Məşədi İsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Məşədi İsi.png

Məşədi İsi — milli muğam sənətində layiqli yer tutan, təkrarsız səsi ilə musiqi mədəniyyətimizə gözəl incilər bəxş etmiş sənətkardır. Həyatı haqqında az məlumat olmasına baxmayaraq, onun adı həmişə zəmanəsinin görkəmli xanəndələri ilə yanaşı çəkilib.

Həyat və yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Məşədi İsi Mirzə Sadıqın və Hacı Hüsünün müasiri idi. İlk musiqi təhsilini Xarrat Qulunun məktəbində alıb. Məşədi Isi məşhur xanəndə Hacı Hüsünün “Xanəndələr məclisi”nin ən fəal üzvlərindən olub. Məşədi Isi klassik Şərq, xüsusən Azərbaycan muğamlarının incəliklərinə dərindən bələd idi. O öz bilik və sənətkarlıq bacarığını “Xanəndələr məclisi”nin gənc xanəndələrinə öyrədər, onlarda sənətə dərin məhəbbət hissi oyadardı. Məşədi Isi muğamatı yüksək dərəcədə mənimsəyən ustad xanəndə kimi tanınmışdı. O, “Rast”, “Şur”, “Humayun”, xüsusilə “Mahur” dəstgahını özünəməxsus fərdi xüsusiyyətlə ifa etmişdir. Məşədi İsi oxuduğu muğam və mahnıların sözlərini aydın, səlis diksiya ilə dinləyiciyə çatdırardı. O, Azərbaycan şairlərinin qəzəl və qoşmaları ilə yanaşı, Hafizin və Sədinin əsərlərini ilhamla oxuyar, öz dinləyicilərini valeh edərdi. Cəlilbəy Bağdadbəyovun yazdığına görə, Azərbaycan şairlərinin şeirlərini ilk dəfə məclislərdə oxuyan Məşədi İsi olmuşdur. Cabbar Qaryağdı oğlu Məşədi İsinin xanəndəlik qabiliyyətinə yüksək qiymət verərək yazmışdı:

«...Şuşa şəhərində, bütün Qafqazda məşhur olan Xarrat Qulunun şagirdlərindən xanəndə Məşədi İsi «Mahur» dəstgahını çox təntənə ilə oxuyardı. Özü də təsnifxanalıqda və qaval çalmaqda birinci sayılırdı»[1]

Keçən əsrin 90-cı illərində Məşədi İsi tarzən Mirzə Sadıq ilə birlikdə Aşqabad, Səmərqənd, Daşkənd və başqa şəhərlərdə xalq şənliklərində iştirak etmişdir.

Məşədi İsi təkcə Qarabağda deyil, Azərbaycanın bir çox şəhərlərində - Gəncədə, Ağdaşda, Şamaxı və Bakıda dəfələrlə toy məclislərinə, şənliklərinə dəvət edilmişdi. Məşədi İsi Şamaxılı Mahmud ağanın məclislərində aylarla oxumuş və İran hakimi Nəsrəddin şah tərəfindən bir neçə dəfə Tehran şəhərinə çağırılmışdı. Şah sarayında İran müğənniləri ilə olan bir müsabiqədə qələbə qazanan Məşədi İsi «Şiri-Xurşid» ordeni ilə təltif olunmuşdu.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Məşədi İsi 1905-ci ildə Ağdam şəhərində vəfat edib.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Cabbar Qaryağdıoğlu, "Keçmiş Azərbaycan musiqisi haqqında xatirələrim" (əlyazması). Azərbaycan SSR Mədəniyyət Nazirliyi Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun elmi arxivi, inventar № 75.