Balahəsənli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Balahəsənli kəndi
39°25′35″ şm. e. 46°31′38″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Qubadlı
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Xəritəni göstər/gizlə
Balahəsənli kəndi xəritədə
Balahəsənli kəndi
Balahəsənli kəndi

BalahəsənliAzərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Balahəsənli etimologiyası, bu kəndin əsasını qoyan Balahəsənlilər nəslinin adı ilə bağlıdır. Sayılıb-seçilən kənd ağsaqqallarından biri olan Həsən bəyin nəvəsi Səlim kişinin sözlərinə görə, bu nəslin ailə başçısı olan Həsən bəyin adı ilə kənd Həsənin yurdu mənasında Balahəsənli, kəndin ətrafındakı dağlar isə bəyin bacısı Şərəfağanın adına hörmət əlaməti olaraq Şərəfağa dağları adlandırılmışdır.

Yaşlı kənd sakinlərinin sözlərinə görə bu kəndin əsasını 1918-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Ağvani kəndində didərgin salınmış Azərbaycanlı ailələr salmışdır. Bu illərdə həmçinin Qərbi Azərbaycanın Şəki (Zəngəzur) kəndindən bir neçə ailə də Balahəsənli kəndində yerləşmişdir.

Arıq dərə, Kor bulaq, Şurreyin, Çinarlı dərə, Qarluq, Ocaq dərəsi, Daranlar, Haqq kahası, Bacalı, Çəmənli, Yazı bulağı, Yazı düzü və.s. kimi yer adlarının bu gün belə Balahəsənlilər arasında xatırlanması, bir daha daş yaddaşımızın unudulmadığına dəlalət edir.

Ərazisi[redaktə | əsas redaktə]

Balahəsənli kəndi Bərgüşad çayının sahilində, Qarabağ yaylasının ətəyində yerləşir. Balahəsənli kənd yolunun altından burulan Bazarçay, bu ərazidən başlayaraq Bərgüşad adı altında axmaya başlayır. Kəndin ortasından keçən ana yolla qonşu kəndlərlə əlaqə saxlayan bu kiçik dağ kəndinin insanları, rayon mərkəzi ilə olan gediş-gəlişdə hər hansı ciddi bir problem yaşamırdılar.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Ucqar dağ kəndi olan Balahəsənli, 1918-ci ilə kimi "köhnə qışlaq" deyilən yerdə yerləşmişdir. Tarixi faktlar da sübut edir ki, Andranik Ozanyanın rəhbərliyindəki Erməni Daşnakları 1917-ci ilin payızında keçmiş Zəngəzur qəzasında misli görülməmiş vəhşiliklər törətmişlər. Bu vandalizmdən ən çox əziyyət çəkənlərdən biri də Balahəsənli sakinləri olmuşdur. Bu vaxta kimi 365 evə sahib olan kənd camaatının çoxu, bu hadisədən sonra ya kəndi tərk etmiş ya da ki, xəstəliklərdən tələf olmuşdur. 31 avqust 1993-cü ildə Qubadlı rayonu Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilərkən kənddə 11 evin olması bu söylədiklərimizin əyani sübutudur. Yerli kənd sakinlərinin sözlərinə görə, XX əsrin 50-ci illərinin sonlarına kimi köçəri maldarlıq və əkinçiliklə məşğul olan Balahəsənlilər, bu illərdən etibarən köçəri maldarlıqdan uzaqlaşıb oturaq təsərrüfatla məşğul olmaya üstünlük vermişlərdir. Kənd zəhmətkeşləri əkin-biçin yeri olaraq Yazı düzünün geniş otlaq sahələrindən istifadə edirdilər. Uzun və sərt keçən qış günlərində xırda və iribuynuzlu heyvanların ota olan təbii ehtiyacını bu yolla təmin edirdilər. Məhsuldar meyvə bağlarına sahib olan kənd camaatı, diğər bir tərəfdən də mövsümlük tərəvəz məhsullarının becərilməsinə xüsusi ilə önəm verirdi. Demək olar ki, kənardan hər hansı bir qida və yeyinti məhsulları almırdılar. Bərəkətli torpaqlar və insanların zəhmətsevərliyi bu mənada bir-biri ilə çuğlaşmışdı.

Ziyarətgahları[redaktə | əsas redaktə]

  • Ocaq Dərəsindəki "Cicimli Ocağı".

Abidələri[redaktə | əsas redaktə]

Zəngəzur ərazisində ən qədim yaşayış yeri Qubadlı rayonunun Balahəsənli kəndində aşkar olunmuşdur. Xatırladaq ki, IV əsrə aid edilən "Sığınacaq" tipli bu yaşayış yeri Daranlar deyilən ərazidə yerləşir.

Şəxsiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

1. SSRİ Elmlər Akademiyasının ilk azərbaycanlı müxbir üzvü (1953) professor Əli Əmiraslanov

2. Azərbaycan SSRİ Nazirlər Sovetinin 8 - ci sədri (1970 - 1981) Əli İbrahimov

3. Azərbaycan SSRİ Nazirlər Sovetinin Birinci Müavini (1951 - 1954) Möhbalı Əmiraslanov

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]