Krım xanları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Krım xanlarıKrım xanlığının başçıları.

Krım xanlarının siyahısı[redaktə]

Hakimiyyət illəri Adı Əski əlifba ilə adı Qeyd
1441-1466 I Hacı Gəray ərəb. ۱خاجى كراى‎‎‎ birinci dəfə
1466-1467 Nurdövlət ərəb. نور دولت‎‎‎ birinci dəfə
1467 I Mənqli Gəray ərəb. ۱منكلى كراى‎‎ birinci dəfə
1467-1469 Nurdövlət ərəb. نور دولت‎‎‎ ikinci dəfə
1469-1475 I Mənqli Gəray ərəb. ۱منكلى كراى‎‎ ikinci dəfə
1475 Heydər xan ərəb. حيدر‎‎‎
1475-1476 Nurdövlət ərəb. نور دولت‎‎‎ üçüncü dəfə
1476-1477 — Gəraylar müvəqqəti olaraq Krım taxtından uzaqlaşdırılır
1477-1478 Nurdövlət ərəb. نور دولت‎‎‎ dördüncü dəfə
1478-1515 I Mənqli Gəray ərəb. ۱منكلى كراى‎‎ üçüncü dəfə
1515-1523 I Məhəmməd Gəray ərəb. ۱محمد كراى‎‎
1523-1524 I Qazi Gəray ərəb. ۱غازى كراى‎‎
1524-1532 I Saadət Gəray ərəb. ۱سعادت كراى‎‎
1532 I İslam Gəray ərəb. ۱اسلام كراى‎‎
1532-1551 I Sahib Gəray ərəb. ۱صاحب كراى‎‎
1551-1577 I Dövlət Gəray ərəb. ۱دولت كراى‎‎
1577-1584 II Məhəmməd Gəray ərəb. ۲محمد كراى‎‎‎
1584 II Səadət Gəray ərəb. ۲سعادت كراى‎‎
1584-1588 II İslam Gəray ərəb. ۲اسلام كراى‎‎
1588-1596 II Qazi Gəray ərəb. ۲غازى كراى‎‎‎ birinci dəfə
1596 I Fəth Gəray ərəb. ۱فتح كراى‎‎
1596-1607 II Qazi Gəray ərəb. ۲غازى كراى‎‎‎ ikinci dəfə
1607-1608 Toxtamış Gəray ərəb. طوقتامش كراى‎‎
1608-1610 I Salamat Gəray ərəb. ۱سلامت كراى‎‎
1610-1623 Canibəy Gəray ərəb. جانبک كراى‎‎ birinci dəfə
1623-1628 III Məhəmməd Gəray ərəb. ۳محمد كراى‎‎‎ *
1628-1635 Canibəy Gəray ərəb. جانبک كراى‎‎ ikinci dəfə
1635-1637 İnayət Gəray ərəb. عنايت كراى‎‎
1637-1641 I Bahadır Gəray ərəb. ۱بهادير كراى‎‎‎
1641-1644 IV Mehəmməd Gəray ərəb. ۴محمد كراى‎‎‎ birinci dəfə
1644-1654 III İslam Gəray ərəb. ۳اسلام كراى‎‎‎
1654-1666 IV Mehəmməd Gəray ərəb. ۴محمد كراى‎‎‎ ikinci dəfə
1666-1671 Adil Gəray ərəb. عادل كراى‎‎‎
1671-1678 I Səlim Gəray ərəb. ۱سليم كراى‎‎ birinci dəfə
1678-1683 Murad Gəray ərəb. مراد كراى‎‎
1683-1684 II Hacı Gəray ərəb. ۲خاجى كراى‎‎‎
1684-1691 I Səlim Gəray ərəb. ۱سليم كراى‎‎ ikinci dəfə
1691 III Səadət Gəray ərəb. ۳سعادت كراى‎‎
1691-1692 Səfa Gəray ərəb. صفا گرای‎‎‎
1692-1699 I Səlim Gəray ərəb. ۱سليم كراى‎‎ üçüncü dəfə
1699-1702 II Dövlət Gəray ərəb. ۲دولت كراى‎‎ birinci dəfə
1702-1704 I Səlim Gəray ərəb. ۱سليم كراى‎‎ dördüncü dəfə
1704-1707 III Qazi Gəray ərəb. ۳غازى كراى‎‎
1707-1708 I Qaplan Gəray ərəb. ۱قاپلان كراى‎‎ birinci dəfə
1709-1713 II Dövlət Gəray ərəb. ۲دولت كراى‎‎ ikinci dəfə
1713-1715 I Qaplan Gəray ərəb. ۱قاپلان كراى‎‎ ikinci dəfə
1716-1717 III Dövlət Gəray ərəb. ۳دولت كراى‎‎
1717-1724 IV Səadet Gəray ərəb. ۴سعادت كراى‎‎
1724-1730 II Mənqli Gəray ərəb. ۲منكلى كراى‎‎ birinci dəfə
1730-1736 I Qaplan Gəray ərəb. ۱قاپلان كراى‎‎ üçüncü dəfə
1736-1737 II Fəth Gəray ərəb. ۲فتح كراى‎‎
1737-1740 II Mənqli Gəray ərəb. ۲منكلى كراى‎‎ ikinci dəfə
1740-1743 II Salamat Gəray ərəb. ۲سلامت كراى‎‎
1743-1748 II Səlim Gəray ərəb. ۲سليم كراى‎‎
1748-1756 Arslan Gəray ərəb. آرسلان كراى‎‎ birinci dəfə
1756-1758 Həlim Gəray ərəb. حليم كراى‎‎
1758-1764 Qırım Gəray ərəb. قريم كراى‎‎‎ birinci dəfə
1765-1767 III Səlim Gəray ərəb. ۳سليم كراى‎‎ birinci dəfə
1767 Arslan Gəray ərəb. آرسلان كراى‎‎ ikinci dəfə
1767-1768 Maqsud Gəray ərəb. مقصود كراى‎‎
1768-1769 Qırım Gəray ərəb. قريم كراى‎‎‎ ikinci dəfə
1769-1770 IV Dövlət Gəray ərəb. ۴دولت كراى‎‎ birinci dəfə
1770 II Qaplan Gəray ərəb. ۲قاپلان كراى‎‎
1770-1771 III Səlim Gəray ərəb. ۳سليم كراى‎‎ ikinci dəfə
1771-1775 II Sahib Gəray ərəb. ۲صاحب كراى‎‎ **
1775-1777 IV Dövlət Gəray ərəb. ۴دولت كراى‎‎ ikinci dəfə
1777-1782 Şahin Gəray ərəb. شاهين كراى‎‎‎ birinci dəfə
1782 II Bahadır Gəray ərəb. ۲بهادير كراى‎‎‎
1782-1783 Şahin Gəray ərəb. شاهين كراى‎‎‎ ikinci dəfə
1787-1492 — *


* Cədvəldə Canibəy Gərayın hakimiyyət illəri (1624) göstərilmir. O, Osmanlı sultanının fərmanı ilə Krın xanı elan edilməsinə baxmayaraq taxta çıxa və Krım xanlığını idarə edə bilməyib. Əvəzində isə həmin vaxt Krımı III Mehmed Gəray idare edirdi.

**Cədvəldə [Maqsud Gəray]]ın hakimiyyət illəri (1771-1772) göstərilmir. O, Osmanlı sultanının fərmanı ilə Krım xanı elan edilməsinə baxmayaraq taxta çıxa və Krım xanlığını idarə edə bilməyibdir. Əvəzində isə həmin vaxt Krımı II Sahib Gəray idarə edirdi.

***Bəzi mənbələrdə xatırlanan Şahbaz Gəray (1787-1789) və Bəxt Gərayın (1789-1792), 1783-cü ildə Rusiya tərəfindən işğal edilmiş Kırım xanlığını idarə etməkləri cədvəldə göstərilmir.

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]