Qəzza bölgəsinə humanitar yardım aparan gəmilərə hücum

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
yardım aparan gəmi

Qəzza bölgəsinə humanitar yardım aparan gəmilərə hücum — İsrail ordusunun 31 may 2010-cu ildə gecə saat 4:30 radələrində Qəzza sektoruna humanitar yardım aparan 6 gəmidən ibarət karvana hücumu.

"Mavi Marmara" gəmisi Qəzza zolağında hərbi münaqişədən əziyyət çəkən insanlara humanitar yardım aparan zamanı İsrail hərbi dəniz qüvvələrinin hücumuna məruz qalmış, nəticədə 9 nəfər öldürülmüş, 60-a yaxın insan yaralanmışdı.[1]

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

"Haaretz" qəzetinin verdiyi məlumatda bildirilir ki, İsrailin ilk planı "Mavi Marmara" gəmisini Ağ dənizdə batırmaq olub.[2] Planı Mossad-ın təşəbbüsü ilə İsrail Müdafiə Nazirliyi hazırlayıb.[2] Qəzetə açıqlama verən Müdafiə Nazirliyinin yüksək səlahiyyətli nümayəndəsi deyib ki, böyük insan faciəsinin baş verəcəyi və İsrailin beynəlxalq aləmə bu olayı izah etməkdə çətinlik çəkəcəyi riski nəzərə alınaraq, sonradan bu plandan üz döndərilib.[2]

Hücum[redaktə | əsas redaktə]

Qəzza sektoruna gedən gəmilərə İsrail əsgərləri vertolyotdan enib və atəş açıblar. Hücum anında gəmilər İsrailin sahil sularından 70 mil uzaqlıqda olub. Hücumdan sonra gəmilərlə əlaqə kəsilib.

Gəmilərdə 70 nəfər könüllü olub. Onların arasında Avropa Parlamentinin deputatları, jurnalistlər, 1976-cı ildə Nobel sülh mükafatına layiq görülmüş Şimali İrlandiyalı Meyrid Korriqan Maquayer də olub.

Hücumun nəticəsi[redaktə | əsas redaktə]

İsrail televiziyalarının verdiyi məlumatlara görə, azı 16 nəfər ölüb, 30 nəfər yaralanıb. İsraillilər 1 gəmini sıradan çıxarıblar.

Tutulan sərnişinlər[redaktə | əsas redaktə]

Tutulan gəmilər[redaktə | əsas redaktə]

Öldürülənlərin siyahısı[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Turkey.svg Türkiyə İbrahim Bilgem, 1949-cu il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Ali Haydar Bengi, 1971-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Cevdet Kılıçlar, 1972-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Çetin Topçuoğlu, 1956-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Necdet Yıldırım, 1978-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Flag of the United States.svg ABŞ Furkan Doğan, 1991-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Fahri Yıldız, 1963-ci il təvəllüdlü
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə Cengiz Söngür, 1969-cu il təvəllüdlü

İtgin düşmüş:

Reaksiyalar[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu il 31 Mayda İsveçin Göteborq şəhərində keçirilən İsrailə qarşı protest

ABŞ prezidenti Barak Obama gəmilərdə həyatını itirən türklər üçün üzüldüyünü söyləyib, onların ailələrinə başsağlığını çatdırmışdır.[2]

Türkiyə-İsrail münasibətləri böhranı[redaktə | əsas redaktə]

Gəmi karvanının İsrail tərəfindən təcavüzə məruz qalması Türkiyə-İsrail münasibətlərini son dərəcə gərginləşdirib.[2] Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, İsrailin addımı beynəlxalq hüquq prinsiplərinə tamamilə ziddir, ən qısa müddətdə öldürülən insanların cənazələri, yaralılar Türkiyəyə göndərilməli, saxlanılanlar sərbəst buraxılmalıdır.[2]

İsrail hökuməti hadisə ilə əlaqədar reyd zamanı gözlənilməz müqavimət ilə qarşılaşdıları üçün silahdan istifadə etmək məcburiyyətində qaldıqlarını əsas gətirdi.[1] Rəsmi Tel Əviv hadisədən 3 il sonra Türkiyə hökumətindən üzr istəmiş və hücumda həyatını itirən insanlara təzminat verməyi qəbul etmişdi.[1] Bununla belə, İstanbul məhkəməsi qiyabi olaraq İsrail ordusunun 4 sabiq hərbi komandirinin həbsinə qərar verib.[1]

2015-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində minlərlə aksiya iştirakçısı İsrailə qarşı şüarlar səsləndirib, hökumətdən sionist rejimdən qısas almasını tələb ediblər.[1] Aksiyaçılardan biri bildirib ki,

" Biz bura təkcə "Mavi Marmara"da şəhid düşən qardaşlarımız üçün toplaşmamışıq. Biz İsrailin mühasirəsi altında olan fələstinli qardaş-bacılarımızın azadlığa çıxmasını istəyirik. Qüdsün, Əl-Aqsa məscidinin azadlığı üçün çalışırıq.[1] "

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]