun tərkibinə daxil olur.

Rayon 10 avqust 1930-cu ildə təsis edilmişdir. 28 noyabr 1991-ci ildə Respublika Ali Sovetinin qərarı ilə Teləçe rayonu Saba rayonu ərazisindən ayrılır.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Urbanizasiya

Şəhər şəraitində (Baylar Saba qəsəbəsində) rayon əhalisinin 28,24% -i yaşayır.


Milli tərkib

Rayon əhalisi tatarlar (95,4%), ruslar (3,2%) və udmurtlardan (0,7%) ibarətdir[2].

Yerli özünü idarəetmə[redaktə | əsas redaktə]

Saba rayonu ərazisinə 1 şəhər və 19 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 67 yaşayış məntəqəsi daxildir[3][4].

Rayon rəhbəri Rais Minnixanov Tatarıstan Prezidenti Rüstəm Minnixanovun qardaşıdır.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayonun şimalından Moskva - Kazan - Yekaterinburq dəmir yolu xətti keçir. Stansiyalar və platformalar (Kazandan): Mindyuş (pl.), Şemordan (st.), İştuqan (st.).

Yol şəbəkəsi zəif inkişaf etmişdir. Əsas yolları: 16K-1332 "Şemordan - Baylar Saba - Teləçe - Kazan". Digər əhəmiyyətli yolları: 16K-0517 "Şemordan-Baltaç", 16K-1410 "Baylar Saba-Lesxoz".

KİV[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda "Saba tannarı" adlı tatar dilində qəzet nəşr olunur.

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Alyamətdin Zamaletdinoviç Kamalov - 1974-1983-cü illərdə Komunist Partiyası Saba rayon komitəsinin birinci katibi.

Minzakir Abduraxmanoviç Absalyamov (1901-1962) - Sovet hərbi lideri, general-mayor. Hərbi Elmlər Doktoru, Dosent, Yuxarı Otarı kəndinin sakini.

Şövkət Həsənoviç Biktemirov (1928-2012) - teatr və kino aktyoru, SSRİ xalq artisti (1977).

Zəki Xabibulloviç Xabibullin (1911-1945) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, Yuxarı Otarı kəndində anadan olmuşdur.

Qulfiya Şayxullovna Fayzraxmanova - Çallı Dövlət Dram Teatrının rəssamı.

Taslima Nizami - tatar şairi, bəstəkar və müğənni, Tatarıstan Respublikasının əməkdar artisti, tatar dilində 500-dən çox populyar mahnının müəllifidir.

Minqaz İbraqimoviç Timirov (1914-2006) - istefada olan polkovnik, Kazanda veteran hərəkatının təşkilatçısı, Tatarıstan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi. Moskvadakı Qələbə Paradlarının iştirakçısı.

İlfat Mansuroviç Əsgərov - Naberejnıe Çelnı Dövlət Dövlət Dram Teatrının rəssamı, Tatarıstan Respublikasının əməkdar artisti.

Kalimulla Qumeroviç Həsənov (1878-1949) - Ufa vilayətindən olan 2-ci Dövlət Dumasının deputatı (1907), əslən Çulpıç kəndindəndir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]