Pələng

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pələng
Adult male Royal Bengal tiger.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

Pələng (lat. Panthera tigris) — Pişiklər (Felidae) fəsiləsindən olan məməli heyvan növü, böyük pişiklər ailəsinin dörd üzvündən biri. Yırtıcı heyvandır və vəhşi təbiətdə rast gəlinən ən böyük, ən güclü pişik növüdür.[4] Dünyada təbii mühitdə yaşayan pələnglərin 80%-i Hindistan yarımadasının payına düşür. Şimalda Sibir, cənubda Hindistan ilə Malakka yarımadası arasındakı bölgələrdə yaşayırlar.

Pələnglərin 8 növə bölürlər ki, onlardan 3 növü artıq nəsli kəsilmişdir. Bütün dünyada təbiətdə təxminən 7700 pələng yaşayır. Uzaq Şərqdə dünyanın ən böyük pələngləri yaşayırlar. Yetkin erkəklərin çəkisi 390 kiloqrama çatır.

Çoxu pələng kamuflajlarının ideal uyğunlaşma təmin etdiyi və sürətli və ya daha çevik ovları yaxalamlarının daha asan olduğu meşələrdə və otlaqlarda yaşayır. 100 il əvvələ qədər Hindistanda, Türkiyədə, Çində, demək olar ki, bütün Asiya qitəsində yaşayan pələnglərə hazırda keçmiş ərazilərinin 93%-də ümumiyyətlə rast gəlinmir. Böyük pişiklər arasında yalnız pələng və yaquar yaxşı üzgüçülərdir. Pələnglər tez-tez su hövzələrində, göllərdə və çaylarda yuyunurlar. Pələnglər adətən maral, çöl donuzu və s. heyvanlarla qidalanırlar. Buna baxmayaraq, bəzən daha kiçik heyvanlar da onların ovu ola bilir.

Poçt markası (1994).

Pələnglərin ən qorxulu düşməni insandır. Eyni zamanda sümükləri və haradadırsa bütün bədən parçaları ənənəvi çin tıbbında ağrı kəsicidən afrodizyaklar qədər dəyişən bir sahə üçün istifadə edilər. Qaçaq ovlanma və mühitlərinin yox olması pələnglərin ədədlərini böyük nisbətdə azaltdı. XX əsrin əvvəlində dünyada 100,000-dən çox pələng varkən, 2016-cı ildə bu rəqəm 3,890 olmuşdur.[5] Bu heyvanların sayının bu qədər azalmasının əsas səbəbi onların təbii yaşam ərazilərinin məhv olması və ovlanmalarıdır. 2016-cı ildə son yüz ildə ilk dəfə olaraq pələng sayında artım baş vermişdir.[6] Bütün pələng alt növləri təhlükə altındakı növlər siyahısında iştirak etməkdədir.

Pələng nə qədər gözəl, qüvvətli və cəld olsa da bir o qədər ehtiyatlı və qorxaqdır. O öz şikarının üstünə 6–7 m məsafədən və 3 m hündürlüyündə atıla bilər. Güclü pəncəsi ilə böyük maralısığını öldürə bilir. Pələng 2–4 bala doğur. Boğazlıq müddəti 112 gündür.

Sayı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Pələng sayı (2016)[7]
Ölkə adı Sayı🇦🇿
Banqladeş Banqladeş 106🇦🇿
Butan Butan 103
Çin Çin >7
Hindistan Hindistan 2,226
İndoneziya İndoneziya 371
Laos Laos 2
Malayziya Malayziya 250
Myanma Myanma məlumat yoxdur
Nepal Nepal 198
Şimali Koreya Şimali Koreya məlumat yoxdur
Rusiya Rusiya 433
Tailand Tailand 189
Vyetnam Vyetnam <5

Maraqlı faktlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Pələngin xəzi zolaq-zolaq olmaqla bərabər, xəzin altındakı dərisi də zolaqlıdır.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
  2. Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. M. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
  3. Smith A. T., Xie Y., Lunde D. P., Wilson D. E., Wozencraft W. C., Hoffmann R. S., Sung W., MacKinnon J. R. A Guide to the Mammals of China. (ing.). / A. T. Smith, Y. Xie Princeton: Princeton University Press, 2008. P. 402.
  4. BBC Wildfacts – Tiger
  5. "Tiger Numbers Rise for First Time in a Century". 2019-04-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-24.
  6. Katy Daigle. "World's wild tiger count rising for first time in a century". Phys Org. 10 aprel 2016. 2020-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 iyul 2017.
  7. Platt, John R. "Big News: Wild Tiger Populations are Increasing for the First Time in a Century". 2016-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-24.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Kaplan Resimleri Kaplanlar Hakkında Resimler ve Bilgi Bulabileceğiniz Geniş Kapsamlı Site.