Məzmuna keç

Qoşulmama Hərəkatı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Tərəfsiz Dövlətlər Hərəkatı
TDH
Növü Beynəlxalq
Yaranma tarixi 1961
Baş ofisin yerləşməsi Cakarta,İndoneziya
Qurucusu
Sədr Uqanda Yoveri Museveni 2024 yanvar — indiyədək
Üzvləri 120 ölkə
csstc.org
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qoşulmama Hərəkatı (Non-Aligned Movement - NAM) — özlərinin formal olaraq heç bir hərbi bloka tərəf olmadığını bildirmiş 121 dövlətin üzv olduğu, digər 18 ölkənin və 10 beynəlxalq təşkilatın müşahidəçi statusunda çıxış etdiyi beynəlxalq təşkilat.[1]

Hərəkatın yaradılması ideyası 1955-ci ildə Bandunq konfransında (İndoneziya) irəli sürülüb. 1961-ci ildə isə Fidel Kastro və marşal İosif Broz Titonun rəhbərliyi ilə Yuqoslaviyada keçirilən konfransda Bitərəf Dövlətlər Hərəkatının yaradıldığı elan olunub.

Bitərəf Dövlətlər Hərəkatına üzv ölkələrin başçıları səviyyəsində 19 sammit keçirilib. Bu hərəkatın üzvü olan 54 ölkə Afrika, 37-i Asiya, 26-sı Latın Amerikası və 2-si Avropa, 2-si Okeaniyayadadır.

Zirvə toplantıları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Qoşulmama Hərəkatının 1-ci zirvə toplantısı, Belqrad
Qoşulmama Hərəkatının 16-cı zirvə toplantısı, Tehran
Tarix Keçirildiyi ölkə Keçirildiyi şəhər Şüar
1-ci 1–6 sentyabr 1961  Yuqoslaviya Belqrad
2-ci 5–10 oktyabr 1964  Misir Qahirə
3-cü 8–10 sentyabr 1970  Zambiya Lusaka
4-cü 5–9 sentyabr 1973  Əlcəzair Əlcəzair
5-ci 16–19 avqust 1976  Şri-Lanka Kolombo
6-cı 3–9 sentyabr 1979  Kuba Havana
7-ci 7–12 mart 1983  Hindistan Yeni Dehli
8-ci 1–6 sentyabr 1986  Zimbabve Harare
9-cu 4–7 sentyabr 1989  Yuqoslaviya Belqrad
10-cu 1–6 sentyabr 1992  İndoneziya Cakarta
11-ci 18–20 oktyabr 1995  Kolumbiya Kartexena
12-ci 2–3 sentyabr 1998  Cənubi Afrika Respublikası Durban
13-cü 20–25 fevral 2003  Malayziya Kuala Lumpur
14-cü 15–16 sentyabr 2006  Kuba Havana
15-ci 11–16 iyul 2009  Misir Şərm əş-Şeyx Sülh və inkişaf üçün beynəlxalq həmrəylik
16-cı 26–31 avqust 2012  İran Tehran Birgə qlobal idarəetmə vasitəsilə davamlı sülh
17-ci 13–18 sentyabr 2016  Venesuela Porlamar İnkişaf üçün sülh, suverenlik və həmrəylik
18-ci 25–26 oktyabr 2019[2]  Azərbaycan Bakı Müasir dünyanın çağırışlarına razılaşdırılmış və adekvat cavab vermək üçün Bandunq prinsiplərini dəstəkləmək[3]
19-cu yanvar 2024  Cənubi Sudan[4] Xartum

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. "Arxivlənmiş surət". 23 mart 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 oktyabr 2019.
  2. "18th Summit of Non-Aligned Movement gets underway in Baku". Official web-site of President of Azerbaijan Republic (ingilis). 25 oktyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 noyabr 2019.
  3. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; "chinadaily" adlı istinad üçün mətn göstərilməyib.
  4. "Museveni explains Uganda's selection to host NAM summit". Daily Monitor (ingilis). 10 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 may 2023.