Liviya səhrası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Liviya səhrası
ərəb الصحراء الليبية‎‎
Libyen-sandwueste1.jpg
24°0′0″N 25°0′0″E / 24.00000°N 25.00000°E / 24.00000; 25.00000Koordinatlar: 24°0′0″N 25°0′0″E / 24.00000°N 25.00000°E / 24.00000; 25.00000
Yerləşdiyi yer Şimali Afrika
Ölkələr Flag of Libya.svg Liviya
Flag of Egypt.svg Misir
Flag of Sudan.svg Sudan


Sahəsi 2.000.000 km²
Temperature up.svg
57,7  °C
Temperature down.svg
-18  °C
Waterbody.svg
Nil
Leaf icon 07.svg
Oleandr, akasiya, tamariks, xurma palması
Herpétologie test.png
Addaks, hepard, Saxara köpgəröküzü, muflon, Xallı kaftar
Liviya səhrası (Dünya)
Liviya səhrası
Afrikanın fiziki xəritəsi
Liviyasəhrası is located in Afrika fiziki<div style="font-size:88%;line-height:1.2em;position:absolute;z-index:2;left:İfadə xətası: tanınmayan ifadə söz "strong".%;top:İfadə xətası: / operantı çatışmır.%">
Liviya
səhrası
Commons-logo.svg Liviya səhrası Commonsda

Liviya səhrası (ərəb الصحراء الليبية‎‎, Əl-LibyaŞimali Afrikada[1], Saxaranın şimal-şərqində yerləşən səhra.

Coğrafi yerləşməsi və təbii xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Libyan Desert - 2006.jpg

Liviyanın səhrasının sahəsi 2 milyon km² təşkil edir. Qərbdən Əl-Haruc-əl-Asvad massivi, cənub-şərqdə Tibesti öndağlığı və Ennedi platosu, şərqdən isə Nil çayı ilə əhatələnir. Liviyanın şərqi, Misirin qərbi və Sudanın şimalını əhatə edir. Səhra okean və materik qabığı üzərində yerləşir. Şimalı düzənlik düzənlikdir və dyunlarla örtülüdür. Dyunların uzunluğu 650 km, hündürlüyü 300 metrdir. Şimal-şərində çökəkliklər yerləşir. Afrikanın ən çökək hissəsi 133 metr olan Kattar çökəkliyidir. Bəzi hissələrdə qrunt suları səthə çıxaraq El-Fayn, Dahla, Harqa, Kufra, Farafra və digər vahələrini əmələ gətirir. Səhranın əsas hissəsi tropik, şimalı isə subtropikdir. Yanvar ayının orta temoeraturu 12-18 °C, iyul ayının isə 28 — 35 °C arasında dəyişir. Orta illik temperatur 15 — 16 °C təşkil edir. İllik yağıntının miqdarı 100 mm, bəzi hissələrdə isə 25 mm-dir. Bəzən isə illərlə yağıntı yağmır.

Vaxtı ilə ərazi savanna, bəlkə də tropik meşələrlə örtülü olmuşdur. Səhranın əsasən sakinləri kərtənkələ və ilanlardan ibarətdir. Bitkilər aləmi:Acılıqotu, Səhra akasiyası, Tamariks, Yovşan və s.

Əhalisi və təsərrüfatı[redaktə | əsas redaktə]

Səhra əhalisinin böyük hissəsini LiviyalılarBerberlər (Mozabitlət, Tuareqlər) təşkil edir. Əhali əsasən vahələrdə yaşayırlar. Vahələrdə Xurma palması, ƏrikMandarin bitkiləri əkilir. Səhrada insanlar maldarlığın müxtəlif sahələri inkişaf etdirilir (Qoyun, Keçi, Dəvə). Son zamanların illərlə sürən quraqlığı təsərrüfata ağır zərbə vurur. Bahariyə vahəsində dəmir filizi ehtiyyatı vardır. Səhradan Mərkəzi Afrikadan Aralıq dənizinə gedən karvan yolunun üzərində yerləşir.

Maraqlı fakt[redaktə | əsas redaktə]

  • 13 sentyabr 1922 ildə Əl-Əziziyə şəhərində (Liviya səhrasının şimal-qərbində) dünyanın kölgədə ən isti havası qeydə alınmışdır. Havanın temperaturu 57,7 °C (136 °F) təşkil etmişdir[2][3]
  • Liviya səhrasında gizli şəkildə Liviyanın keçmiş dövlət başçısı Müəmmar Qəddafi dəfn edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Şimali Afrika səhraları
  2. «Global Measured Extremes of Temperature and Precipitation» National Climatic Data Center, United States National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), accessed 3 December 2008.
  3. «What is the highest temperature recorded on Earth, and what’s a reasonable upper limit on the Earth’s temperature?» Goddard Space Flight Center, National Aeronautics and Space Administration (NASA), accessed 6 September 2009