Aleşkov qumları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Aleşkov qumları
ukr. Олешківські піски
Oleshkivski sands.JPG
46°35′00″N 33°03′00″E / 46.58333°N 33.05000°E / 46.58333; 33.05000Koordinatlar: 46°35′00″N 33°03′00″E / 46.58333°N 33.05000°E / 46.58333; 33.05000
Ölkə Flag of Ukraine.svg Ukrayna
Aleşkov qumları (Ukrayna)
Aleşkov qumları
Aleşkon qumları — yerləşdiyi ərazi Avropa
Aleşkon qumları
Commons-logo.svg Aleşkov qumları Commonsda

Aleşkov qumları[1], Aşağıdnepr qumları (ukr. Олешківські піски) — qumlu massiv olaraq Ukraynanın Xerson şəhərindən 30 km qərbdə yerləşir. Səhranın ərazisi 30–40 km şimaldan cənuba, 150 km isə qərbdən şərqə uzanır. Hazırda qumluqlarda xüsusi olaraq iynə yarpaqlı meşə salınır. Hazırda 15 km diametrində meşəsiz ərazi qalmışdır. Bura günümüzdə hərbi paliqon kimi istifadə edilir. Qumluğun Kazaçelaqer və Vinoqradov massivlərində 2010-cu ildə milli park yaradılmışdır.

Aleşkov qumları Avropanın ən böyük səhrası və ya qumluğu olaraq adlandırırlar. Bununla belə Arçedinski-Qumları sahəsinə görə faktiki ən böyük massivvdir. Əslində isə Narın qumlar səhrası Avropanın əsl ən böyük səhrası və qumluğudur. Aleşkov qumları ərazisində hündürlüyü olan 5 metr olan dyunlar vardır.

Coğrafiya və iqlim[redaktə | əsas redaktə]

Qumların möhkəmləndirilməsinə təcrübəli şəkildə XVIII əsrdən başlanılır. 1830-40 illərdə ərazi Aleşkov meşə təsərrüfatı aktiv şəkildə ağac əkimini təşkil edirdi. Ancaq 1859-1890-cı illərdə torpaqlar kəndlilərə paylandığından qumluq sahələri intensiv istifadədən dolayı artmışdır.

Hazırda qumluğun sahəsi 161 200 ha-dır (1612 km²). Bəzən Aleşkov qumluğunu bəzən səhralara aid edilir. Ancaq bu yalnışdır. Səbəb isə düşən yağıntı və onun rejimi bunu isbat edir. Yay ayları Aleşkov qumluğunda yay ayları yer səthində temperatur 75°С qədər artır. Maksimal temperatur isə 77 °C[2] təşkil edir.

Ekologiya[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji baxımdan əsas təhtit meşə sahəsinin azalması və qum qatının seyrəlməsi müşahidə edilir. Qumların tikintiyə cəlbi və kənd təsərrüfatının geniş sahələrə yayılmasi qrund sularının azalmasına səbəb olur[3].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]