Karoy Kişfaludi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Karoy Kişfaludi
mac. Kisfaludy Károly
Kisfaludy Károly.jpg
Doğum tarixi 5 fevral 1788(1788-02-05)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 21 noyabr 1830(1830-11-21)[2][3][…] (42 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi vərəm
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti rəssam, şair, dramaturq, yazıçı
Əsərlərinin dili macarca[2]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Karoy Kişfaludi (mac. Kisfaludy Károly; 5 fevral 1788(1788-02-05)[1][2][…], Tet[d], Dyör-Moşon-Şopron21 noyabr 1830(1830-11-21)[2][3][…], Budapeşt) — Macarıstan dramaturqu və sənətçisi, Şandor Kişfaludinin qardaşıdır.[5] Milli dramın təsisçisi idi.[6]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Karoy ailədə səkkiz övladın ən kiçiyi idi, anası onu dünyaya gətirərkən vəfat etmişdi. Atası ilə münasibətində bir sıra çətinliklər yaşayırdı. 1804-1811-ci illərdə orduda xidmət edərkən poemalar və mahnılar yazmağa başladı. İtaliya, SerbiyaBavariyada Napoleon müharibələrində xidmət etmişdi. 1810-cu ildə geri döndükdən sonra Katalin Hepper adlı bir xanımla qısa bir münasibət yaşadı, lakin onunla ailə həyatı qurmadı. Ordudan istefa etdikdən sonra atası ilə münasibətləri daha da pisləşdi və Vaş medyesində bacısı Terezin evində yaşamağa məcbur oldu. İncəsənəti oxudu və 1812-ci ildə Vyanaya, 1815-ci ildə isə İtaliyaya səfər etdi, lakin 1819-cu ilin aprel və iyun aylarına kimi nə yazıçılıqda, nə də rəssamlıqda uğur qazanmağı bacarmadı. Bu dövrdən sonra bir sıra məşhur əsərlərini yazmağa başladı. Əsərləri alman dilinə tərcümə edildi və Vyanada teatrlarda nümayiş edildi.

Kişfaludi cəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1822-ci ildə Aurora ədəbi mətbəəsini təsis etdi və 1826-cı ildə bu işdəki fəaliyyətlərinə görə Marçibanyi mükafatını qazandı. Həmin ildə atası öz vəsiyyətində düzəliş edərək Karoyun adını yenidən bərpa etdi. Nina Löffler adlı bir xanıma aşiq oldu, lakin yəhudi olduğu üçün onunla ailə həyatı qurmadı. 1830-cu ildə vərəm xəstəliyindən vəfat edənə kimi Aurora ədəbi jurnalı üçün yazıçılıq fəaliyyətini davam etdirdi. 1836-cı ildə yaradılan Kişfaludi cəmiyyəti onun şərəfinə adlandırılmışdı.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Karoy Kişfaludi ilə əlaqəli mediafayllar var.