Pələng

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Panthera tigris səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
?Pələng
Pələng}}
Amur pələngi
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstəüstü:Lavrazioterilər
Dəstə:Yırtıcılar
Yarımdəstə:Pişikkimilər
Fəsilə:Pişiklər
Yarımfəsilə:Böyük pişiklər
Cins:Panter
Növ: Pələng
Elmi adı
Panthera tigris Linnaeus, 1758
Sinonimlər
Felis tigris
Felis virgata (1815)
Tigris regalis (1867)
Tigris striatus (1858)
Yarımnövləri
Amur pələngi (Panthera tigris altaica)

Benqal pələngi (Panthera tigris tigris)
Hind-Çin pələngi (Panthera tigris corbetti)
Malay pələngi (Panthera tigris jacksoni)
Sumatra pələngi (Panthera tigris sumatrae)
Cənubi Çin pələngi (Panthera tigris amoyensis)
Bali pələngi (Panthera tigris balica)
Yava pələngi (Panthera tigris sondaica)

Xəzər pələngi (Panthera tigris virgata)
Areal
şəkil
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 EN.svgNəsli kəsilməkdə olan növlər
Nəsli kəsilmə təhlükəsi olanlar
Endangered (IUCN 3.1)
BTTSMB 15955
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  183805
MBMM  9694
HE  328674

Pələng (Panthera tigris) — Pişiklər (Felidae) fəsiləsindən olan məməli heyvan növü, böyük pişiklər ailəsinin dörd üzvündən biri. Yırtıcı heyvandır və vəhşi təbiətdə rast gəlinən ən böyük, ən güclü pişik növüdür.[1] Dünyada təbii mühitdə yaşayan pələnglərin 80%-i Hindistan yarımadasının payına düşür. Şimalda Sibir, cənubda Hindistan ilə Malakka yarımadası arasındakı bölgələrdə yaşayırlar.

Pələnglərin 8 növə bölürlər ki, onlardan 3 növü artıq nəsli kəsilmişdir. Bütün dünyada təbiətdə təxminən 7700 pələng yaşayır. Uzaq Şərqdə dünyanın ən böyük pələngləri yaşayırlar. Yetkin erkəklərin çəkisi 390 kiloqrama çatır.

Çoxu pələng kamuflajlarının ideal uyğunlaşma təmin etdiyi və sürətli və ya daha çevik ovları yaxalamlarının daha asan olduğu meşələrdə və otlaqlarda yaşayır. 100 il əvvələ qədər Hindistanda, Türkiyədə, Çində, demək olar ki, bütün Asiya qitəsində yaşayan pələnglərə hazırda keçmiş ərazilərinin 93%-də ümumiyyətlə rast gəlinmir. Böyük pişiklər arasında yalnız pələng və yaquar yaxşı üzgüçülərdir. Pələnglər tez-tez su hövzələrində, göllərdə və çaylarda yuyunurlar. Pələnglər adətən maral, çöl donuzu və s. heyvanlarla qidalanırlar. Buna baxmayaraq, bəzən daha kiçik heyvanlar da onların ovu ola bilir.

Poçt markası (1994).

Pələnglərin ən qorxulu düşməni insandır. Eyni zamanda sümükləri və haradadırsa bütün bədən parçaları ənənəvi çin tıbbında ağrı kəsicidən afrodizyaklara qədər dəyişən bir sahə üçün istifadə edilər. Qaçaq ovlanma və mühitlərinin yox olması pələnglərin ədədlərini böyük nisbətdə azaltdı. XX əsrin əvvəlində dünyada 100,000-dən çox pələng varkən, 2016-cı ildə bu rəqəm 3,890 olmuşdur.[2] Bu heyvanların sayının bu qədər azalmasının əsas səbəbi onların təbii yaşam ərazilərinin məhv olması və ovlanmalarıdır. 2016-cı ildə son yüz ildə ilk dəfə olaraq pələng sayında artım baş vermişdir.[3] Bütün pələng alt növləri təhlükə altındakı növlər siyahısında iştirak etməkdədir.

Pələng nə qədər gözəl, qüvvətli və cəld olsa da bir o qədər ehtiyatlı və qorxaqdır. O öz şikarının üstünə 6–7 m məsafədən və 3 m hündürlüyündə atıla bilər. Güclü pəncəsi ilə böyük maralısığını öldürə bilir. Pələng 2-4 bala doğur. Boğazlıq müddəti 112 gündür.

Sayı[redaktə | əsas redaktə]

Pələng sayı (2016)[4]
Ölkə adı Sayı
Banqladeş Banqladeş 106
Butan Butan 103
Çin Çin >7
Hindistan Hindistan 2,226
İndoneziya İndoneziya 371
Laos Laos 2
Malayziya Malayziya 250
Myanma Myanma məlumat yoxdur
Nepal Nepal 198
Şimali Koreya Şimali Koreya məlumat yoxdur
Rusiya Rusiya 433
Tailand Tailand 189
Vyetnam Vyetnam <5

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

Pələngin xəzi zolaq-zolaq olmaqla bərabər, xəzin altındakı dərisi də zolaqlıdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. BBC Wildfacts – Tiger
  2. "Tiger Numbers Rise for First Time in a Century".
  3. Katy Daigle (10 aprel 2016). "World's wild tiger count rising for first time in a century". Phys Org. http://phys.org/news/2016-04-world-wild-tiger-century.html. İstifadə tarixi: 24 iyul 2017.
  4. Platt, John R. "Big News: Wild Tiger Populations are Increasing for the First Time in a Century".

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Pələng ilə əlaqəli mediafayllar var.

  • Kaplan Resimleri Kaplanlar Hakkında Resimler ve Bilgi Bulabileceğiniz Geniş Kapsamlı Site.