Pələng

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Pələng
Pələng}}
Amur pələngi
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: Sonağızlılar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
İnfratip: Ağızçənəlilər
Sinifüstü: Dördayaqlılar
Sinif: Məməlilər
Yarımsinif: Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstəüstü: Lavrazioterilər
Dəstə: Yırtıcılar
Yarımdəstə: Pişikkimilər
Fəsilə: Pişiklər
Yarımfəsilə: Böyük pişiklər
Cins: Panter
Növ: Pələng
Elmi adı
Panthera tigris Linnaeus, 1758
Sinonimlər
Felis tigris
Felis virgata (1815)
Tigris regalis (1867)
Tigris striatus (1858)
Yarımnövləri
Amur pələngi (Panthera tigris altaica)

Benqal pələngi (Panthera tigris tigris)
Hind-Çin pələngi (Panthera tigris corbetti)
Malay pələngi (Panthera tigris jacksoni)
Sumatra pələngi (Panthera tigris sumatrae)
Cənubi Çin pələngi (Panthera tigris amoyensis)
Bali pələngi (Panthera tigris balica)
Yava pələngi (Panthera tigris sondaica)

Xəzər pələngi (Panthera tigris virgata)
Areal
şəkil
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 EN.svg Nəsli kəsilməkdə olan növlər
Nəsli kəsilmə təhlükəsi olanlar
Endangered (IUCN 3.1)
BTTSMB 15955
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   183805
MBMM   9694
HE   328674

Pələng (Panthera tigris) — Pişiklər (Felidae) fəsiləsindən olan məməli heyvan növü, böyük pişiklər ailəsinin dörd üzvündən biri. Yırtıcı heyvandır və vəhşi təbiətdə rast gəlinən ən böyük, ən güclü pişik növüdür.[1] Dünyada təbii mühitdə yaşayan pələnglərin 80%-i Hindistan yarımadasının payına düşür. Şimalda Sibir, cənubda Hindistan ilə Malakka yarımadası arasındakı bölgələrdə yaşayırlar.

Çoxu pələng kamuflajlarının ideal uyğunlaşma təmin etdiyi və sürətli və ya daha çevik ovları yaxalamlarının daha asan olduğu meşələrdə və otlaqlarda yaşayır. 100 il əvvələ qədər Hindistanda, Türkiyədə, Çində, demək olar ki, bütün Asiya qitəsində yaşayan pələnglərə hazırda keçmiş ərazilərinin 93%-də ümumiyyətlə rast gəlinmir. Böyük pişiklər arasında yalnız pələng və yaquar yaxşı üzgüçülərdir. Pələnglər tez-tez su hövzələrində, göllərdə və çaylarda yuyunurlar. Pələnglər adətən maral, çöl donuzu və s. heyvanlarla qidalanırlar. Buna baxmayaraq, bəzən daha kiçik heyvanlar da onların ovu ola bilir.

Poçt markası (1994).

Pələnglərin ən qorxulu düşməni insandır. Eyni zamanda sümükləri və haradadırsa bütün bədən parçaları ənənəvi çin tıbbında ağrı kəsicidən afrodizyaklara qədər dəyişən bir sahə üçün istifadə edilər. Qaçaq ovlanma və mühitlərinin yox olması pələnglərin ədədlərini böyük nisbətdə azaltdı. XX əsrin əvvəlində dünyada 100,000-dən çox pələng varkən, 2016-cı ildə bu rəqəm 3,890 olmuşdur.[2] Bu heyvanların sayının bu qədər azalmasının əsas səbəbi onların təbii yaşam ərazilərinin məhv olması və ovlanmalarıdır. 2016-cı ildə son yüz ildə ilk dəfə olaraq pələng sayında artım baş vermişdir.[3] Bütün pələng alt növləri təhlükə altındakı növlər siyahısında iştirak etməkdədir.

Pələng nə qədər gözəl, qüvvətli və cəld olsa da bir o qədər ehtiyatlı və qorxaqdır. O öz şikarının üstünə 6-7 m məsafədən və 3 m hündürlüyündə atıla bilər. Güclü pəncəsi ilə böyük maralı və sığını öldürə bilir. Pələng 2-4 bala doğur. Boğazlıq müddəti 112 gündür.

Sayı[redaktə | əsas redaktə]

Pələng sayı (2016)[4]
Ölkə adı Sayı
Flag of Bangladesh.svg Banqladeş 106
Flag of Bhutan.svg Butan 103
Flag of Cambodia.svg Kamboca 0
Flag of the People's Republic of China.svg Çin >7
Flag of India.svg Hindistan 2,226
Flag of Indonesia.svg İndoneziya 371
Flag of Laos.svg Laos 2
Flag of Malaysia.svg Malayziya 250
Flag of Myanmar.svg Myanma məlumat yoxdur
Flag of Nepal.svg Nepal 198
Flag of North Korea.svg Şimali Koreya məlumat yoxdur
Flag of Russia.svg Rusiya 433
Flag of Thailand.svg Tailand 189
Flag of Vietnam.svg Vyetnam <5

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

Pələngin xəzi zolaq-zolaq olmaqla bərabər, xəzin altındakı dərisi də zolaqlıdı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. BBC Wildfacts – Tiger
  2. "Tiger Numbers Rise for First Time in a Century". http://news.nationalgeographic.com/2016/04/160410-tiger-numbers-rise-wwf-conservation-double-population/.
  3. Katy Daigle (10 aprel 2016). "World's wild tiger count rising for first time in a century". Phys Org. http://phys.org/news/2016-04-world-wild-tiger-century.html. İstifadə tarixi: 24 iyul 2017.
  4. Platt, John R.. "Big News: Wild Tiger Populations are Increasing for the First Time in a Century". http://blogs.scientificamerican.com/extinction-countdown/tiger-populations-increasing/.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Pələng ilə əlaqəli mediafayllar var.

  • Kaplan Resimleri Kaplanlar Hakkında Resimler ve Bilgi Bulabileceğiniz Geniş Kapsamlı Site.