Qeza Qardoni

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qeza Qardoni
Geza gardonyi.jpg
Doğum tarixi 3 avqust 1863(1863-08-03)[1][2][3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 30 oktyabr 1922(1922-10-30)[1][2][3] (59 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Eqer qalası[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
  • Sarospatak Kolleci[d] (1875)
  • Eqer arxiyepiskop təlimi məktəbi[d] (1882)
Fəaliyyəti jurnalist, yazıçı, dramaturq, şair, pedaqoq
Əsərlərinin dili macarca[1]
gardonyigeza.hu
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qeza Qardoni (mac. Géza Gárdonyi, doğum adı: Géza Ziegler; 3 avqust 1863(1863-08-03)[1][2][3], Aqard[d], Feyer medyesi[d]30 oktyabr 1922(1922-10-30)[1][2][3], Eqer) — Macarıstan yazıçısı və jurnalisti.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qeza Qardoni Macarıstan krallığının Aqard rayonunda anadan olmuşdur. Atası Macarıstanın qərbində yerləşən aristokrat malikanəsində maşinits idi. Müəllimlər üçün kolleci bitirərək bir neçə il müəllim və katolik kantoru kimi çalışdı. 1885-ci ildə Maria Molnar ilə ailə həyatı qurdu, lakin onların evliliyi uğurlu alınmadı və 1892-ci ildə ayrıldılar.

1880-ci illərin ortalarında jurnal və qəzetlər üçün yazılar yazmağa başladı. Yaradıcılığının ilk dövrlərində kənd həyatına həsr olunmuş “Qöre Qabor” (mac. Göre Gábor) adlı satirik məktublarını yazaraq müvəffəqiyyət qazandı, sonra isə məktubları yazmaqdan imtina etdi. Əsrin sonlarına doğru öz romanlarında tarixi motivlərə daha çox yer verdi.

1897-ci ildə anasi ilə Eqer şəhərinə köçdü və ömrünün sonuna kimi burada yaşadı. Öldükdən sonra da bu şəhərdə dəfn olundu. Yaşadığı evi hazırda onun adına muzey kimi fəaliyyət göstərir.

Ən tanınmış əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Eqerin ulduzları[redaktə | əsas redaktə]

Qardoninin ən tanınmış əsəri olan "Eqerin ulduzları" (mac. Egri csillagok) 1899-cu ildə nəşr edilmişdir. Əsərin adı ədəbi olaraq Eqerin ulduzları kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə Ayparanın tutulması kimi tərcümə edilmişdir.

Görünməz adam[redaktə | əsas redaktə]

Əksər insanların fikrincə onun ən məşhur əsəri 191-ci ildə nəşr olunan “Görünməz adam” romanıdır. Əsərin adı ədəbi olaraq "Görünməz adam" kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə Macarların qulları kimi tərcümə edilmişdir. Əsər Atillanın Macarıstan hökmdarı olduğu vaxtları özündə əks etdirir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Egri csillagok (Eqerin ulduzları / Eqerin ulduzları)
  • A láthatatlan ember (Görünməz adam / Macarların qulları)
  • Isten rabjai (Tanrının məhbusları)
  • A lámpás (Lampa)
  • A bor (Şərab)
  • Ida regénye (İdanın romanı)
  • Hosszúhajú veszedelem (Uzun saçlı iblis)
  • Az én falum (Mənim kəndim)
  • Az égre néző lélek (Ruh, səmaya baxarkən)
  • Állatmesék (Heyvanların taleləri)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Qeza Qardoni ilə əlaqəli mediafayllar var.