Qəm pəncərəsi (film, 1986)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qəm pəncərəsi
Qəm Pəncərəsi (1986).JPG
Janr Dram, faciəvi komediya, bioqrafik
Rejissor Anar
Əsərin müəllifi Cəlil Məmmədquluzadə
Ssenari müəllifi Anar
Baş rollarda Həsənağa Turabov, Elmira Şabanova, İlham Səfərov, Ruslan Nəsirov, Həsən Məmmədov, Şükufə Yusifova
Operator Hüseyn Mehdiyev
Rəssam Elbəy Rzaquliyev, Rafiq Nəsirov
İstehsalçı "Azərbaycanfilm" Kinostudiyası
İlk baxış tarixi 26 iyun, 1986
Filmin növü Tammetrajlı Bədii Film
Rəng Rəngli
Vaxt 127 dəq.
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Dil Azərbaycan dili
İl 1986

Qəm pəncərəsi — 1986-cı ildə Anarın yazıçı Cəlil Məmmədquluzadənin 1894-cü ildə yazdığı "Danabaş kəndinin əhvalatları" və 1921-ci ildə yazdığı "Danabaş kəndinin müəllimi" əsasında yazdığı ssenariyə uyğun olaraq çəkilmiş Azərbaycan sovet filmi. Filmin rejissoru da Anardır. Filmdə Həsən Turabov Cəlil Məmmədquluzadənin qocalıq dövrünü, Elmira Şabanova isə onun həyat yoldaşı Həmidə Məmmədquluzadəni canlandırır.

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Filmdə yazıçı, dramaturq Cəlil Məmmədquluzadənin uşaqlıq dövrü ilə bağlı hadisələr öz əksini tapmışdır.

Filmin heyəti[redaktə | əsas redaktə]

Film üzərində işləyənlər[redaktə | əsas redaktə]

Əsərin Müəllifi : Cəlil Məmmədquluzadə
Ssenari müəllifi : Anar
Quruluşçu rejissor : Anar
Quruluşçu operator : Hüseyn Mehdiyev
Quruluşçu rəssam : Elbəy Rzaquliyev, Rafiq Nəsirov
Bəstəkar : Cavanşir Quliyev
Səs operatoru : Tatyana Kərimova
Rejissor : Rafiq Dadaşov
Operator : Sərvər Rəşidoğlu(Sərvər Quliyev kimi), İsrafil Ağazadə(İsrafil Ağayev kimi)
Geyim rəssamı : Tatyana Əmirova
Qrim rəssamı : Firuzə İsmayılova, Namiq Manafov
Montaj edən : Nelli Dadaşova
Quraşdırılmış səhnələrin operatoru : Vaqif Bağırov
Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı : Eduard Abdullayev
Dekor rəssamı : Nazim Hacıyev
Rejissor assistenti : Elman Şeydayev, Yavər Rzayev
Operator assistenti : Həsən Yaqubov
Rəssam assistenti : X. Əminağayeva
İşıq Ustası : Məhəmməd Hacıyev
Redaktor : Əhmədağa Qurbanov
Məsləhətçi : M. Cəfərov (akademik), A. Zamanov (akademiyanın müxbir üzvü)
Çalır : Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Komitəsinin Simfonik Orkestri
Dirijor : R. Məlikaslanov
İnzibatçı : Azər Quliyev
Filmin direktoru : Rimma Abdullayeva
Əsərlərindən İstifadə edilən Rəssam : Əzim Əzimzadə (titrlərdə yoxdur)

Rollarda[redaktə | əsas redaktə]

İstehsal[redaktə | əsas redaktə]

Anar Cəlil Məmmədquluzadənin əsərlərindən təsirlənərək belə bir film ərsəyə gətirdi. İlk olaraq bu əsər teatr səhnəsində oynanılmışdı. Dəfələrlə səhnədə göstərilən tamaşa artıq izləyicilər tərəfindən də rəğbət qazanmışdı. ”Bişmiş” bir əsər olanda Anar onu ekranlaşdırmaq istədi. Filmin əsas yükü onun çiyinlərində idi, həm müəllif, həm də quruluşçu rejissor kimi...

Rafiq Dadaşov[1]

"Qəm pəncərəsi" filmi Cəlil Məmmədquluzadənin xatirəsinə ithaf edilib. Filmin ssenarisi Anar tərəfindən Cəlil Məmmədquluzadənin 1894-cü ildə yazdığı "Danabaş kəndinin əhvalatları" və 1921-ci ildə yazdığı "Danabaş kəndinin müəllimi" əsasında yazılıb. Filmdə Cəlil Məmmədquluzadənin uşaqlıq dövründə baş verən hadisələr təsvir edilir. Filmin digər adı "Danabaş kəndinin əhvalatları"dır. Bu film rejissor Mərahim Fərzəlibəyovun ilk aktyor işidir. Filmdə "Molla Nəsrəddin" jurnalının karikaturalarından istifadə edilib.[1]

Film bir il müddətinə hazırlanıb, çəkilişlər isə 3.5 ay ərzində — 1985-ci ilin iyul ayından oktyabr ayına qədər davam edib. Əsər əvvəl teatr tamaşası kimi oynanıldığına görə Həsənağa Turabov, Həsən Məmmədov, Nəsibə Zeynalova, Yaşar Nuri, Siyavuş Aslan, Arif Quliyev kimi aktyorların filmdə oynayacağı əvvəlcədən bəlli idi. Həsən Məmmədov ilk dəfə kəndli rolunu ifa edirdi. Filmin səsləndirilməsində İlham Namiq Kamal (Həsənov (Mərahim Fərzəlibəyov)), Pərviz Bağırov (Vəliqulu (Natiq Abdullayev)), Sadıq Hüseynov (Rəşid bəy (Məmməd Bürcəliyev)) iştirak edib.[1]

Filmin istehsalı zamanı çətin məsələlərdən biri də uşaqların seçimi idi. Filmə çəkilməsi üçün 5-15 yaş arasında 10-13 uşaq lazım idi. Yanvar ayından başlayaraq 6 ay ərzində uşaqların seçimi edilib. Filmə çəkilməsi üçün 1000-dən çox uşaqdan sınaqdan keçirilib. Filmdə iştirak edən uşaqlardan yalnız Əhməd rolunu oynayan Ruslan Nəsirov daha sonra karyerasını davam etdirib.[1]

Filmin çəkiliş yerlərinə Cəfər Cabbarlı adına kinostudiyanın pavilyonu, Bakının Digah kəndi, İçərişəhər, təbiət səhnələrinin çəkildiyi yerlərə Şamaxının Zarat kəndi, Qobustan, Qaraçı karvansarası, Lahıc daxildir.[1] Cəfər Cabbarlı adına kinostudiyanın pavilyonunda Cəlil Məmmədquluzadənin qocalıq dövründə qaldığı otaq tikilmişdi. Evin mebeli Azərbaycan Tarixi Muzeyindən gətirilmişdi. Danabaş kəndinin məktəbindəki dərs otağı da bu pavilyonda inşa edilmişdi.[2]

Filmin tənqidi[redaktə | əsas redaktə]

Nadir Bədəlov "Qəm pəncərəsi" fimini belə qiymətləndirmişdir: "Bu filmdə Xudayar bəy obrazının Vaqif İbrahimoğluna həvalə olunması Anarın tapıntısı idi. Mən heç gözləməzdim. Amma kinoşünas olaraq "Qəm pəncərəsi"nə uğurlu film kimi baxmıram. Mirzə Cəlil ensiklopediyası burda alınmadı. Məncə Anar çox gözəl yazıçıdır, amma rejissor deyil."[3]

Filmdə Kefli İsgəndər rolunu oynayan Fəxrəddin Manafov filmi və öz rolunu belə qiymətləndirir: "İndi mən desəm ki, “mən Kefli İsgəndəri oynamışam”, mənim üçün ayıb olar. Siz “Qəm pəncərəsi” filmini nəzərdə tutursunuzsa, mən orda Anar müəllimin yazdığı ssenari əsasında olan filmdə “İsgəndər” rolunu oynamışam. Ümumiyyətlə, Anar müəllimin bütün filmləri maarifçilik xarakteri daşıyır. Əgər fikir vermisinizsə, onun filmlərində aktyorlarla yanaşı qeyri peşə sahibləri də çəkiliblər – bəstəkarlar, rejissorlar, hətta jurnalistlər də. Anar müəllim bir dövrün, bir epoxanın parıldayan insanlarını yığıb film çəkir və bir müddət sonra bu film çox qiymətli olur. Hələ onun təkcə bədii tərəfini demirəm, Azərbaycan ədəbiyyatının parlaq simaları olan şəxsiyyətlərin xatırlanması baxımından deyirəm. Hər əsərdən parçalar verərək nə demək istədiyini çatdırır. Ona görə də Mən “Kefli İsgəndər”i oynamışam” deyə bilmərəm."[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 305-307.
  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Filmin musiqisi[redaktə | əsas redaktə]

Musiqi-1