Arava

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Arava səhrası
ivr. הערבה‎; ərəb وادي عربة‎‎
Harava.jpg
30°25′01″N 35°09′05″E / 30.41694°N 35.15139°E / 30.41694; 35.15139Koordinatlar: 30°25′01″N 35°09′05″E / 30.41694°N 35.15139°E / 30.41694; 35.15139 (T)
Ölkələr Flag of Israel.svg İsrail
Flag of Jordan.svg İordaniya



Arava (İsrail)
Arava
Arava səhrası — yerləşdiyi ərazi Asiya
Arava
səhrası
Commons-logo.svg Arava səhrası Commonsda
Arava vadisində qürub.
Arava

Арaba (Аrava, Vadi-əl-Ərəb) (ivr. הערבה[1], ərəb وادي عربة‎‎) — səhra və vadi İordaniyaİsrail ərazisində yerləşir.

Araba səhrası şimaldan Ölü dənizindən Aqaba körfəzinə qədər uzanan ərazidə yerləşir. Elədə böyük olmayan ərazi İordaniya çökəkliyini özündə ehtiva edir. Səhra Arava vadisinin daxilinə doğru 166 km uzanır. Bu ərazi Kiçik Asiya ilə Mərkəzi Afrika sınma zolağı boyunca uzanır.

Səhranın ərazisi düzənlikdir. Bu iri vadi edom dağları ilə şərqdən və Neqeva ön dağlığı ilə şərqdən əhatələnir. Nə zamansa ərazi dənizin dibini təşkil etmişdir. Elə bu vaxt səhranı düzən səth quruluşu formalaşmışdır. Sonradan aridləşmə nəticəsində müasir səhranın quruluşu formalaşır. Mövsümü yağışlar nəticəsində yarananan çaylar səhranın sətkinə böyük dağıdıcı təsir edə bilməmişdir. Mərkəzi hissələrə yaxın ərazilərdə qumluqlar yayılmışdır. Bızi hissələrdə isə bərk suxurlarla çınqıl-qraneli səthdən ibarətdir.

Flora[redaktə | əsas redaktə]

Arava ekstraarid, quru və isti iqlimə sahibdir. Buna baxmayaraq bitkilər aləmi baxımından zəngindir. Halbuki onun yanınlığında yerləşən Neqeva, Sinay və ərəbistan səhraları bu baxımından geri qalır. Bitkilərin növ tərkibi baxımından səhranı müxtəlif bölgələrə bölünür. Burada Saxara-ərəbistan səhralarına xas Retama, Tamariks, Anastática hierochuńtica, az bir qism ərazilərdə kапperss, exium, İran-Turan səhralarına xas Saksaul, Toppuztikan kimi bitkilər yayılmışdır. Səhranın cənub hissələrində isə Sudan-Afrika bitkilərinə rast gəlinir: Dum palması, Kalatropis və Çətir akasiyası.

Bitkilər aləmi ərazi üzrə qeyri-müəyyən paylanmışdır. Dum palmasının təbii şəkildə bitdiyi ucqar nöqtədir. Acacia raddiana , A. tortilis əsasən şeben-qum suxurlarının yayıldığı ərazilərdə bitir.

Layihələr[redaktə | əsas redaktə]

İordaniya və İsrail hökumətləri arasında imzalanmış (26 oktyabr 1994) müqavilə iki ölkə arasında münasibətlərə nisbətən mülayimlik vermişdir. Bunda sonra iki ölkə Qırmızı dənizin suyunu Ölü dənizə çatdırmaq məqsədi ilə kanal çəkilməsinə razılıq vermişlər.

Yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

2004-cü ilə olan məlumata əsasən səhranın İordaniya hissəsində səkkiz yaşayış məntəqəsi yerləşir[2] aşağıdakılardan ibarətdir: Al-S'eediyeen (السعيديين), (الإحيوات), Al-Ammareen Al-Ihewat ( العمارين), Al-Rashaideh (الرشايدة) və Al-Azazmeh (العزازمة), eləcə də əl-Oseifat (العصيفات), Al-Rawajfeh (الرواجفة), Al-Manaja'h (المناجعة) və Al-Marzaqa (المرزقة). Bölgədə yaşayan əhali əsasən kənd təsərrüfatı ilə və İordaniyanın hərbi hissələrində qulluq etməklə məşğul olurlar.

İsraildə isə əhalinin böyük hissəsi Eliat şəhərində yaşayır.


Səhradan İordaniyaİsrail dövlət sərhədi keçir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "עֲרָבָה [Arava]" (Hebrew). אנציקלופדיה מפה. 6. Tel Aviv: Mapa. 2000. pp. 107–110. "השם קדום (דברים א 1 ועוד) ומשמעו אזור שומם ויבש".
  2. Jordan Department of Statistics. 2004

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]